POLITICO tarafından incelenen Avrupa Komisyonu taslak teklifine göre, Avrupa Birliği (AB) genişleme stratejisinde tarihi bir paradigma değişikliğine hazırlanıyor. Birlik, jeopolitik ve ekonomik çıkarları doğrultusunda ortak hareket etmeyi kabul eden aday ülkelere, tam üyelik statüsü kazanmalarını beklemeden tek pazara kademeli erişim hakkı sunmayı planlıyor.
Kademeli entegrasyon modeli ve jeopolitik şartlar
Taslak metinde, on yıllardır bekleme odasında olan aday ülkeler için eşi benzeri görülmemiş bir entegrasyon modeli çizilirken, bu ayrıcalıkların katı dış politika şartlarına bağlandığı görülüyor:
- Ortak Hareket Koşulu: Aday ülkelerin tek pazar avantajlarından yararlanabilmesi için, AB’nin “düşman” olarak tanımladığı devletlere ve sanayi alanındaki küresel rakiplerine karşı birlik ile tam bir uyum içinde hareket etmesi talep edilecek.
- Sürtünmesiz Ticaret ve Ar-Ge: Şartları sağlayan ülkeler, resmi üyelik süreçleri sonuçlanmadan önce Avrupa tek pazarında sürtünmesiz ticaret yapma ve birliğin kapsamlı araştırma programlarına doğrudan erişim sağlama imkânına kavuşacak.
Öncelikli ülkeler ve hızlandırılmış yol haritaları
Yeni genişleme paketi, özellikle son dönemde Avrupa’nın güvenlik mimarisinde kilit rol oynayan ülkelerin entegrasyonunu hızlandırmayı hedefliyor:
- Hedefteki Adaylar: Kademeli entegrasyon planı kapsamında özellikle Ukrayna, Moldova, Arnavutluk ve Karadağ’ın üyelik süreçlerine ivme kazandırılması planlanıyor.
- Stratejik Yol Haritaları: Söz konusu dört ülkeye, önümüzdeki yıllarda yapısal reformlarını hızlandırmayı ve AB’ye katılım sürecini kısaltmayı amaçlayan özel “yol haritaları” sunulması öngörülüyor.
