Fed Başkanı Jerome Powell’ın, 2,5 milyar dolarlık Fed binası yenileme projesine ilişkin olarak 2025 yılı Temmuz ayında ABD Senatosu’na ayrıntılı bir mektup gönderdiği ortaya çıktı. Financial Times tarafından görülen ancak daha önce kamuoyuna açıklanmamış olan dört sayfalık bu mektup, Powell’ın projeye dair detaylı bilgi verdiğini ve Kongre ile iletişimi sürdürdüğünü gösteriyor.
Söz konusu mektup, Powell’ın 25 Haziran’da Senato Bankacılık Komitesi’nde verdiği ifadenin yaklaşık iki buçuk hafta sonrasında gönderildi. Bu ifade sırasında maliyet aşımlarının gündeme gelmesi, kamuoyunda ve bazı siyasi figürlerde “yetersiz bilgilendirme” algısına yol açmıştı. Ancak FT tarafından yayımlanan mektup, bu eleştirilerin yeniden değerlendirilmesine neden oldu.
Powell’dan şeffaflık vurgusu: Maliyet artışları detaylı açıklandı
Mektupta Powell, şeffaflık ve hesap verebilirlik konularını Fed’in Kongre karşısında “en üst düzeyde” önemsediğini ifade ediyor. Mektup, doğrudan Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Tim Scott ve komitenin kıdemli Demokrat üyesi Elizabeth Warren’a hitaben yazıldı. İçeriğinde, projede yaşanan maliyet artışlarının nedenleri detaylı şekilde sıralanıyor.
Bunlar arasında; malzeme ve ekipman fiyatlarındaki küresel artışlar, işçilik giderlerindeki yükseliş, yapının mevcut altyapısında tespit edilen asbest, toprakta bulunan toksik maddeler ve beklenenden yüksek yeraltı suyu seviyeleri gibi öngörülemeyen teknik sorunlar yer aldı. Powell, bu faktörlerin bütçe üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirtti.
Bağımsız denetime açık bir süreç yürütüldü
Powell mektubunda, projeye ilişkin tüm belgelerin ve süreçlerin denetime açık olduğunu da vurguladı. Özellikle Fed’in bağımsız denetim birimi olan inspector-general dahil olmak üzere yetkili tüm denetim organlarının projeye erişim hakkına sahip olduğunu belirtti. Powell, Kongre’yi bilgilendirme sürecinde “her türlü çabanın gösterildiğini” ifade ederek, Fed’in yükümlülüklerini yerine getirdiğini savundu.
Bu açıklama, Trump yönetimi dönemindeki bazı yetkililerin Powell’ı “Kongre’yi bilgilendirmemekle” suçlamasına yönelik doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor. Mektubun içeriği, söz konusu iddiaların tartışmalı hale gelmesine yol açtı.
Projede yaşanan gecikmeler ve kamuoyundaki algı
Fed’in Washington’daki merkez binasının yenilenme projesi ilk kez 2023 yılında duyurulmuştu. Başlangıçta 1,9 milyar dolar olarak planlanan maliyetin, zaman içinde 2,5 milyar dolara çıkması kamuoyunda eleştirilere neden olmuştu. Projede yaşanan gecikmeler, yapıdaki teknik zorluklara ve tedarik zinciri kaynaklı sorunlara bağlanıyor.
Özellikle 2024 yılında yaşanan küresel inşaat maliyet artışları ve nakliye krizleri, projeye ayrılan bütçeyi doğrudan etkiledi. Ayrıca binada tespit edilen eski yapı malzemelerinin sökülmesi ve çevresel risklerin ortadan kaldırılması, süreci hem yavaşlattı hem de daha maliyetli hale getirdi.
Fed’in bütçe ve bağımsızlık tartışmaları yeniden gündemde
Powell’ın mektubunun ortaya çıkmasıyla birlikte, Fed’in bütçe yönetimi ve bağımsızlığı yeniden tartışma konusu oldu. Merkezi hükümetten bağımsız bir yapıya sahip olan Fed’in, bütçesini doğrudan Kongre’ye sunmak gibi yasal bir zorunluluğu olmasa da, Kongre’ye düzenli bilgi akışı sağlaması bekleniyor. Powell, bu sorumluluğun yerine getirildiğini belirterek, “hiçbir bilginin gizlenmediğini” ifade etti.
Uzmanlara göre, Powell’ın bu mektubu zamanında göndermiş olması, Fed’in kamuoyundaki şeffaflık algısını koruması açısından önemli bir adım. Ancak projenin maliyetinin beklenenden yüksek olması, özellikle Cumhuriyetçi kanatta Fed’in harcama politikalarına yönelik eleştirileri beraberinde getirdi.
Powell’ın açıklamaları piyasalara nasıl yansır?
Ekonomi çevreleri, Powell’ın mektubunun piyasa üzerindeki etkilerini de değerlendiriyor. Uzmanlara göre bu gelişme, doğrudan para politikası üzerinde bir etkide bulunmasa da, Fed’in kurumsal itibarı ve yönetimsel şeffaflığı açısından kritik bir noktada bulunuyor.
Özellikle yılın ilk çeyreğinde faiz oranlarının yönüne ilişkin belirsizliklerin devam ettiği bir ortamda, Powell’ın güvenilirliği yatırımcı nezdinde büyük önem taşıyor. Şeffaflık konusunda ortaya konan bu iletişim örneği, Fed’e duyulan güvenin korunmasında pozitif bir etki yaratabilir.
Kongre’nin tepkisi ne olacak?
Senato’dan henüz mektuba ilişkin resmi bir açıklama gelmemiş olsa da, önümüzdeki günlerde Senato Bankacılık Komitesi’nin ek bir oturum düzenlemesi gündeme gelebilir. Komite üyelerinin, projenin maliyet artışlarına ve zaman planına dair detaylı açıklamalar istemesi bekleniyor.
Özellikle projedeki çevresel riskler ve bunlara karşı alınan önlemler, Kongre’nin ilgi odağı haline gelebilir. Ayrıca Powell’ın maliyet artışlarını önceden öngörememesi, bazı üyeler tarafından Fed’in iç denetim ve risk yönetimi mekanizmalarının sorgulanmasına neden olabilir.
Sonuç: Fed’in imajı mı, şeffaflık mücadelesi mi?
Jerome Powell’ın geçtiğimiz Temmuz ayında gönderdiği mektubun yeni ortaya çıkması, Fed’in şeffaflık konusundaki yaklaşımını ve Kongre ile olan ilişkisini yeniden gündeme taşıdı. Mektubun içeriği, Powell’ın iletişim konusunda ciddi bir çaba gösterdiğini ortaya koysa da, kamuoyunun ve siyasi figürlerin tepkisi belirleyici olmaya devam edecek.
Önümüzdeki günlerde yaşanacak gelişmeler, yalnızca Fed’in yönetimsel süreci değil, aynı zamanda piyasalardaki güven ortamını da etkileme potansiyeline sahip. Mektubun ifşası, Powell’ın liderliğinde yürütülen merkez bankacılığı anlayışının sorgulanmasına neden olabilecek yeni bir tartışma zemini yaratmış durumda.