Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre hesaplanan on iki aylık ortalamalara dayalı tüketici enflasyonu, kasım ayında konut kiralarına uygulanacak yasal zam tavanını belirledi. Buna göre kasım ayında sözleşmesi yenilenecek kiracılar için zam oranı yüzde 31,23 olarak açıklandı.
Kira artış oranı nasıl hesaplanıyor
Türkiye’de konut kiralarına uygulanacak artış oranı, Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi’nin on iki aylık ortalamalarına göre belirleniyor. Bu yöntem, yıllık bazda yaşanan ani enflasyon sıçramalarının kira artışlarına birebir yansımasını önlemeyi, böylece hem kiracı hem de ev sahibi açısından daha öngörülebilir bir artış oranı oluşturmayı amaçlıyor.
Kanuna göre, mevcut bir kira sözleşmesinin yenilenmesi durumunda ev sahibi, kiracıdan on iki aylık ortalamalara dayalı tüketici enflasyonu oranını aşan bir artış talep edemiyor. Kasım ayında bu oran yüzde 31,23 olarak hesaplandı ve bu rakam, ayın içinde süresi dolan kira sözleşmeleri için geçerli olacak tavan artış oranını oluşturuyor.
Hangi sözleşmeler bu orana tabi
Kasım ayında yenilenecek konut kira sözleşmeleri için yüzde 31,23 oranı bağlayıcı nitelik taşıyor. Bu oran, yalnızca sözleşme yenileme döneminde geçerli olup, farklı aylarda sözleşmesi yenilenen kiracılar için o aya ait ayrı bir oran hesaplanıyor. Dolayısıyla her ay açıklanan kira zammı oranı, yalnızca o ay içinde sözleşme yenileme tarihi gelen kiracı ve ev sahiplerini kapsıyor.
Taraflar, kanunda belirlenen bu tavanın altında bir artış oranında serbestçe anlaşabiliyor. Ancak sözleşmede belirlenen artış oranı, ilgili ayın on iki aylık ortalama tüketici enflasyonu oranını aşamıyor. Bu düzenleme, kira artışlarının kanuni sınırlar içinde kalmasını güvence altına almayı hedefliyor.
Önceki aylardaki seyir ve mevcut tablo
On iki aylık ortalamalara dayalı konut kirası artış oranı, yıl içinde aydan aya değişkenlik gösteriyor. Bu oranın değişkenliği, TÜFE’nin aylık bazda gösterdiği dalgalanmalardan ve önceki yılın aynı dönemine kıyasla değişen baz etkilerinden kaynaklanıyor. Kasım ayına ilişkin açıklanan yüzde 31,23 düzeyindeki oran, bu hesaplama yönteminin güncel sonucunu yansıtıyor.
Kira sözleşmesi kasım ayında yenilenecek kiracılar, ev sahipleriyle yapacakları görüşmelerde bu oranı referans alabiliyor. Sözleşme yenileme sürecinde taraflar arasında anlaşmazlık yaşanması durumunda, kanunda belirlenen tavan oran esas alınarak uyuşmazlığın çözülmesi öngörülüyor.
Kiracı ve ev sahipleri için uygulama süreci
Kira sözleşmesi yenileme sürecinde dikkat edilmesi gereken bazı temel noktalar bulunuyor. Bu noktalar şu şekilde sıralanabiliyor:
- Sözleşme yenileme tarihinin hangi aya denk geldiğinin tespit edilmesi
- O aya ait açıklanan on iki aylık ortalama TÜFE oranının kontrol edilmesi
- Yeni kira bedelinin bu oranı aşmayacak şekilde belirlenmesi
- Tarafların anlaşamaması durumunda yasal sınırların esas alınması
Kasım ayında sözleşmesi yenilenecek kiracılar için belirlenen yüzde 31,23 oranı, bu sürecin güncel uygulamasını oluşturuyor. Türkiye İstatistik Kurumu, her ay enflasyon verilerini açıklamaya devam ederken, bu veriler doğrultusunda hesaplanan kira artış oranları da aylık olarak kamuoyuyla paylaşılıyor.
