Coface’nin Fransa’da 690 şirketle yaptığı araştırmaya göre şirketlerin yüzde 89’u son 12 ayda geç ödemeyle karşılaştı, ortalama gecikme süresi 41,2 güne yükseldi ve mikro işletmeler bu tablodan en çok etkilenen grup oldu.
Coface araştırması geç ödemelerde tarihi zirveye işaret etti
Coface, Fransa’daki şirketlerin ödeme davranışlarına ilişkin araştırmasının dördüncü edisyonunu yayımladı. Haziran ayında 690 şirketin katılımıyla gerçekleştirilen çalışma, ForInvest Haber’e gönderilen açıklamaya göre ödeme davranışlarındaki bozulmanın sürdüğünü ortaya koydu.
Açıklamada yer alan ifadeye göre şirketlerin yüzde 89’u son 12 ayda geç ödemeyle karşılaşırken ortalama gecikme süresi 41,2 güne yükseldi. Araştırma sonuçlarına göre mikro işletmeler hem gecikme süreleri hem de nakit akışı üzerindeki etkileri açısından en kırılgan grubu oluşturuyor.
Coface’nın araştırma sonuçları, ödeme davranışlarındaki bozulmanın sürdüğünü ortaya koyuyor: Şirketlerin yüzde 89’u son 12 ayda geç ödemeyle karşılaşırken ortalama gecikme süresi 41,2 güne yükseldi. Mikro işletmeler hem gecikme süreleri hem de nakit akışı üzerindeki etkileri açısından en kırılgan grubu oluşturuyor.
Verilere göre Fransa’daki şirketlerin yüzde 89’u 2026’da geç ödemeyle karşılaştı. Ortalama ödeme gecikmesi 41,2 gün olurken bu süre mikro işletmelerde 46 güne kadar çıkıyor. Mikro işletmelerin yüzde 58’i geç ödemelerin nakit akışı üzerindeki etkisini “çok önemli” veya “kritik” olarak değerlendiriyor. 2026’nın ilk yedi ayında 43.282 şirketin ödeme güçlüğü yaşadığı kaydedildi; bu rakam yıllık bazda yüzde 6 artışa işaret ediyor.
Fransa’da vadeli ödeme uygulaması yaygınlığını koruyor. Şirketlerin yüzde 97’si müşterilerine ödeme vadesi tanırken ortalama ödeme süresi 50 gün seviyesinde sabit kaldı. Bu süre Almanya’daki 31 günden daha uzun; Polonya’daki 53 gün ve Birleşik Krallık’taki 57 günden ise daha kısa seyrediyor.
Ekonomik görünüm açısından daha belirleyici bir gösterge olan geç ödemelerde uyarı sinyali daha belirgin görünüyor. Fransa’daki şirketlerin yüzde 89’u 2026’da geç ödeme bildirdi. Bu oran 2025’te yüzde 86, 2024’te yüzde 85, 2023’te ise yüzde 82 seviyesindeydi. Fransa’daki oran Almanya’nın yüzde 81, Polonya’nın yüzde 64 ve Çin’in yüzde 86 seviyelerinin üzerinde bulunurken Birleşik Krallık’ın yüzde 89’luk oranıyla aynı seviyede kaydedildi.
Uzayan gecikmeler mikro işletmelerin nakit akışını zorluyor
Ortalama gecikme süresi belirgin biçimde artarak 2025’teki 39,5 gün ve 2023’teki 37,6 günden 41,2 güne yükseldi. Mikro işletmeler, ortalama 46 günlük gecikmeyle özellikle kırılgan görünüyor. Bu süre KOBİ’lerde 39 gün, orta ölçekli ve büyük işletmelerde ise 36 gün olarak ölçüldü.
Gecikmelerin süresinin yanı sıra nakit akışı üzerindeki yükü de giderek ağırlaşıyor. Mikro işletmelerin yüzde 58’i geç ödemelerin etkisini “çok önemli” veya “kritik” olarak değerlendirirken bu oran KOBİ’lerde yüzde 40, orta ölçekli ve büyük işletmelerde yüzde 26 seviyesinde kaldı. Katılımcıların en sık belirttiği neden, kendi müşterilerinin yaşadığı finansal güçlükler oldu ve bu neden yüzde 47 oranla öne çıktı. Bunu organizasyonel sorunlar yüzde 21 ve finansal güçlüklerle bağlantılı olmayan kasıtlı gecikmeler yüzde 19 ile izledi.
Ödeme güçlüğü yaşayan şirket sayısı artışını sürdürüyor
Ödeme davranışlarındaki bu bozulmaya, şirketlerin ödeme güçlüklerindeki artış da eşlik ediyor. 2023 sonundan bu yana Covid öncesi seviyelerin belirgin biçimde üzerinde seyreden şirket sayıları, 2026’da da yükselişini sürdürüyor. 2026’nın ilk yedi ayında 43.282 şirketin ödeme güçlüğü yaşadığı kaydedildi. Bu sayı yıllık bazda yüzde 6, 2019’a kıyasla ise yüzde 46 artışa işaret ediyor.
Sektörel dağılımda artış; ticari hizmetlerde yüzde 12, gıda sektöründe yüzde 11 ve otomotiv sektöründe yüzde 8 ile öne çıktı. Ödeme güçlüğü yaşayan şirketlerin yüzde 90’dan fazlasını mikro işletmeler oluştururken, orta ölçekli ve büyük şirketler de bu tablodan etkileniyor. Temmuz 2025-Haziran 2026 döneminde ödeme güçlüğü yaşayan orta ve büyük ölçekli şirket sayısı 64’e ulaşırken, bu sayı 2019’da 27 olarak kaydedilmişti.
Bu tablo karşısında yılın ilk yedi ayında 3,6 milyar euro tutarında ticari borç etkilenirken yaklaşık 160 bin istihdam kaybı yaşandı. Coface, ödeme güçlüğü yaşayan şirket sayısının 2026 genelinde yüzde 7, 2027’de ise yüzde 9 artmasını öngörüyor.
Şirketler 2027 için güven kaybıyla hareket ediyor
Halihazırda zorlu olan bu ortamda şirketler görünümün daha da kötüleşmesini bekliyor. Araştırmaya katılanların yüzde 56’sı 2027’de faaliyet koşullarının kötüleşeceğini öngörüyor. Bir yıl önce bu oran yüzde 49 seviyesindeydi. İyileşme bekleyenlerin oranı ise yüzde 9’da kalıyor. Fransa’daki siyasi ve sosyal ortam, jeopolitik gerilimler ve ham madde fiyatları, şirketlerin başlıca endişe kaynağı olarak öne çıkıyor.
Bu olumsuz beklentide etkileri şimdiden hissedilen dış faktörler de rol oynuyor. ABD ile doğrudan ticari ilişkisi bulunan şirketlerin dörtte üçünden fazlası ABD tarifelerinin etkisini hissettiğini belirtiyor. Bu şirketlerin yüzde 32’si kâr marjlarını düşürmek zorunda kalırken yüzde 27’sinin ihracatı geriledi. Orta Doğu’daki gerilimler ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalar da araştırmaya katılan şirketlerin yüzde 84’ünü etkiledi. Etki ağırlıklı olarak maliyet artışları üzerinden hissedilirken kimya gibi sanayi sektörlerinde daha belirgin oldu.
Coface yetkilisi gelişmeleri değerlendirdi
Konuyla ilgili değerlendirme yapan Coface Batı Avrupa ve Afrika Genel Müdürü Carine Pichon, geç ödemelerin yaygınlaşmasının şirketler arasındaki gerilimin ötesine geçerek nakit akışını zayıflatan bir unsura dönüştüğünü belirtti.
Geç ödemelerin bu denli yaygınlaşması artık şirketler arasındaki gerilimin bir göstergesi olmanın ötesine geçiyor. Özellikle en küçük işletmelerde nakit akışını zayıflatan bir unsura dönüşüyor. Ekonomik ve siyasi belirsizliğin sürdüğü bir ortamda ödeme gecikmelerinin uzaması, 2027’de ödeme güçlüğü yaşayan şirketlerin sayısını artıracaktır.
