EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, 2024 yılında konut kiralarının %45’e varan oranlarda arttığını belirterek, 2025 yılında daha dengeli bir piyasa beklediklerini söyledi. Yazıcı, son üç aylık verilere göre kira artış hızının yavaşladığını ve fiyatların kontrol altında seyrettiğini vurguladı.
2024’te kira artışını tetikleyen faktörler
Yazıcı, 2024 yılında konut kiralarının özellikle büyük şehirlerde yüksek talep ve sınırlı arz nedeniyle önemli ölçüde arttığını belirtti. Konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi: “TÜİK verilerine göre aylık olarak kira artış oranı yayınlanıyor. Konut kiralarında %25’lik artış sınırı Temmuz 2024 itibarıyla kaldırıldı. 2024 ortalamasının %45 seviyelerinde kalmasının en büyük sebeplerinden biri de bu sınırlamalardı. Temmuz ayı sonrasında enflasyon, arz-talep dengesizliği ve ekonomik faktörler nedeniyle konut ve ticari gayrimenkul kiraları hızla yükseldi. Ancak son üç ayda yeni kiralamalarda fiyatların daha kontrollü bir seyir izlediğini görüyoruz. Bu eğilim, 2025 yılı boyunca daha dengeli bir kira piyasasının habercisi olabilir.”
2025’te kira piyasasında daha stabil bir süreç bekleniyor
2025 yılına girerken kira piyasasında mevcut sorunların bir kısmının devam edeceğini belirten Yazıcı, kira artış oranlarının TÜİK verilerine paralel şekilde ilerleyebileceğini söyledi: “Mevcut kiracılara uygulanan kira artış oranları, özellikle eski kiracısı olan birçok mülk sahibi için tatmin edici bulunmuyor. Bu nedenle, dava süreçleri ve mahkemeler aracılığıyla kira belirleme süreçleri artış gösterdi. Ancak, bu davaların uzun sürmesi, mülk sahipleri açısından belirsizlik yaratıyor. 2025’te de benzer sorunların devam etmesi bekleniyor. Piyasanın daha istikrarlı hale gelmesi için yasal düzenlemeler ve ekonomik göstergelerin iyileştirilmesi gerekiyor.”
Kira fiyatlarını düşürmek için öneriler
Yazıcı, konut kiralarının düşmesi için arzın artırılması ve bazı yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek şu önerilerde bulundu:
- Konut arzının artırılması: Uygun fiyatlı sosyal konut projeleri ve kentsel dönüşümle arz genişletilmeli.
- Yasal önlemler: Kira artış sınırı, boş konut vergisi gibi düzenlemeler kiralık piyasasını dengeleyebilir.
- Ekonomik istikrar: İnşaat maliyetlerinin düşürülmesi, enflasyonun kontrol altına alınması önemli.
- Bölgesel kalkınma: Büyük şehirlere olan göçü azaltmak için küçük şehirlerde iş alanları yaratılmalı.
- Şeffaf kira piyasası: Kayıt dışı kiralamaların önlenmesi ve piyasada şeffaflığın sağlanması gerekiyor.
Son olarak, Yazıcı, şehirlerdeki konut sıkıntısının büyük ölçüde kırsal bölgelerden gelen göçten kaynaklandığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “Son on yılda büyük şehirlere yönelik yoğun göç, arz-talep dengesizliğine yol açtı. Köye dönüş teşvik edilmeli ve küçük şehirlerde iş olanakları artırılmalı. Uzun vadeli bir planlama ile ancak bu şekilde konut fiyatlarında ve kiralarda kalıcı düşüş sağlanabilir.”