ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekâ alanındaki düzenlemelere yönelik kritik bir adım atmaya hazırlanıyor. Trump, bu hafta içinde yayımlanması beklenen kararname ile tüm eyaletlerin ayrı ayrı düzenleme yetkisini sınırlandıracak ve ülke genelinde geçerli olacak tek bir federal çerçeve oluşturacaklarını duyurdu.
Trump: “Bu hafta tek kural kararnamesi çıkaracağım”
Trump, pazartesi sabahı sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, “Bu hafta ONE RULE Executive Order çıkaracağım. Yapay zekâ yarışında şu anda tüm ülkeleri geride bırakıyoruz, ancak 50 eyaletin, çoğu kötü aktör, kurallar ve onay sürecine dahil olması halinde bu uzun sürmez” ifadelerine yer verdi.
Trump’ın açıklamasına göre, eyalet bazlı farklılıklar teknoloji şirketlerinin inovasyon hızını düşürüyor ve küresel rekabette ABD’nin avantajını zayıflatıyor. Yeni düzenleme ile eyaletlerin kendi iç hukuklarına göre yapay zekâ uygulamalarına müdahale etmesinin önüne geçilecek.
Eyaletler arası çelişkiler teknoloji şirketlerini zorluyor
Amerikan teknoloji sektöründe uzun süredir tartışılan en büyük sorunlardan biri, farklı eyaletlerin farklı yapay zekâ politikaları uygulaması. Bu durum, özellikle büyük ölçekli yazılım ve donanım şirketlerinin ürünlerini eyaletler arasında farklılaştırmak zorunda kalmasına neden oluyor. Trump, bu konuyla ilgili yaptığı açıklamada şu sözlere yer verdi:
“Bir şirketin her seferinde 50 onay almasını bekleyemezsiniz. Bu asla işlemez!”
Özellikle Kaliforniya, New York ve Illinois gibi eyaletler, yapay zekâ kullanımına dair daha sıkı denetimler ve etik standartlar getirerek, sektörde faaliyet gösteren şirketlere ek maliyetler yüklemişti. Bu düzenlemeler, hem risk yönetimi hem de yasal uyumluluk açısından teknoloji yatırımcıları üzerinde baskı oluşturuyordu.
Trump, daha önce de “tek federal standart” sözü vermişti
Trump, geçtiğimiz ay yaptığı bir konuşmada da “tek federal yapay zekâ standardı” oluşturulacağını duyurmuştu. Bu açıklama, özellikle ulusal güvenlik odaklı yapay zekâ projelerinde devlet-özel sektör iş birliğinin önünü açmak amacıyla yapılmıştı.
Bununla birlikte, yeni kararname bazı Cumhuriyetçi senatörler ve MAGA hareketi destekçileri tarafından eleştiriliyor. Eleştirmenler, Trump’ın bu adımıyla büyük teknoloji şirketlerinin çıkarlarına hizmet ettiğini ve eyaletlerin yasama gücünü zayıflattığını iddia ediyor.
Trump yönetimi ise bu iddialara karşı çıkarak, federal standartların teknolojik inovasyonu destekleyeceğini ve Amerika’nın küresel yapay zekâ rekabetinde lider konumunu güçlendireceğini savunuyor.
Yapay zekâda düzenleme: Ekonomi ve yatırım açısından etkileri
Tek bir federal yapay zekâ düzenlemesinin yürürlüğe girmesi, ABD merkezli teknoloji şirketleri için önemli yatırım avantajları yaratabilir. Özellikle Silikon Vadisi’nde faaliyet gösteren şirketler için bu adım, ürünlerin tüm ülkede aynı standartla geliştirilmesi ve dağıtılması açısından operasyonel verimlilik sağlayacak.
Ayrıca, yapay zekâya odaklanan start-up’lar ve yatırımcılar açısından daha öngörülebilir bir düzenleyici çerçeve oluşturulması, risk sermayesi yatırımlarını artırabilir. Federal düzeyde tek bir yasanın yürürlüğe girmesi, yatırımcıların yasal belirsizlik riskini azaltacak.
Buna karşın, tüketici hakları savunucuları ve bazı hukukçular, ulusal düzeyde daha gevşek bir yapay zekâ düzenlemesinin veri gizliliği ve etik ilkelere zarar verebileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle eyaletlerin daha sıkı düzenlemelerle sağladığı korumanın ortadan kalkması, toplumsal güven açısından riskli bir tablo yaratabilir.
Küresel yapay zekâ yarışında ABD’nin stratejisi
ABD’nin yapay zekâ alanındaki global liderliği, Çin ve Avrupa Birliği gibi rakip coğrafyaların geliştirdiği kapsamlı stratejilerle tehdit altında. AB, 2025 itibarıyla yürürlüğe giren AI Act ile katı düzenlemeler getirirken, Çin ise kamu-özel sektör iş birliğiyle hızla ilerliyor.
Trump’ın “tek kural” kararnamesi, bu bağlamda ABD’nin teknolojik üstünlüğünü koruma hamlesi olarak değerlendiriliyor. Ancak kararın içeriği, uygulama biçimi ve sektöre etkisi önümüzdeki günlerde netleşecek.
Not: Bu haber, ABD Başkanı Donald Trump’ın Truth Social üzerinden yaptığı paylaşım ve TFF basın kaynaklarına dayalı olarak hazırlanmıştır. İçeriğe ekonomi, teknoloji ve regülasyon perspektifiyle editoryal analiz eklenmiştir.