BOJ’un eski başkanı Haruhiko Kuroda, yeni kitabında merkez bankasının önümüzdeki dönemde her politika toplantısında faiz artırımını değerlendirebileceğini belirterek, halefi Kazuo Ueda’nın normalleşme adımlarına destek verdi.
Kuroda her toplantıda 25 baz puanlık artış öngörüyor
Japonya Merkez Bankası’nın eski başkanı Haruhiko Kuroda, bu ay yayımlanan kitabında, BOJ’un önümüzdeki her toplantıda faiz artırımını değerlendirmesinin muhtemel olduğunu yazdı. Kuroda, on yıllık aşırı gevşek para politikasının sonlandırılmasına yönelik halefinin attığı adımları destekleyici bir tutum sergiledi.
BOJ’un, faizleri ekonomiye nötr kabul edilen seviyelere yaklaştırmak için her politika toplantısında 25 baz puanlık artışın yapılıp yapılmayacağını inceleyeceğinden eminim.
Kuroda’nın bu değerlendirmesi, merkez bankasının faiz patikasına ilişkin beklentileri şekillendiren önemli bir referans noktası olarak öne çıkıyor. Eski başkan, faiz artırımı sürecinin hızının BOJ’un önümüzdeki dönemdeki en kritik politika tercihlerinden biri olacağını vurguladı.
Acele ve yavaş hareket arasındaki risk dengesi
Kuroda, faizleri çok hızlı artırmanın ekonomik durgunluğa yol açabileceğini, buna karşılık çok yavaş hareket etmenin ise mevcut Başkan Kazuo Ueda’nın politika normalleşmesini tamamlamasını engelleyebileceğini ifade etti. Bu değerlendirme, BOJ’un önündeki politika tercihinin iki uçlu bir risk taşıdığını ortaya koyuyor.
Kuroda’nın görüşleri, eylül ayında yayımlanan kitabında erken faiz artırımlarına karşı uyarıda bulunan ve politika yapıcıları talebi canlandırmaya odaklanmaya çağıran eski yardımcısı Masazumi Wakatabe’nin görüşlerinden belirgin biçimde ayrışıyor. Bu ayrışma, eski Başbakan Shinzo Abe’nin “Abenomics” politikalarının parasal ayağında yer alan Kuroda ile Başbakan Sanae Takaichi ile birlikte Abenomics’in mirasının korunmasına odaklanan Wakatabe arasındaki politika düşüncesi farkını gözler önüne seriyor.
Wakatabe BOJ’a temkinli yaklaşılması gerektiğini savunuyor
Masazumi Wakatabe, Başbakan Takaichi’nin ekonomi politikalarına ilişkin kaleme aldığı kitabında, Japonya’da reel ekonomik büyümenin düşük seyrettiğini ve ülkede yaşanan enflasyonda fiyat artışlarının yarısının maliyet kaynaklı faktörlerden geldiğini belirtti.
Reel ekonomik büyüme negatifken ve fiyat artışları ağırlıklı olarak maliyet kaynaklıyken BOJ’un faiz artırması durumunda epeyce açıklama yapması gerekir.
Wakatabe, Takaichi’nin harcama planları ve büyüme stratejilerinin yatırımı ve talebi canlandırarak Japonya’nın nötr faiz oranını yükseltmesi halinde faiz artırımının daha mümkün hale gelebileceğini de ifade etti. Reflasyonist görüşleriyle tanınan Wakatabe’nin Takaichi ile yakın bağları bulunuyor ve kendisi şu anda hükümetin önemli bir ekonomi panelinde üye olarak görev yapıyor.
Wakatabe, 2018-2023 yılları arasında BOJ Başkan Yardımcılığı görevini yürüttü. Takaichi’nin başbakan olarak yeterince uzun süre görevde kalması ve bir sonraki BOJ başkanını kendisinin seçmesi durumunda, Wakatabe’nin Ueda’nın görev süresinin sona ereceği 2028 yılında halef adayları arasında değerlendirildiği belirtiliyor.
BOJ’un 14 yıllık enflasyon mücadelesi ve Cuma toplantısı
Kuroda, 2013 yılında enflasyonu iki yıl içinde BOJ’un yüzde 2 hedefine yükseltme taahhüdüyle radikal bir teşvik programını yürürlüğe koymuştu. Ancak bu hedefe ulaşılamadı ve BOJ, Kuroda’nın 2023’te sona eren görev süresi boyunca aşırı gevşek politikasını sürdürmek zorunda kaldı.
Kazuo Ueda, sıkı iş gücü piyasası koşulları ve Ukrayna savaşının yol açtığı hammadde maliyetlerindeki artışın tüketici enflasyonunu yükseltmesiyle birlikte 2024 yılında Kuroda döneminin teşvik politikasından çıkış sürecine yön verdi. BOJ, eylül ayında faiz oranını yüzde 1,25 seviyesine çıkararak 31 yılın zirvesine taşıdı ve birkaç kez daha artırım gerçekleştirdi. Merkez bankasının Cuma günü yapacağı toplantıda, fiyat hedefini yakalama yönünde sürdürdüğü 14 yıllık mücadelede zafer ilan etmesi bekleniyor.
Kuroda kitabında, deflasyonist zihniyeti basit iletişim stratejisiyle ortadan kaldırmaya çalıştığını, fiyat hedefine ulaşmak için belirli bir zaman çerçevesi koyarak kendi deyimiyle “kaçış yolunu kapattığını” ve bu yaklaşımın BOJ’un politika esnekliğini kaybetme riski taşıdığını ifade etti. Eski başkan, Japonya’nın deflasyondan 2024 civarında ücretlerin artmaya başlamasıyla tamamen çıktığına ikna olduğunu da kaydetti.
Kuroda ve Wakatabe’nin kitaplarında ortaya koyduğu farklı yaklaşımlar, Japonya Merkez Bankası‘nın önümüzdeki dönemde izleyeceği faiz patikasına ilişkin tartışmanın, hem akademik hem de siyasi düzeyde devam ettiğini gösteriyor.
