İran savaşının küresel ölçekte yarattığı ekonomik dalgalanmalar, İngiltere’de hanehalkı davranışlarına doğrudan yansımaya başladı. Giderek genişleyen jeopolitik şokların etkisiyle sarsılan İngiliz tüketiciler, nisan ayında harcamalarını Kasım 2024’ten bu yana ilk kez azaltarak, bütçelerini lüks ve eğlence tüketimi yerine temel ihtiyaçlara yönlendirdi.
Barclays verileri: Seyahat ve eğlencede sert düşüş
Barclays tarafından yayımlanan kredi ve banka kartı harcama verileri, tüketici alışkanlıklarındaki değişimi net bir şekilde ortaya koydu. Mart ayında artış gösteren harcamalar, nisan ayında eksiye geçerek ekonomik aktivitedeki soğumayı gözler önüne serdi.
-
Genel Harcamalar: Kredi ve banka kartı harcamaları nisan ayında yıllık bazda yüzde 0,1 oranında düştü. Mart ayında bu kalemde yüzde 0,9’luk bir artış yaşanmıştı.
-
Seyahat ve Otel: Özellikle tatil bütçelerinde ciddi kesintilere gidildi. Banka anketine göre seyahat harcamaları yıllık bazda yüzde 5,7 oranında azaldı ve otel harcamalarında sert düşüşler gözlemlendi.
Perakende satışlarda zayıflama sinyalleri
İngiliz Perakende Konsorsiyumu’nun (BRC) yayımladığı ayrı bir anket de mağaza harcamalarındaki sert daralmayı teyit etti. Tüketicilerin büyük montanlı harcamaları ertelediği ve daha temkinli bir mali duruş benimsediği görüldü.
-
Satışlarda Gerileme: BRC verilerine göre perakende satışlar nisan ayında yıllık bazda yüzde 3 oranında geriledi. Mart ayında satışlarda yüzde 3,6’lık güçlü bir artış kaydedilmişti.
-
Paskalya Etkisi: BRC, nisan verisindeki bu sert düşüşte Paskalya tatilinin zamanlamasının da etkili olduğunu, mart ve nisan ayları birlikte değerlendirildiğinde perakende satışların yıllık bazda yüzde 1,5 arttığını hatırlattı.
Tasarruf eğilimi ve uzman değerlendirmeleri
Açıklanan her iki veri seti de, İngiliz halkının mevcut belirsizlik ortamında savunmaya geçerek bir “tasarruf tamponu” oluşturmaya yöneldiğini gösteriyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, makroekonomik görünüme dair önemli uyarılarda bulundu:
Barclays Başekonomisti Jack Meaning, tüketicilerin Orta Doğu krizinin yarattığı şoka uyum sağlamaya çalıştığını belirtti. Meaning, “Hem yurt içinde hem de yurt dışında belirsizliğin yüksek olduğu bir dönemde güvenin zayıflaması şaşırtıcı değil. İngiltere görünümü açısından temel bilinmez, bu belirsizlik döneminin ne kadar süreceğidir. Güvenin uzun süre zayıf kalması halinde hem hanehalkı hem de işletmeler için şartlar daha da zorlaşacaktır” ifadelerini kullandı.
BRC Üst Yöneticisi Helen Dickinson ise tüketici güvenindeki zayıflığın ve Orta Doğu’daki çatışmaların yaşam maliyetlerini artıracağı korkusunun, alışveriş yapanları çok daha ihtiyatlı hale getirdiğini vurguladı. Dickinson, harcamalardaki bu kısıntının özellikle mobilya gibi büyük ve ertelenebilir harcama gerektiren sektörlerde çok daha belirgin şekilde hissedildiğini sözlerine ekledi.
