Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği anketine göre, sektör temsilcilerinin yüzde 80,9’u nakit akışını en kritik sorun olarak görürken, yeni yatırım planlayanların oranı yüzde 14,7’ye geriledi ve yıl sonu dolar beklentisi 52,26 TL’ye yükseldi.
Sektörde yurt içi satışlar beklentinin altında kaldı
Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS), 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin sektörel değerlendirme anketinin sonuçlarını açıkladı. Anket, sektörde satışların yatay seyrettiğini, tahsilat sorunlarının arttığını ve yatırım eğiliminin zayıfladığını ortaya koydu.
Anket sonuçlarına göre, otomotiv satış sonrası pazarında yurt içi satışlar üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine kıyasla dolar bazında yüzde 0,03 arttı. Önceki ankette üçüncü çeyrek için öngörülen yüzde 1,33’lük büyüme beklentisinin oldukça altında kalındı.
Dağıtıcı üyelerin yurt içi satışları dolar bazında yüzde 2,61 azalırken, üretici üyelerin satışları yüzde 3,18 yükseldi. Bu tablo, pazarın farklı segmentlerinde belirgin bir ayrışma yaşandığını gösteriyor.
Nakit akışı sorunları şirketlerin yüzde 80,9’unu etkiliyor
OSS anketinde sektörün karşı karşıya olduğu sorunlar arasında nakit akışı ilk sıraya yükseldi. Ankete katılan üyelerin yüzde 80,9’u nakit akışında yaşanan problemleri en önemli sorunlar arasında gösterdi.
Maliyetlerdeki aşırı artış yüzde 70,6 ile ikinci, iş ve ciro kaybı yüzde 52,9 ile üçüncü sırada yer aldı. Sektör temsilcilerinin değerlendirdiği diğer sorun alanları şöyle sıralandı:
- Kargo maliyetlerindeki artış ve teslimat gecikmeleri: yüzde 47,1
- Gümrüklerde yaşanan problemler: yüzde 26,5
- Tedarik sorunları: yüzde 25
- Mevzuat değişiklikleri: yüzde 17,6
- İstihdam sorunları: yüzde 17,6
- Döviz kurlarındaki hareketlilik: yüzde 10,3
Tahsilat süreçlerinde bozulma belirgin şekilde arttı
Ankete katılan şirketlerin yüzde 48,5’i tahsilat süreçlerinin bir önceki çeyreğe göre kötüleştiğini, yüzde 5,9’u ise çok daha kötü hale geldiğini bildirdi. Böylece tahsilat süreçlerinde olumsuz gelişme yaşandığını belirten üyelerin toplam oranı yüzde 54,4’e ulaştı.
Üyelerin yüzde 35,3’ü tahsilat koşullarında değişiklik olmadığını, yüzde 10,3’ü ise iyileşme yaşandığını ifade etti. Tahsilat süreçlerine ilişkin ortalama değerlendirme puanı da önceki anketteki 39,9 seviyesinden 37,5’e geriledi.
Yatırım planlayan şirket oranı yüzde 14,7’ye indi
Sektörde önümüzdeki üç ay içerisinde yeni yatırım yapmayı planlayan üyelerin oranı, bir önceki çeyrekteki yüzde 20,3 seviyesinden yüzde 14,7’ye geriledi.
Üretici üyeler arasında yatırım planlayanların oranı yüzde 28,6’dan yüzde 22,6’ya düşerken, dağıtıcı üyelerde yüzde 13,9’dan yüzde 8,1’e indi. Böylece dağıtıcı üyelerin yüzde 91,9’u gelecek üç aylık dönemde yeni yatırım planlamadığını bildirdi.
Son çeyrek için dolar bazında yüzde 1,30 daralma öngörülüyor
Anket sonuçlarına göre, sektör temsilcileri 2026 yılının son çeyreğinde yurt içi satışların geçen yılın aynı dönemine göre dolar bazında yüzde 1,30 azalmasını bekliyor.
Dağıtıcı üyeler yüzde 2,81’lik satış düşüşü öngörürken, üretici üyelerin beklentisi yüzde 0,50 artış yönünde oldu. Önümüzdeki üç ayda sektörün daha kötüye gideceğini düşünen üyelerin oranı, önceki anketteki yüzde 21,9’dan yüzde 41,2’ye yükseldi.
Sektörün daha iyiye gideceğini bekleyenlerin oranı ise yüzde 20,3’ten yüzde 11,8’e geriledi. Üyelerin yüzde 44,1’i mevcut koşullarda önemli bir değişiklik beklemediğini belirtti.
Genel ekonomik görünüme ilişkin beklentilerde de üyelerin yüzde 58,8’i kötüleşme, yüzde 33,8’i mevcut durumun devamı, yüzde 7,4’ü ise iyileşme beklediğini bildirdi.
Yıl sonu dolar kuru beklentisi 52,26 TL’ye yükseldi
OSS anketinde üyelerin 2026 yıl sonuna ilişkin ortalama dolar kuru beklentisi, önceki anketteki 49,31 TL’den 52,26 TL’ye yükseldi.
Sektörün stoklarında ise üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre ortalama yüzde 0,23 azalış görüldü. Dağıtıcı üyelerin stokları yüzde 1,14 azalırken, üretici üyelerin stokları yüzde 0,85 arttı.
Kapasite kullanım oranı yüzde 68,06 seviyesine geriledi
Anketin üretici üyelere yönelik bölümüne göre, üçüncü çeyrekte ortalama kapasite kullanım oranı yüzde 73,93’ten yüzde 68,06’ya geriledi. Böylece kapasite kullanım oranında bir önceki ankete göre 5,87 puanlık düşüş gerçekleşti.
Üretici üyelerin üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,68 azalırken, ihracatlarında dolar bazında yüzde 0,16 düşüş kaydedildi.
İstihdam tarafında ise üyelerin yüzde 52,9’u çalışan sayısını koruduğunu, yüzde 22,1’i artırdığını, yüzde 25’i azalttığını bildirdi.
OSS Başkanı Özçete: Finansal istikrar kritik hale geldi
OSS Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, anket sonuçlarının sektörde finansal koşulların ve nakit akışı yönetiminin kritik hale geldiğini ortaya koyduğunu söyledi. Önceki dönemlerde maliyet artışlarının sektörün en önemli sorunu olduğunu belirten Özçete, üçüncü çeyrekte nakit akışının ilk sıraya yükseldiğine dikkat çekti.
Tahsilat süreçlerindeki bozulma, işletmelerin finansal planlamasını ve operasyonel kabiliyetlerini doğrudan etkiliyor. Yüksek maliyetler, zayıf talep ve finansmana erişimdeki güçlükler şirketlerin hareket alanını daralttı.
Yatırım eğilimindeki gerilemeyi de değerlendiren Özçete, şirketlerin mevcut koşullarda öncelikle finansal dengelerini korumaya odaklandığını söyledi.
Otomotiv satış sonrası sektörünün uzun vadeli büyüme potansiyeline inanıyoruz ancak bu potansiyelin sürdürülebilir büyümeye dönüşebilmesi için finansal istikrarın güçlendirilmesi ve yatırım ortamının iyileştirilmesi gerekiyor.
