Küresel enerji piyasalarının kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz, dünya ekonomisi için giderek daha büyük bir tehdit oluşturuyor. Rapidan Energy Group tarafından hazırlanan güncel rapora göre, boğazın ağustos ayına kadar kapalı kalması, dünyayı 2008 Büyük Resesyonu’na benzer ölçekte bir ekonomik gerileme riskiyle karşı karşıya bırakabilir.
Temmuz ayında açılış beklentisi: Baz senaryo
Rapidan’ın temel senaryosu, Hürmüz Boğazı’nın temmuz ayında yeniden deniz trafiğine açılması üzerine kurulu. Bu görece iyimser tabloda dahi enerji piyasalarını zorlu bir yaz dönemi bekliyor:
-
Günlük ortalama petrol talebinde 2,6 milyon varil seviyesinde bir azalma öngörülüyor.
-
Referans olarak kabul edilen Brent ham petrolünün spot fiyatının yaz aylarında varil başına 130 dolar sınırına kadar yaklaşarak zirve yapması bekleniyor.
Ağustosa sarkma senaryosu ve talep erimesi
Kapanma sürecinin ağustos ayına kadar uzaması, piyasadaki dengeleri tamamen sarsacak çok daha sert bir tablo çiziyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkacak krizin boyutları raporda şu şekilde detaylandırılıyor:
-
Üçüncü çeyrekteki küresel arz açığı derinleşerek günlük yaklaşık 6 milyon varil seviyesine ulaşacak.
-
Mevcut petrol stokları operasyonel açıdan oldukça kritik eşiklere kadar gerileyecek.
-
Fiyatlardaki aşırı yükseliş ve tedarik sorunu, 2026 yılı küresel petrol tüketiminin yıllık bazda küçülmesine yol açacak büyüklükte bir talep erimesini zorunlu kılacak. Birçok önde gelen tahmin kuruluşu da bu yıl küresel petrol talebinde nadir görülen bir daralma yaşanabileceği konusunda uyarılar yapıyor.
Makroekonomik kırılganlıklar ve toparlanma süreci
Rapidan analistleri, mevcut küresel makroekonomik tablonun 1970’lerdeki petrol krizlerine veya 2007-2008 dönemine kıyasla daha az uç noktada olduğunu belirtiyor. Ancak bu nispeten daha güçlü başlangıç noktasının, petrol fiyatlarındaki olası şok artışların yaratacağı finansal ve makroekonomik kırılganlıkları engellemeye yetmeyeceği vurgulanıyor.
Tedarik zincirindeki olası bir çözümün de hemen piyasalara yansımayacağı belirtiliyor. Rapora göre, boğaz ağustos başında yeniden trafiğe açılsa dahi ham petrol stoklarındaki erime eylül ayına kadar hız kesmeden devam edecek. Körfez bölgesindeki üretimin kademeli olarak toparlanması ve yüklenen sevkiyatların varış noktalarına ulaşması zaman alacağından, piyasalar normalleşme öncesinde çok daha şiddetli bir sıkışma dönemi yaşayacak.
