Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Ağustos ayında ihracat birim değer endeksi yıllık yüzde 8,5 artarken, ihracat miktar endeksi aynı dönemde yüzde 0,4 geriledi. İthalat tarafında ise birim değer endeksi yüzde 13,7 yükseldi, miktar endeksi yüzde 2,8 azaldı.
İhracatta fiyat artışı miktar kaybını gölgede bıraktı
TÜİK’in açıkladığı dış ticaret endekslerine göre ihracat birim değer endeksi 2026 yılı Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,5 arttı. Söz konusu endeks Ağustos 2025’te 125,4 seviyesindeyken, Ağustos 2026’da 136,1’e yükseldi.
Sektörel kırılımda gıda, içecek ve tütün grubunda birim değer endeksi yüzde 7,4 artarak 116,3’ten 124,9’a çıktı. Yakıt hariç ham maddelerde endeks yüzde 10,9 yükselişle 126,5’ten 140,3’e ulaştı. Yakıtlar grubunda en belirgin artış kaydedildi; endeks yüzde 47,1 artarak 132,8’den 195,4’e yükseldi. Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde ise birim değer endeksi yüzde 5,1 artışla 126,0’dan 132,5’e çıktı.
Buna karşılık ihracat miktar endeksi Ağustos ayında yıllık bazda yüzde 0,4 azalarak 137,6’dan 137,1’e geriledi. Gıda, içecek ve tütün grubunda miktar endeksi yüzde 1,9 artışla 128,2’den 130,7’ye çıkarken, yakıt hariç ham maddelerde yüzde 19,3 artışla 150,6’dan 179,7’ye yükseldi. Yakıtlar grubunda miktar endeksi yüzde 20,0 azalarak 221,6’dan 177,3’e düştü. Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde ise miktar endeksi yüzde 4,5 azalışla 142,2’den 135,9’a geriledi.
İthalatta birim değer yüzde 13,7 arttı, miktar daraldı
İthalat birim değer endeksi Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 13,7 artarak 132,9’dan 151,1’e yükseldi. Gıda, içecek ve tütün grubunda endeks yüzde 4,2 azalışla 133,7’den 128,0’e gerilerken, yakıtlarda yüzde 35,9 artışla 152,4’ten 207,1’e çıktı. Yakıt hariç ham maddelerde endeks yüzde 12,5 artarak 125,2’den 140,8’e yükseldi. Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde ise birim değer endeksi yüzde 7,5 artışla 115,6’dan 124,3’e ulaştı.
İthalat miktar endeksi aynı dönemde yüzde 2,8 azalarak 109,8’den 106,7’ye düştü. Gıda, içecek ve tütün grubunda miktar endeksi dikkat çekici biçimde yüzde 36,2 artarak 123,5’ten 168,2’ye yükseldi. Yakıt hariç ham maddelerde endeks yüzde 8,3 artışla 98,7’den 106,9’a çıkarken, yakıtlarda yüzde 1,6 azalışla 98,4’ten 96,9’a geriledi. Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde ise miktar endeksi yüzde 0,5 azalarak 121,4’ten 120,9’a düştü.
SITC’de sınıflandırılamayan mallarda sert dalgalanma
Uluslararası Standart Ticaret Sınıflamasına (SITC) göre başka bir yerde sınıflandırılamayan mallar grubunda ihracat birim değer endeksi yüzde 30,6 artarak 272,4’ten 355,8’e yükseldi; aynı grupta ithalat birim değer endeksi ise yüzde 35,8 artışla 306,0’dan 415,3’e çıktı. Miktar endekslerinde bu grupta belirgin bir ayrışma gözlendi. İhracat miktar endeksi yüzde 367,2 oranında artarak 11,2’den 52,1’e yükselirken, ithalat miktar endeksi yüzde 79,2 oranında azalarak 122,3’ten 25,4’e geriledi.
Mevsim etkisinden arındırılmış verilerde karışık seyir
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi 2026 yılı Temmuz ayında 143,6 iken, Ağustos ayında yüzde 1,0 oranında artarak 145,0 seviyesine ulaştı. Takvim etkilerinden arındırılmış seride ise ihracat miktar endeksi 2025 yılı Ağustos ayındaki 141,1 seviyesinden yüzde 0,4 oranında azalarak 2026 yılı Ağustos ayında 140,5 oldu.
İthalat tarafında mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre miktar endeksi 2026 yılı Temmuz ayında 114,6 iken, Ağustos ayında yüzde 2,5 oranında azalarak 111,7’ye geriledi. Takvim etkilerinden arındırılmış seride ithalat miktar endeksi, 2025 yılı Ağustos ayındaki 109,6 seviyesinden yüzde 2,8 oranında azalarak 2026 yılı Ağustos ayında 106,5 olarak kaydedildi.
Dış ticaret haddi 90,0 seviyesine geriledi
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, 2025 yılı Ağustos ayında 94,3 olarak ölçülmüştü. Bu gösterge 4,3 puan azalarak 2026 yılı Ağustos ayında 90,0 seviyesine indi. Dış ticaret haddindeki bu gerileme, ithalat fiyatlarındaki artışın ihracat fiyatlarındaki artışın üzerinde seyrettiğine işaret etti.
