Küresel sıvılaştırılmış doğal gaz piyasasında jeopolitik gelişmelerin etkisi giderek artıyor. Orta Doğu’daki çatışmaların ardından LNG arzında yaşanan sıkışıklık, Avrupa ve Asya arasında enerji tedariki için rekabeti artırdı.
Orta doğu gerilimi LNG arzını etkiledi
Küresel LNG piyasası, Orta Doğu’daki çatışmaların ardından ciddi bir tedarik baskısıyla karşı karşıya kaldı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından İran’ın Körfez ülkelerine karşı gerçekleştirdiği misilleme saldırıları ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması, küresel enerji arzını doğrudan etkiledi. Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nın kapanması küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sinin devre dışı kalmasına neden olmuş olabilir. Bu durum, küresel enerji piyasasında arz güvenliğine yönelik endişeleri artırdı. Enerji piyasalarında yaşanan bu gelişmeler, özellikle Avrupa ve Asya arasında LNG tedariki için rekabetin daha da yoğunlaşmasına yol açtı.
LNG sevkiyatlarının rotası Asya’ya çevriliyor
Bloomberg News tarafından paylaşılan gemi takip verilerine göre başlangıçta Avrupa’ya gitmesi planlanan en az sekiz LNG sevkiyatı yön değiştirerek Asya pazarına yöneldi. Son günlerde hız kazanan bu yön değiştirme eğilimi, küresel LNG piyasasında yedek arz kapasitesinin hızla tükenmesine neden oldu. Bu gelişme, enerji ihtiyacı yüksek olan iki büyük bölge arasında yeni bir rekabet ortamı oluşturdu. Avrupa enerji güvenliğini sağlamak için LNG ithalatını artırmaya çalışırken, Asya ülkeleri de artan talebi karşılamak için piyasada daha agresif şekilde alım yapıyor. Bu nedenle küresel LNG ticaretinde fiyatlar ve tedarik rekabeti önemli ölçüde yükseldi.
Avrupa depolarını doldurmak zorunda
Avrupa ülkeleri kış aylarında hızla azalan gaz depolarını yeniden doldurmak için LNG alımlarını artırmak zorunda kalıyor. Bu durum Avrupa’nın enerji piyasasında güçlü bir talep oluşturmasına neden oluyor. Diğer yandan Asya’da mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıkların önümüzdeki aylarda klima kullanımını artırması bekleniyor. Bu da elektrik üretimi için kullanılan doğal gaz talebinin yükselmesine yol açabilir. Her iki bölgede de LNG fiyatları son bir hafta içinde hızlı bir yükseliş gösterdi. Enerji fiyatlarındaki bu artış, küresel enflasyon üzerindeki baskıyı artırabileceği yönünde endişeleri de beraberinde getirdi.
Küresel LNG arzında alternatif kaynak sınırlı
Enerji danışmanlık şirketi Rystad Energy analisti Mathieu Utting, mevcut durumun uzun süre devam etmesi halinde küresel LNG piyasasında ciddi bir arz sorunu yaşanabileceğini belirtti. Utting değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: “Bu durum yaz aylarına kadar sürüklenerek aylarca devam ederse, küresel piyasaya yeterli arzı sağlayacak alternatif LNG kaynağı yok.” Analiste göre dünyanın en büyük LNG tedarikçilerinden olan ABD ve Avustralya halihazırda üretim kapasitesine yakın seviyelerde çalışıyor ve üretimi kısa vadede artırabilecek sınırlı alan bulunuyor. Bu nedenle küresel enerji piyasası açısından yeni arz kaynaklarının kısa vadede devreye girmesi zor görünüyor.
Asya’da spot LNG alımları artıyor
Artan fiyatlara rağmen Asya’daki bazı ülkeler LNG ihtiyacını karşılamak için spot piyasaya yönelmiş durumda. Hindistan, Bangladeş ve Tayland’daki alıcılar özellikle kısa vadeli LNG tedariki için spot piyasadan alım yapmaya çalışıyor. Ancak piyasada satıcı sayısının sınırlı olması ve fiyatların oldukça yüksek seviyelere çıkması bazı ihalelerin sonuçsuz kalmasına yol açtı. Örneğin Hindistan’ın Mart teslimatlı LNG alım ihalelerinden bazıları yüksek fiyatlar ve sınırlı arz nedeniyle sonuçlandırılamadı. Uzmanlar, küresel LNG piyasasında yaşanan bu gelişmelerin enerji fiyatlarını ve küresel ekonomik görünümü önümüzdeki aylarda önemli ölçüde etkileyebileceğini belirtiyor.