Fransa’da hükümetin önerdiği 2026 bütçe tasarısı, Senato tarafından onaylandı. Ancak ülkenin mali politikalarının netleşebilmesi için bütçenin Ulusal Meclis’ten de geçmesi gerekiyor. Özellikle kamu bütçe açığına dair rakamlar tartışmalara neden olurken, taraflar arasında uzlaşma arayışları devam ediyor. Bütçeye ilişkin nihai kararın, 23 Aralık tarihinde yapılması planlanan oylamayla netleşmesi bekleniyor.
Fransa Senatosu 2026 bütçesini 187’ye karşı 109 oyla kabul etti
Fransa Senatosu, hükümetin mali açığı planlanandan fazla artıracağı belirtilen 2026 bütçesini 187 kabul oyuna karşı 109 red oyu ile onayladı. Senato’da çoğunluğu elinde bulunduran muhafazakâr blok, mali disiplini ön planda tutarak bütçe üzerindeki kontrolünü sürdürmeye devam etti. Bütçeye ilişkin oylama, sadece teknik bir onay değil, aynı zamanda politik bir mesaj olarak da değerlendirildi.
Bütçe tasarısı, Fransa’nın 2026 yılında mali açığını %5’in altına çekmeyi hedefliyor. Ancak Senato tarafından onaylanan mevcut versiyon, açığın %5,3 seviyesinde kalacağını öngörüyor. Bu durum, hükümetin hedefleri ile yasal sürecin teknik çıktıları arasında bir fark oluşmasına neden oldu.
Alt meclis bütçeyi reddetmişti, yeni versiyon için uzlaşma aranıyor
Ulusal Meclis, geçtiğimiz ay vergi hükümlerine karşı çıkarak bütçenin önceki versiyonunu reddetmişti. Bu durum, hükümetin kamu harcamaları üzerindeki kontrolünü zorlaştırırken, siyasi kriz tartışmalarını da beraberinde getirdi. Özellikle sosyal harcamalarda yapılması planlanan kesintiler ve vergi reformları, sol ve merkez partiler arasında gerilimi artırdı.
Senato’daki onayın ardından gözler şimdi 23 Aralık’ta yapılması planlanan alt meclis oylamasına çevrildi. Bu tarihe kadar, her iki meclisten toplam yedi üyeden oluşacak bir karma komisyon, üzerinde uzlaşılacak yeni bir bütçe metni hazırlayacak. Komisyonun başarısı, Fransa’da mali yönetimin istikrarı açısından kritik öneme sahip.
Lescure: “Açık %5’in altına çekilmeli, taviz şart”
Maliye Bakanı Roland Lescure, Senato’nun oylamasının ardından yaptığı açıklamada, bütçe açığının %5’in altına çekilmesi gerektiğini vurguladı. Lescure, “Senato’nun değiştirilmiş versiyonu %5,3’lük bir açık öngörüyor. Bu seviye sürdürülebilir değil. Taviz vermek zorunda kalacaksınız” diyerek milletvekillerine çağrıda bulundu.
Bakan Lescure, Fransa’nın kamu finansmanı disiplininden sapmasının, kredi notu ve Avrupa Birliği ile olan mali uyum açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Özellikle AB Komisyonu’nun 2026 yılı için öngördüğü mali kurallar doğrultusunda %3 sınırına yeniden dönülmesi beklentisi, Fransa için baskı unsuru olmaya devam ediyor.
Bütçede öne çıkan kalemler: Savunma, sosyal harcamalar ve borçlanma
Onaylanan bütçe tasarısında en dikkat çeken harcama kalemleri arasında savunma, sosyal güvenlik sistemi ve borç geri ödemeleri yer alıyor. Fransa, NATO’nun savunma harcamaları hedeflerine ulaşmak için askeri bütçesini artırmayı sürdürüyor. Ayrıca, yaşlanan nüfusun yüklediği baskı nedeniyle sosyal güvenlik sistemine ayrılan pay da artırıldı.
Ancak bu artışlar, beraberinde daha fazla borçlanma ihtiyacını getiriyor. Hükümetin tahvil ihraçlarını artırması beklenirken, bu durum finansal piyasalarda Fransa’nın kamu borcu sürdürülebilirliği açısından dikkatle takip ediliyor. 2025 sonunda Fransa’nın kamu borcunun GSYH’ye oranla %112 seviyesine ulaşması öngörülüyor.
Siyasi riskler ve piyasa tepkileri: Geçici bütçe gündemde
Eğer Ulusal Meclis, 23 Aralık’ta sunulacak yeni bütçe versiyonunu da onaylamazsa, hükümet geçici acil durum mevzuatı yoluyla kamu harcamalarını yönetmek zorunda kalacak. Bu senaryo, hükümetin hem vergi toplama yetkisini hem de yeni borçlanmaları sınırlı süreyle sürdürmesine olanak tanıyacak.
Böyle bir gelişme, Fransa ekonomisinin 2026’ya belirsizlikle girmesi anlamına gelir. Analistler, bu durumun ülkenin kredi notu üzerinde baskı oluşturabileceğini ve yatırımcı güvenini azaltabileceğini belirtiyor. Özellikle Moody’s ve Fitch gibi kredi derecelendirme kuruluşlarının gelecek değerlendirmelerinde bu riskler dikkate alınabilir.
Fransa’nın AB ile mali uyumu sorgulanıyor
Fransa’nın artan bütçe açığı, Avrupa Birliği’nin yeni mali kurallarına uyumu konusunda soru işaretleri yaratıyor. 2024 itibarıyla yeniden uygulamaya konan Maastricht kriterlerine göre, AB üyesi ülkelerin bütçe açığının GSYH’nin %3’ünü, kamu borcunun ise %60’ını aşmaması gerekiyor. Fransa’nın 2026 yılında bu kriterlerin oldukça üzerinde kalması bekleniyor.
Bu nedenle AB Komisyonu’nun Fransa’ya karşı açabileceği olası “aşırı açık prosedürü” süreci, önümüzdeki aylarda gündeme gelebilir. Böyle bir süreç, hem siyasi hem de ekonomik olarak Fransa üzerinde baskı oluşturabilir.
Uzmanlardan yorum: “Uzlaşma olmazsa siyasi kriz derinleşir”
Fransız ekonomi uzmanları, hükümetin Senato ile Meclis arasında denge kurmakta zorlandığını belirtiyor. Ekonomi Profesörü Jean-Pierre Masson, “Fransa’daki bütçe tartışmaları sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir sınav. Hükümet, siyasi partiler arasındaki ayrışmayı dengeleyemezse, yeni yılda erken seçim baskıları gündeme gelebilir” ifadelerini kullandı.
Masson ayrıca, ekonomik belirsizliklerin hane halkı güvenini de etkileyebileceğini ve tüketici harcamalarında yavaşlamaya yol açabileceğini belirtti. Bu durum, büyüme beklentileri açısından da risk unsuru taşıyor.
Sonuç: Fransa’da gözler 23 Aralık oylamasında
Fransa’da 2026 yılı bütçesiyle ilgili süreç, yalnızca teknik bir mali plan değil; aynı zamanda siyasi uzlaşının testi haline geldi. 23 Aralık’ta yapılacak oylama, bütçenin nihai onayı anlamına gelebilir. Ancak uzlaşmanın sağlanamaması durumunda, ülke yeni yıla geçici bütçe ile girmek zorunda kalacak.
Gelişmeler, yalnızca Fransa ekonomisi değil, aynı zamanda Avrupa’daki makroekonomik dengeler açısından da dikkatle izleniyor.