Türkiye ile Rusya, yıl sonunda süresi dolacak büyük ölçekli boru hattı anlaşmalarının devamı için masaya oturdu. Taraflar, yıllık yaklaşık 22 milyar metreküplük doğalgaz sevkiyatının sürdürülmesi yönünde müzakerelere başladı.
22 milyar metreküplük gaz için anlaşma masada
Bloomberg News’un haberine göre, Gazprom PJSC ile Türkiye arasındaki iki büyük boru hattı anlaşması 31 Aralık’ta sona erecek. Bu anlaşmalar, yıllık 21,75 milyar metreküp seviyesinde doğalgaz sevkiyatını kapsıyor. Anlaşmanın bitmesine kısa bir süre kala, sevkiyat hacmini korumaya yönelik yeni bir anlaşma için görüşmeler başladı.
Gazprom cephesinden resmi bir açıklama gelmezken, Rusya’da devam eden resmi tatiller nedeniyle şirketin yorum yapmadığı belirtildi. Türkiye tarafında ise ne Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ne de BOTAŞ yetkilileri, konuyla ilgili soruları yanıtladı.
Yerli üretim ve LNG anlaşmaları Türkiye’nin pozisyonunu güçlendiriyor
Türkiye, daha önce uzun vadeli kontratlarla aldığı Rus gazını kesmesi yönündeki Batı kaynaklı baskılara direnmişti. Ancak enerji tedarikini çeşitlendirme hedefi doğrultusunda, Eylül ayında ABD dahil olmak üzere farklı ülkelerle sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) alımına yönelik anlaşmalar imzaladı. Buna ek olarak, Karadeniz’deki yerli gaz üretiminin artması da Türkiye’nin ithalat bağımlılığını azaltma yolunda önemli bir adım olarak görülüyor. Bu gelişmelerin, Türkiye’ye olası yeni sözleşmelerde fiyat indirimi için pazarlık gücü sağladığı ifade ediliyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EMRA) verilerine göre Gazprom, 2024 yılında Türkiye’ye toplam 21,6 milyar metreküp doğalgaz gönderdi. Bu hacimle Türkiye, Çin’in ardından Rus boru hattı gazının en büyük ikinci alıcısı konumuna geldi. Uzmanlar, bu durumun Türkiye’yi Gazprom için stratejik bir partner haline getirdiğine dikkat çekiyor.
Türkiye, Avrupa'nın en büyük gaz pazarlarından biri
Gazprom’un boru hattı üzerinden sağladığı gaz, Türkiye'nin enerji arzında uzun süredir baskın rol oynuyor. Türkiye, Avrupa’nın dördüncü büyük doğalgaz pazarı konumunda bulunuyor ve enerji ihtiyacının neredeyse tamamını ithalat yoluyla karşılıyor. Rusya dışında, İran ve Azerbaycan da Türkiye’nin önemli gaz tedarikçileri arasında yer alıyor.
Rusya ise Avrupa pazarında yaşadığı kayıpların ardından Türkiye’yi enerji ihracatı açısından kritik bir çıkış noktası olarak konumlandırmaya devam ediyor. Bu tablo, iki ülke arasında yapılacak yeni anlaşmalarda Türkiye’nin elini güçlendiriyor.
Öte yandan, enerji uzmanları, Türkiye’nin artan LNG alımları ve yerli üretim kapasitesiyle birlikte 2025 sonrası için gaz fazlası yaşayabileceği ve bunun enerji fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceği görüşünde birleşiyor.