İngiltere’de iş dünyasının ekonomik görünümüne yönelik beklentiler, hükümetin açıkladığı son bütçe sonrası yeniden toparlandı. Lloyds Bank verileri, firmalar arasında iyimserliğin arttığını ve işletme güveninde yılın en yüksek seviyelerinden birine ulaşıldığını gösteriyor.
Bütçe sonrası İngiltere’de işletme güveni dört ayın zirvesine çıktı
Lloyds Bank tarafından yayımlanan Aralık ayı iş barometresi, İngiltere’deki işletmelerin ekonomik beklentilerinin iyileştiğine işaret etti. Bankanın, iyimser ve kötümser firmalar arasındaki farkı gösteren endeksi 5 puan artarak net %47 seviyesine ulaştı. Bu oran, ekim ayından bu yana en yüksek seviye olarak kayda geçti. Veriler, Maliye Bakanı Rachel Reeves’in Kasım ayında açıkladığı bütçe planının ardından gelen ekonomik rahatlamanın firmalar arasında güven ortamını güçlendirdiğini ortaya koydu. Özellikle işletmelerin ağır bordro vergilerinden korunması, iyimserliği artıran ana unsur olarak öne çıktı. İş barometresindeki bu artış, aynı zamanda 2025 yılı başından bu yana toplamda 10 puanlık bir iyileşmeye işaret ediyor. Daha genel ekonomik iyimserlik ise son dört ayın en yüksek seviyesine ulaşarak, pozitif trendin pekiştiğini gösterdi.
PMI verileriyle uyumlu sinyaller: Güven yeniden inşa ediliyor
Lloyds’un barometresi, son dönemde açıklanan satın alma yöneticileri endeksi (PMI) verileriyle de paralel bir tablo çiziyor. PMI endeksleri, iş dünyasında özellikle hizmet ve inşaat sektörlerinde belirgin bir toparlanma yaşandığını göstermişti. Kasım ayındaki bütçede, 26 milyar sterlin (yaklaşık 34,9 milyar dolar) düzeyinde bir vergi artışı açıklanmıştı. Ancak bu artışın büyük kısmının hane halkına yöneltilmesi ve işletmelerin göreceli olarak korunması, firmaların yatırım planları ve ekonomik güven düzeyi açısından pozitif bir gelişme olarak değerlendiriliyor. İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, işletmeleri hedef alan bir ağır vergi yükünden kaçınarak, büyümeyi desteklemeyi hedeflediklerini vurgulamıştı. Hükümetin bu stratejisi, kısa vadede iş dünyasında olumlu algı yarattı.
İnşaat sektörü güvenin lideri oldu
Lloyds Ticari Bankacılık kıdemli ekonomisti Hann-Ju Ho, iyimserlikteki artışın özellikle bazı sektörlerde daha belirgin olduğuna dikkat çekti. Ho, “İş güvenindeki artış, geniş ekonomideki iyimserliğin 11 puan yükselmesinden kaynaklanıyor” dedi. Ayrıca, “Güven, bu yılın en yüksek seviyesine ulaşan inşaat sektöründe en fazla değişti” ifadelerini kullandı. İnşaat sektöründe yaşanan bu toparlanmanın, kamu altyapı projelerine dair beklentiler ve faiz oranlarının uzun süre sabit kalacağı yönündeki öngörülerle bağlantılı olduğu düşünülüyor. Bununla birlikte, imalat ve hizmet sektörleri de pozitif görünüm sergilemeye devam ediyor. Özellikle dış talep beklentilerindeki iyileşme, ihracat potansiyeline sahip işletmelerin yıl sonu hedeflerini revize etmelerine neden oldu.
Ekonomi yavaşlıyor ancak iş dünyası iyimserliğini koruyor
İş dünyasındaki iyimserlik artışına rağmen, makroekonomik veriler İngiltere ekonomisinin yavaşlamakta olduğunu gösteriyor. Ulusal İstatistik Ofisi’nin pazartesi günü açıkladığı verilere göre, İngiltere ekonomisi 2025’in üçüncü çeyreğinde yalnızca %0,1 oranında büyüdü. Bu oran, yılın ilk yarısında gösterilen güçlü performansın gerisinde kaldı. İngiltere, 2025’in ilk yarısında G7 ülkeleri arasında en hızlı büyüyen ekonomilerden biri olmuştu. Ancak yılın ikinci yarısında talepteki zayıflama ve ihracattaki duraksama, büyüme hızının düşmesine neden oldu. Yine de bütçe sonrası artan güven, bu yavaşlamanın geçici olabileceğine dair beklentileri canlı tutuyor. İşletmelerin orta vadeli planlarında büyük ölçüde revizyona gitmemesi ve yatırım iştahının devam etmesi, ekonomide toparlanma potansiyeline işaret ediyor.
Fiyat ve ücret beklentileri dengeleniyor
Lloyds verilerine göre, firmaların kendi fiyat artış beklentilerini yansıtan göstergede yıl başına göre bir gerileme yaşandı. Bu durum, enflasyonist baskıların azalmakta olduğuna işaret ederken, tüketici fiyatlarındaki yükselişin hız kesebileceğini gösteriyor. Buna karşın, ücret artışı beklentileri ise yıl boyunca sabit kaldı. Firmaların yaklaşık %18’i, önümüzdeki 12 ayda çalışan ücretlerinin %4 veya daha fazla artmasını bekliyor. Bu oran, istihdam piyasasının hâlâ sıkı kaldığına ve işverenlerin yetenekli çalışanları elde tutmak için ücretlerde esneklik gösterdiğine işaret ediyor. Sabit kalan ücret artışı tahminleri, İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz politikası üzerinde etkili olabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor. Zira ücret enflasyonu, para politikasında belirleyici rol oynayan göstergelerden biri olmaya devam ediyor.
2026 görünümü: Büyüme yavaşlayacak ama iyimserlik sürecek
Özel sektör ekonomistleri, İngiltere ekonomisinin 2026 yılında daha ılımlı bir büyüme temposuna geçeceğini öngörüyor. Mevcut tahminlere göre, 2025 yılı için öngörülen %1,4’lük büyüme oranı, 2026’da %1,1’e gerileyebilir. Maliye Bakanı Rachel Reeves ise bu tahminleri “yenme” sözü verdi. Hükümetin kamu yatırımlarına öncelik veren yeni bütçe planı, ekonomide yapısal dönüşüm sağlayarak potansiyel büyümeyi yukarı çekmeyi amaçlıyor. Özellikle yeşil enerji yatırımları, dijital altyapı ve eğitim reformları gibi alanlarda yapılacak harcamaların, uzun vadede verimlilik artışı sağlayacağına inanılıyor. Bu yatırımlar, iş dünyasının iyimserliğini canlı tutmak açısından da önem taşıyor.
Sonuç: Güven artışı ekonomik toparlanma umudunu destekliyor
İngiltere’de iş dünyasının yeniden toparlanan güveni, ülke ekonomisinin zayıf büyüme ortamında dahi direnç gösterebildiğini ortaya koyuyor. Özellikle işletmelere yönelik vergi yükünün sınırlı tutulması ve ekonomik planlarda öngörülebilirliğin artması, firmaların gelecek beklentilerini olumlu yönde etkiledi. İyimserlikteki bu artışın kalıcı hale gelmesi, 2026 yılında ekonomik büyümenin beklentilerin üzerine çıkmasına katkı sağlayabilir. Ancak bu süreç, dış talep dinamikleri, faiz politikası ve küresel ekonomideki gelişmelere de bağlı olacak.