ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Avrupa Yatırım Bankası’nın Airbus’a sağladığı 3,4 milyar dolarlık kredi hakkında yeterli bilgi verilmediğini belirterek, bu durumun ABD ile Avrupa Birliği arasındaki havacılık ticaret anlaşmasını riske attığını açıkladı.
EIB’nin Airbus’a sağladığı kredi tartışma yarattı
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Avrupa Yatırım Bankası’nın (EIB) haziran ayında Airbus’a sağladığı 3,4 milyar dolarlık krediye ilişkin süregelen bilgi taleplerine rağmen ABD Ticaret Temsilciliğine (USTR) herhangi bir ayrıntının iletilmediğini bildirdi. Greer’in açıklamasına göre, söz konusu kredi Avrupa Yatırım Bankası tarihindeki rekor büyüklükteki finansmanlardan biri olarak öne çıkıyor.
ABD’li uçak üreticisi Boeing, Airbus’ın bu finansmanı yeni bir uçak modeli geliştirmek amacıyla kullanabileceği yönündeki değerlendirmelerin ardından temmuz ayında ABD hükümetinden harekete geçmesini talep etmişti. Boeing’in talebi, kredi koşullarının şeffaflaştırılması ve ayrıntılı biçimde kamuoyu ve ilgili taraflarla paylaşılması yönündeydi.
Konunun merkezinde, iki uçak üreticisi arasındaki rekabetin düzenlenmesine yönelik uzun soluklu transatlantik ticaret gerginliği bulunuyor. ABD ve AB arasında büyük sivil uçaklara ilişkin düzenlemeler, yıllardır karşılıklı ticari anlaşmazlıkların konusu olmuştu.
Greer havacılık sektöründe belirsizlikten söz etti
Greer, yaptığı açıklamada krediye ilişkin bilgi eksikliğinin transatlantik havacılık ticaretinde önemli belirsizlik yarattığını ifade etti. Sorunun mümkün olan en kısa sürede çözülmesi gerektiğini vurgulayan Greer, bunun piyasa koşullarına dayalı üretimin sürdürülmesi ve büyük sivil uçaklara ilişkin anlaşma hükümlerinin ihlal edilmemesi açısından kritik önem taşıdığını belirtti.
Sorunun mümkün olan en kısa sürede çözülmesi gerekiyor; bu, havacılık sektöründe piyasa koşullarına dayalı üretimin sürdürülmesi ve büyük sivil uçaklara ilişkin anlaşma hükümlerinin ihlal edilmemesi açısından önemli.
ABD yönetiminin üzerinde durduğu temel konulardan biri, EIB kredisinin koşullarının Airbus’a sağlanan bir sübvansiyon olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği. Bu değerlendirme süreci, krediyle ilgili şeffaflık taleplerinin odağını oluşturuyor. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) daha önce benzer kredi yapılarına ilişkin sübvansiyon incelemelerinde bulunmuştu; bu geçmiş örnekler, mevcut tartışmanın hukuki zemini açısından referans noktası olarak gösteriliyor.
Havacılık ticaret anlaşmasının arka planı
ABD ile AB arasındaki havacılık sektörünü kapsayan ticaret anlaşması, büyük sivil uçaklara yönelik devlet desteklerinin sınırlandırılmasını ve piyasa koşullarına uygun rekabetin sağlanmasını amaçlıyor. Greer’in açıklamaları, bu anlaşmanın uygulanmasına ilişkin şeffaflık ve bilgi paylaşımı yükümlülüklerinin yerine getirilmediği yönündeki değerlendirmeyi yansıtıyor.
Airbus krediyi standart ticari finansman olarak tanımladı
Airbus sözcüsü, Avrupa Yatırım Bankası tarafından sağlanan finansmanın şirketin geçmişte imzaladığı ticari kredilere benzer, standart bir kurumsal kredi niteliği taşıdığını açıkladı. Sözcü, ilgili makamlarla görüşmelerin sürdüğünü belirterek, hükümetlerle krediye ilişkin daha fazla bilgi paylaşmaya hazır olduklarını ifade etti.
Airbus, finansmanın şirketin kaynak çeşitliliğini artırmayı amaçladığını, bunun yüksek değerli küresel üretim sistemi ve tedarik zincirinin yönetilmesi açısından gerekli olduğunu bildirdi. Şirket, kredinin olağan finansman faaliyetlerinin bir parçası olduğunu ve piyasa koşullarına uygun şartlarda yapılandırıldığını vurguladı.
Tarafların açıklamaları, EIB kredisinin niteliğine ilişkin değerlendirmelerin önümüzdeki dönemde ABD ile AB arasındaki ticari diyaloğun gündeminde kalacağına işaret ediyor. Konuya ilişkin resmi makamlar arasındaki görüşmelerin sonucu, havacılık sektöründeki ticaret anlaşmasının uygulanma biçimini doğrudan etkileyebilecek nitelikte görülüyor.
