Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027 yılı bütçe giderlerinin 19,6 trilyon lira, gelirlerinin ise 17 trilyon lira olacağını açıkladı; tarım hariç reel sektöre 658 milyar lira kaynak ayrıldığını duyurdu.
2027 bütçesinde reel sektöre 658 milyar lira kaynak ayrıldı
2027 yılı bütçesinin TBMM’ye sunulmasından önce düzenlenen toplantıda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, basına bilgi verdi. Toplantıya Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel de katıldı.
Yılmaz, 2027 yılında reel sektör destekleri için tarım hariç 658 milyar TL kaynak öngörüldüğünü açıkladı. Bir önceki yılın başlangıç bütçesinde bu tutar 493 milyar TL düzeyindeydi. Yıl içindeki artışlarla birlikte söz konusu rakamın daha yüksek ya da düşük gerçekleşebildiği belirtildi.
Sunumda sosyal konut vurgusuna dikkat çeken Yılmaz, dirençli şehirler kapsamındaki harcamaların yanı sıra kiralık ve satış amaçlı sosyal konut yatırımlarının hızlandırılacağını belirtti. Bu alandaki harcamalara ayrılan tutarın yüzde 150 artırılarak 250 milyar TL’ye çıkarıldığını kaydetti. Yılmaz, sağlık primi, 65 yaş üstü bakım, engellilere bakım, yakınlarına destek, doğum yardımı, çocuklar için aile yardımı ve diğer sosyal harcamalar için 1 trilyon 341 milyar lira kaynak ayrıldığını da açıkladı.
Yılmaz sunumunda, başta fon krizi olmak üzere herhangi bir güncel yoruma yer vermedi. Toplantıda soru-cevap bölümü yapılmadı. 2026 bütçe açığının tahminin altında gerçekleşeceğine işaret eden Yılmaz, konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
Programda (OVP) 2026 yılı bütçe giderleri 19 trilyon 660 milyar lira, bütçe gelirleri 17 trilyon 28 milyar lira, bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranı ise yüzde 3,1 olarak revize edilmiştir. Bütçe açığımızın başlangıçtaki öngörülere göre 0,4 puan düşüş göstermesinde gelirlerimizin giderlerimize göre daha yüksek oranda artması etkili olmuştur. Başlangıçta öngörülenden daha iyi bir sonuçla kapatacağız.
2026 yılına ilişkin değerlendirmesinde bölgesel savaşlara, küresel ekonomideki yavaşlamaya ve Türkiye’nin ihracat pazarlarındaki zorluklara dikkat çeken Yılmaz, bu koşullara rağmen olumlu sonuçlar elde edildiğini söyledi.
Cevdet Yılmaz, 2027 bütçesinde kamu yatırımlarına ayrılan tutarı 2 trilyon 849 milyar TL olarak açıkladı. 2026 bütçesinde bu rakam 2,07 trilyon TL düzeyindeydi ve yıl içinde yedek ödeneklerden yapılan ilave artışlarla bu seviyeye yakın seyretti. Kamu yatırımlarının bütçe içindeki payı geçen yılın başlangıç bütçesinde yüzde 10,6 iken, bu yıl yüzde 10,4 olarak belirlendi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı, reel sektöre yönelik olarak “seçici yönde” finansal desteklerin sürdürüleceğini ifade etti. Devam eden çeşitli programlar altında reel sektöre verilecek desteklere ilişkin olarak şu dağılımı paylaştı:
- SGK işveren prim desteği için 351 milyar TL
- Halkbank esnaf faiz sübvansiyonu için 92 milyar TL
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın teşvik programları için 73 milyar TL
- İhracat destekleri için 65 milyar TL
- Diğer destekler için 78 milyar TL
Bu kalemlerin toplamı, tarım hariç reel sektöre ayrılan 658 milyar TL’lik kaynağı oluşturuyor.
Sunuma göre, enerji üreticilerini de ilgilendiren hane faturalarına verilen destekler kapsamında enerji sübvansiyonları için 605 milyar TL kaynak ayrıldı. Meskenlerdeki düşük kademe doğalgaz bedellerinde yüzde 56, elektrikte ise yüzde 53 oranında sübvansiyon uygulandığı açıklandı. Mahsup yoluyla işverenlere ödenen asgari ücrete kadar olan ücret desteği kapsamında 2027 yılında 1 trilyon 460 milyar lira ödenek ayrıldığını belirten Yılmaz, doğalgaz, elektrik ve prim desteğinin toplamında bu kalemlerdeki harcama tutarının 3,4 trilyon TL’ye ulaştığını kaydetti. Yılmaz ayrıca, 2027 yılında tarım destekleri için 1,3 trilyon TL ayrıldığını, mahalli idareler için ise 2 trilyon 384 milyar TL ödenek öngörüldüğünü vurguladı.
Savunma sanayiine ayrılan kaynak yüzde 229 arttı
Cevdet Yılmaz, savunma sanayiine yapılan yatırımların artmaya devam edeceğini belirterek, Milli Savunma Bakanlığı’nın silah, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçları alımlarına ilişkin ödeneklerine yüzde 229 artış yapıldığını açıkladı. Diğer harcamalarla birlikte bu alana toplam 2,2 trilyon TL kaynak ayrıldığını belirtti. İç güvenlik harcamalarıyla birlikte savunma-güvenlik bütçesinin toplamı ise 3 trilyon 454 milyar TL’ye ulaştı.
Kentsel dönüşüme ayrılan ödenek yüzde 176 büyütüldü
Cevdet Yılmaz, deprem harcamalarındaki azalmayla birlikte dirençli şehirlere verilen ağırlığın arttığını belirterek, bu alanda ayrılan ödeneğin yüzde 176 artırılarak 276 milyar TL’ye çıkarıldığını duyurdu. Yılmaz, konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı:
Dar gelirlilere, engellilere ve yeni evlenecek gençlere yönelik sosyal konut yapımını hızlandırıyoruz. Kira artışlarını sınırlandırmak amacıyla sosyal konut ve kiralık sosyal konut imkanını yaygınlaştıracağız. Burada sadece 500 bin konut seferberliği değil, yerel yönetimin, özel sektörlerin daha fazla katılmasıyla, sosyal konut üzerinde daha fazla duracağız.
Yılmaz: Dezenflasyon sürecinde önemli ilerleme kaydedildi
Cevdet Yılmaz sunumunda ekonomideki gelişmelerde dış etkenlerin rolüne vurgu yaparken, dezenflasyon sürecinin devam ettiğini, OVP ve bütçe planlamalarıyla bu sürece katkı sağladıklarını kaydetti. Gelirler politikası ve mali disiplini öne çıkaran Yılmaz şöyle konuştu:
2024 yılı Haziran ayında başlayan dezenflasyon sürecinde önemli ilerleme kaydedilmiştir. 2026 yılında enerji ve emtia fiyatlarındaki gelişmeler nedeniyle dönemsel dalgalanmalar yaşansa da enflasyonun ana eğilimindeki iyileşme devam etmektedir. Programımızın temel önceliği fiyat istikrarıdır. Bu doğrultuda para politikasındaki kararlı duruşu mali disiplin ve gelirler politikalarıyla desteklemeye devam edeceğiz.
Büyümenin 2029’da yüzde 5 seviyesine ulaşması hedefleniyor
Cevdet Yılmaz, küresel ekonomideki yavaşlamaya ve bölgesel savaşlara rağmen Türkiye’nin büyümesini sürdürdüğünü vurguladı. Büyümeye ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:
Program dönemi boyunca verimlilik odaklı politikalarla büyümenin kademeli olarak hızlanmasını ve 2029 yılında yüzde 5 seviyesine ulaşmasını hedefliyoruz. Bu süreçte üretim faktörlerinin daha etkin kullanımını sağlayacak, toplam faktör verimliliğini artıracak, teknolojik dönüşümü hızlandıracak ve yenilikçilik kapasitesini güçlendireceğiz.
Yüksek teknolojili ürünlerin ihracat payı yüzde 44’e yaklaştı
Yılmaz, küresel gelişmelere rağmen ihracatta artış yaşandığını ve yıllıklandırılmış bazda Ocak-Eylül döneminde OVP revize tahmininin üstüne çıkıldığını belirtti. Teknoloji düzeyine göre ihracata dikkat çeken Yılmaz şöyle devam etti:
İhracatımızdaki artış yalnızca miktar bakımından değil, nitelik bakımından da önemli bir dönüşüme işaret etmektedir. Yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayii ihracatımızdaki payı yüzde 44’e yaklaşmıştır. Bunu yüzde 50 üzerine çıkardığımızda ekonomimizin niteliksel dönüşümü çok daha belirgin hale gelecektir.
Yılmaz, gelecek dönemde ticaret diplomasisinin güçlendirileceğini, markalaşmaya destek verileceğini, yeşil ve dijital dönüşümün hızlandırılacağını, finansmana erişimin kolaylaştırılacağını ve seçici bazı sektörlere finansal destek sağlanmaya devam edileceğini açıkladı.
2027 bütçesinin gelir ve gider kalemleri açıklandı
Sunumda paylaşılan 2027 yılı bütçe gelir kalemleri şöyle sıralandı:
- Gelir Vergisi: 5 trilyon 533 milyar lira
- Kurumlar Vergisi: 2 trilyon 223 milyar lira
- Özel Tüketim Vergisi: 3 trilyon 284 milyar lira
- Katma Değer Vergisi: 5 trilyon 681 milyar lira
- Diğer Vergi Gelirleri: 3 trilyon 184 milyar lira
- Vergi Dışı Gelirler: 3 trilyon 502 milyar lira
Gider kalemleri ise şu şekilde açıklandı:
- Personel giderleri: 7 trilyon 117 milyar lira
- Mal ve hizmet alım giderleri: 2 trilyon 184 milyar lira
- Cari transferler: 10 trilyon 240 milyar lira
- Sermaye giderleri: 1 trilyon 855 milyar lira
- Sermaye transferleri: 750 milyar lira
- Borç verme giderleri: 613 milyar lira
- Yedek ödenekler: 542 milyar lira
- Faiz giderleri: 3 trilyon 975 milyar lira
