Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Rekabetçi Sektörler Programı’nın ikinci döneminin kapanış konferansında, yıllık ürün ihracatının 283 milyar doların üzerine çıktığını ve milli gelirin 1,6 trilyon dolara ulaştığını açıkladı.
Kacır ihracat ve milli gelir rakamlarını paylaştı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Avrupa Birliği’nin ortak finansmanıyla yürütülen Rekabetçi Sektörler Programı’nın (RSP) ikinci dönemi tamamlandı. Program kapsamındaki 43 projenin sonuçları, Ankara’da düzenlenen “Yeniliği Etkiye Dönüştürmek” temalı kapanış konferansında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından kamuoyuyla paylaşıldı.
Kacır, konuşmasında Türkiye’nin son yirmi üç yılda sanayi ve teknoloji alanında kaydettiği gelişmeye değinerek, yatırım, istihdam, üretim ve ihracat odaklı kalkınma modeliyle milli gelirin 238 milyar dolardan 1,6 trilyon dolara yükseldiğini belirtti. Bakan, 2002 yılında 36 milyar dolar seviyesinde bulunan yıllık ürün ihracatının bugün 283 milyar doların üzerine taşındığını ifade etti.
Rekabetçi üretim altyapısıyla Türkiye bugün Çin’den sonra Avrupa ortasına kadar uzanan geniş kuşakta ürün ve pazar çeşitliliği bakımından en önde gelen ihracatçı ülke. Üretim kapasitesi, gelişmiş sanayi ve teknoloji altyapısı, nitelikli insan kaynağıyla küresel ekonominin en önemli aktörleri arasındayız.
Bakan Kacır, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ticari ilişkilere de değinerek, geçtiğimiz yıl karşılıklı ticaret hacminin 233 milyar dolara eriştiğini aktardı. Otuz yıllık Gümrük Birliği’nin sağladığı ekonomik bütünleşmeyle Türk sanayisinin otomotivden makineye, beyaz eşyadan tekstile pek çok sektörde Avrupa’nın üretim ve tedarik zincirlerinin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini sözlerine ekledi.
IPA programlarıyla 760 milyon avroya yakın kaynak sağlandı
Bakan Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yaklaşık yirmi yıldır AB Katılım Öncesi Yardım Aracı’nın (IPA) rekabetçilik başlığında Yönetim Otoritesi ve Sözleşme Makamı olarak sorumluluk üstlendiğini hatırlattı. Bakan, programın birinci ve ikinci dönemlerine ilişkin somut verileri şöyle aktardı:
IPA’nın birinci döneminde; 43 ilimizde 46 projeye yaklaşık 500 milyon avro kaynak sağlayarak 10 iş geliştirme merkezi, 9 ortak kullanım üretim tesisi, 8 Ar-Ge ve yenilik merkezi, 3 lisanslı depo ve bir lojistik merkezi kurduk. IPA II döneminde; 23 şehrimizde 43 projeye yaklaşık 260 milyon avro kaynak sağladık.
Birinci dönemde hayata geçirilen yatırımlarla 20 binden fazla KOBİ’nin modern üretim altyapılarıyla buluşturulduğunu belirten Kacır, 300 yeni işletmenin kurulmasına öncülük edildiğini, 14 binden fazla KOBİ’ye 1 milyar avroluk kredi hacmi oluşturulduğunu ve girişimlere 50 milyon avroluk yatırım desteği sağlandığını kaydetti. Bu dönemde Şanlıurfa, Mardin ve Siirt gibi şehirlerde turizm altyapısını geliştiren projelerin de hayata geçirildiği ifade edildi.
2014-2020 dönemini kapsayan IPA II döneminde ise Milli Teknoloji Hamlesi hedefleri doğrultusunda Ar-Ge ve inovasyon kapasitesinin geliştirilmesine, sanayinin yeşil ve dijital dönüşümünün hızlandırılmasına odaklanıldığı belirtildi. Bu dönemde 23 şehirde 43 projeye yaklaşık 260 milyon avro kaynak sağlandığı aktarıldı. Bursa’da kompozit malzeme ve teknik tekstil alanında tasarım ve prototip üretim kabiliyetlerinin yükseltildiği, Eskişehir’de havacılık ve raylı sistemler alanında ileri prototipleme altyapılarının genişletildiği, Konya’nın akıllı tarım teknolojileriyle buluşturulduğu belirtildi.
İstanbul’da Endüstriyel Tasarım ve Prototipleme Merkezi’nin girişimcilerin hizmetine sunulduğu, Ankara’da yenilikçi teşhis ve tedavi teknolojilerine yönelik araştırma altyapılarının güçlendirildiği ifade edildi. İzmir’de yenilenebilir enerji teknolojileri alanında üretim yapan işletmelerin kümelenmesine destek verildiği, Kütahya’da çini ve seramik üretiminin dijital tasarım imkanlarıyla bir araya getirildiği aktarıldı. Giresun ve Şanlıurfa’da gıda test ve analiz laboratuvarları kurulduğu, Gaziantep’te Antep fıstığı işleme verimliliğini artıracak pilot üretim tesisinin hayata geçirildiği, Tunceli’de nadir toprak elementlerine yönelik araştırma imkanlarının genişletildiği belirtildi.
Teknoloji altyapısı ve finansmana erişim verileri
Program kapsamında 25 Ar-Ge ve yenilik merkezi, 3 dijital dönüşüm merkezi, 8 ortak kullanım tesisi ile 3 test ve analiz merkezinden oluşan teknoloji altyapısının sanayicilerin, araştırmacıların ve üniversitelerin hizmetine sunulduğu açıklandı. Bu altyapılarla binden fazla KOBİ’nin ileri teknoloji imkanlarıyla buluşturulduğu, sekiz binden fazla işletme ve girişimciye eğitim, danışmanlık ve rehberlik hizmeti verildiği belirtildi.
Üniversiteler, araştırma kuruluşları ve sanayiciler arasında 80’e yakın araştırma ortaklığının kurulduğu, 200’den fazla yenilikçi ürün ve prototipin geliştirildiği, 40 ürünün ticarileştirildiği kaydedildi. Merkezlerde yürütülen Ar-Ge çalışmalarıyla 40 patentin tescil edildiği de açıklamalar arasında yer aldı.
Bakan Kacır, Ufuk Avrupa programına ilişkin olarak 2021’den bu yana Türkiye kuruluşlarının yer aldığı 992 projeyle 496 milyon avroluk fon desteğinin ülkeye kazandırıldığını, kuruluşların 85 projede konsorsiyum koordinatörlüğü üstlendiğini belirtti. İşletmelerin ve KOBİ’lerin Rekabet Edebilirliği Programı (COSME) ve devamındaki Tek Pazar Programı-COSME kapsamında bugüne kadar toplam 243.654 KOBİ’nin finansal araç ve proje desteklerinden yararlandığı ifade edildi. Dijital Avrupa Programı kapsamında araştırmacı ve kurumların Avrupa’nın süper bilgisayar altyapılarında bugüne kadar yaklaşık 100 milyon dolar değerinde hesaplama kapasitesinden ücretsiz yararlandığı aktarıldı.
IPA üçüncü döneminde yeşil dönüşüm projeleri öne çıkıyor
Bakan Kacır, IPA III döneminde imalat sanayisinin dijital dönüşümünün desteklendiğini, yeşil dönüşüm, kaynak verimliliği ve araştırma kapasitesini güçlendirecek projelerin yürütüldüğünü belirtti. Bu kapsamda Sektörel Gelişim Merkezi (SEGEM) Destek Programı gibi ulusal destek mekanizmalarının hayata geçirildiği ifade edildi.
Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu (TIDIP) üzerinden AB ile yeşil dönüşüm alanındaki iş birliğinin uluslararası finans kuruluşlarını da kapsayacak şekilde ileri bir düzeye taşınmasının hedeflendiği belirtildi. Kacır, IPA III kapsamında TIDIP için sağlanacak 5,7 milyon avroluk AB desteğinin, platformun güçlenmesine ve sanayinin karbonsuzlaşma yatırımları için daha fazla finansmanın mobilize edilmesine katkı sağlayacağını değerlendirdi.
Bakan, Avrupa Birliği’nin 2028-2034 mali dönemine yönelik Küresel Avrupa ve Avrupa Rekabetçilik Fonu çalışmalarının yakından takip edildiğini belirterek, yeşil dönüşümden dijital teknolojilere, sağlık ve biyoteknolojiden savunma sanayisi ve uzaya uzanan geniş bir yelpazede Türkiye’nin kalkınma hedeflerinin Avrupa’nın yeni dönem öncelikleriyle uyum gösterdiğini ifade etti.
Son yirmi yılda Avrupa ekonomisinin verimlilik artışında küresel rakiplerinin gerisinde kaldığını belirten Kacır, yenilikçilik açığı ve ileri teknolojilerde yaşanan rekabet kaybının Avrupa’nın ekonomik dinamizmini sınırlandırdığını söyledi. Bakan, Türkiye’nin genç ve dinamik nüfusu, gelişmiş sanayi altyapısı, girişimcilik ekosistemi ve teknoloji geliştirme kabiliyetiyle Avrupa’nın bu ihtiyaçlarına cevap verebilecek potansiyele sahip olduğunu vurguladı.
Programın ikinci döneminde 3 binden fazla istihdam yaratıldı
Rekabetçi Sektörler Programı’nın IPA II döneminde 43 projeye yaklaşık 260 milyon avro tutarında finansman sağlandı. Otonom araç teknolojilerinden hedefli kanser tedavilerine, dijital fabrikalardan yapay zeka uygulamalarına kadar uzanan geniş bir yelpazede yürütülen projeler kapsamında Türkiye genelinde çeşitli çıktılar elde edildi.
- 3 binden fazla yeni istihdam oluşturuldu
- 25 yeni Ar-Ge ve teknoloji altyapısı kuruldu
- 98 inovasyon ve teknoloji transfer yapısı desteklendi
- 1.113 KOBİ’ye doğrudan hizmet verildi
- 40 yeni ürün ticarileştirilerek ekonomiye kazandırıldı
Kapanış konferansına Dışişleri Bakan Yardımcısı ve AB Başkanı Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay, AB Türkiye Delegasyonu Küresel Bağlantısallık, Kapsayıcı Büyüme ve Yeşil Kalkınma Bölüm Başkanı Valentina di Sebastiano ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı AB ve Dış İlişkiler Müdürü Ahmet Halit Hatip de katıldı. Etkinlik, kamu, özel sektör, akademi ve uluslararası kuruluş temsilcileri ile proje yürütücülerini bir araya getirdi. Bakan Kacır, konferans kapsamında farklı sektörlere yönelik projelerin yer aldığı stantları da inceleyerek yetkililerden bilgi aldı.
