Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’da yaşanan çatışmaların enerji piyasalarında dalgalanma yaratmasına rağmen küresel petrol arzında ciddi bir sıkıntı bulunmadığını açıkladı. IEA Başkanı Fatih Birol, Brüksel’de yaptığı değerlendirmede acil petrol stoklarının devreye alınmasını gerektiren bir durum olmadığını belirtti. Birol, “Tüm seçenekler masada, ancak bu aşamada kolektif bir eylem planı yok. Piyasada bol miktarda petrol var, hatta büyük bir fazlalık söz konusu” ifadelerini kullandı.
Petrol fiyatları yükseldi
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan kriz, küresel enerji piyasalarında fiyatların yükselmesine neden oldu. Londra’da işlem gören Brent petrol vadeli kontratları cuma günü varil başına 89 doların üzerine çıkarak son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların aksaması fiyatları desteklerken, ABD’de perakende benzin fiyatları da 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Buna karşın petrol fiyatları, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından görülen zirve seviyelerin altında kalmayı sürdürüyor.
Bazı ülkeler rezerv seçeneklerini değerlendiriyor
Fatih Birol, bazı ülkelerin bireysel önlemler alabileceğini ifade etti. Japonya’nın gelişmelere yanıt olarak stratejik rezervlerinden petrol serbest bırakma seçeneğini değerlendirdiği belirtildi. ABD ise küresel arz üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla Hindistan’ın geçici olarak Rusya’dan daha fazla petrol almasına izin verdi. Son haftalarda Rusya ve İran’dan gelen fazla petrolün tankerlerde biriktiği ve rafinerilerin bu kaynaklarla üretimlerini dengeleyebileceği ifade edildi.
“Geçici lojistik aksama” vurgusu
IEA Başkanı Birol, mevcut durumda enerji piyasasında kalıcı bir kriz olmadığını vurgulayarak yaşanan durumun “geçici ve lojistik bir aksama” niteliğinde olduğunu söyledi. IEA daha önce Ukrayna savaşı ve 2011 Libya ayaklanması gibi küresel enerji krizlerinde acil petrol stoklarını devreye almıştı. Mevcut gelişmelerin ise şu aşamada böyle bir müdahale gerektirmediği değerlendiriliyor.