Fransa’da 2026 yılı bütçesiyle ilgili uzlaşma çabaları başarısız oldu. Ulusal Meclis ve Senato’dan oluşan ortak komite, yürütülen müzakerelerde farklı siyasi görüşlerin ortak bir zemin bulamaması nedeniyle anlaşmaya varamadı. Bütçe taslağının yıl sonuna kadar yasalaşamayacağı kesinleşirken, Fransa hükümeti alternatif çözüm olarak geçici yasal düzenlemeye hazırlanıyor.
Parlamentoda uzlaşma sağlanamadı, bütçe belirsizliği büyüdü
Fransa Ulusal Meclisi ve Senato’dan yedişer parlamenterin yer aldığı komite, 2026 bütçesi üzerinde uzlaşmak amacıyla bir araya geldi. Ancak sabah saatlerinde yapılan toplantılarda derin siyasi farklılıklar nedeniyle bütçenin ortaklaştırılması girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Farklı partilere mensup üyelerin fikir ayrılıkları, tasarının tek bir metin haline getirilmesini imkânsız hale getirdi.
Başbakan Lecornu: Uzlaşmazlık vatandaşlara maliyet çıkarıyor
Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada “Parlamento yıl sonuna kadar Fransa bütçesini oylayamayacak. Bundan üzüntü duyuyorum ve vatandaşlarımız bunun sonuçlarına katlanmak zorunda kalmamalı” ifadelerini kullandı. Başbakan, bazı parlamenterleri siyasi hesaplar uğruna yapıcı diyalogdan kaçmakla suçladı. Lecornu, gerekli adımların atılması adına hükümetin geçici yasa düzenlemesi için Danıştay’a başvuracağını açıkladı.
Geçici bütçe yasası: “Loi spéciale” devreye alınacak
Fransız Anayasası’na göre olağan bütçenin onaylanamadığı durumlarda, hükümet “loi spéciale” adı verilen geçici bir düzenlemeyle harcama ve vergi uygulamalarını sürdürme yetkisine sahip. Bu düzenleme, kamu harcamalarının aksamasını önlemeyi ve yılın ilk çeyreğinde yeni bütçe taslağı hazırlanana kadar idari işleyişin devamını sağlamayı amaçlıyor. Hükümetin bu özel yasa taslağını Danıştay’a sunarak 2026 yılı için geçici mali çerçeve oluşturması bekleniyor. Ancak bu yöntem, kamu maliyesi açısından belirsizliğin yeni yıla sarkması anlamına geliyor.
Bütçe açığı hedefleri revize ediliyor
Fransız hükümeti, daha önce 2026 yılı için bütçe açığını gayrisafi yurt içi hasılanın (%GSYH) %5,3’ü seviyesinde tutmayı hedeflediğini açıklamıştı. Bu oran, 2025’teki %5,4 seviyesinin hafif altında olsa da, Başbakan Lecornu’nun ilk hedefi %4,7 idi. Ancak son açıklamalarda açığın %5 sınırında tutulmasının “realist” olduğu vurgulandı. Bütçe taslağının meclisten geçmemesi, bu hedeflerin teknik olarak geçersiz kalmasına yol açarken, mali piyasalarda Fransa’nın borçlanma görünümüne dair soru işaretlerini artırdı.
Merkez Bankası uyarısı: %5’in üzeri piyasalarda baskı yaratır
Fransa Merkez Bankası Başkanı François Villeroy de Galhau, bütçe açığının 2026 yılında %5’in altına çekilememesi durumunda tahvil piyasalarından sert bir tepki gelebileceği uyarısında bulundu. Bu açıklama, hükümetin bütçe disiplini konusundaki inandırıcılığını koruması gerektiğine işaret ediyor. Uzmanlar, açığın kalıcı şekilde yüksek seyretmesinin, ülkenin kredi notu ve uzun vadeli borçlanma maliyetleri üzerinde baskı oluşturabileceğini vurguluyor.
Tahvil farkları genişliyor, yatırımcılar temkinli
Cuma günü itibarıyla Fransa’nın 10 yıllık devlet tahvilleri ile Almanya’nın aynı vadeli tahvilleri arasındaki getiri farkı 71 baz puana ulaştı. Bu seviye, son ayların en yüksek farklarından biri olarak kaydedildi. Piyasalar, Fransa’nın mali sürdürülebilirliği konusundaki kaygılarla daha yüksek risk primi talep ediyor. Fransa’nın euro bölgesi içinde ikinci en büyük ekonomi olması nedeniyle, mali belirsizlikler yalnızca yerel değil, Avrupa genelinde de yatırımcı duyarlılığını etkiliyor.
Yeni yıl bütçesiz başlayabilir
Tüm bu gelişmeler, Fransa’nın 2026 yılına onaylı bir bütçe olmadan girme olasılığını artırıyor. Bu durum, kamu yatırımları, sosyal harcamalar ve altyapı projeleri açısından planlamaların gecikmesine neden olabilir. Geçici yasa düzenlemesi idari işleyişi koruyacak olsa da, hükümetin reform paketleri, teşvik programları ve mali disiplin hedefleri rafa kalkabilir. 2026’nın ilk aylarında bütçe yeniden hazırlanıp oylamaya sunulana kadar, mali belirsizliklerin sürmesi bekleniyor.
Sonuç: Fransa bütçe disiplininde inandırıcılık testinde
Fransa’da bütçeye dair yaşanan bu tıkanıklık, ülkenin kamu finansmanı yönetiminde karşılaştığı siyasi zorlukları bir kez daha gündeme getirdi. Uzmanlar, hükümetin orta vadeli mali hedeflere ulaşması için sadece teknik değil, siyasi istikrarın da büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor. Kamu borç oranının GSYH’ye oranla %110 seviyesine yaklaşmış olması, Fransa’nın mali alanda esneklik marjını daraltıyor. 2026 bütçesinin onaylanamaması, uluslararası yatırımcılar nezdinde Fransa’nın kredi güvenilirliğini de etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.