BOJ Başkanı Kazuo Ueda, Japon ekonomisinin dördüncü çeyrekte büyümeye döneceğini belirterek, döviz kurlarındaki hareketlerin enflasyon üzerindeki etkisine dikkat çekti. Enflasyon risklerinin sınırlı olduğunu ifade eden Ueda, bankacılık sektörünün istikrarlı seyrini sürdürdüğünü de vurguladı.
BOJ Başkanı Ueda: Ekonomi yılın son çeyreğinde toparlanabilir
Japonya Merkez Bankası (BOJ) Başkanı Kazuo Ueda, 9 Aralık 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, Japon ekonomisinin yılın dördüncü çeyreğinde ve sonrasında yeniden büyüme patikasına girmesini beklediklerini söyledi. Ueda, son çeyrekle birlikte ekonomik faaliyetlerde toparlanma sinyallerinin güçlendiğine dikkat çekerken, iç talebin desteklenmesi ve fiyat istikrarının korunmasının para politikasının öncelikli hedefleri arasında yer aldığını vurguladı. Ueda açıklamasında, “Japon ekonomisi çeşitli zorluklara rağmen toparlanma eğiliminde. Dördüncü çeyrekten itibaren ekonomik büyümenin yeniden hız kazanmasını bekliyoruz,” ifadelerini kullandı.
Zayıf yen ve gıda fiyatları enflasyon üzerinde baskı kuruyor
Ueda, altta yatan enflasyon konusunda genel olarak yüksek risk görmediklerini belirtti. Ancak, daha yüksek gıda fiyatları ve zayıf yenin, fiyatlarda yukarı yönlü baskı oluşturabileceğine dikkat çekti. Özellikle ithalata bağımlı Japon ekonomisinde yenin zayıflaması, ithal maliyetleri artırarak tüketici fiyat endeksi üzerinde yukarı yönlü bir etki yaratıyor. BOJ Başkanı, “Enflasyonun genel seyri konusunda büyük bir risk görmüyoruz. Ancak, döviz kuru hareketleri ve enerji ile gıda fiyatlarındaki dalgalanmalar, enflasyon dinamiklerini etkileyebilir. Bu gelişmeleri dikkatle izliyoruz,” dedi. Ekim ve kasım aylarında Japonya’da tüketici fiyatları yıllık bazda %2,4 seviyelerinde kalırken, çekirdek enflasyon da sınırlı artış göstermişti. Ancak özellikle gıda ürünleri ve ithal enerji maliyetlerindeki yükseliş, fiyat baskılarının istikrarsızlaşabileceğine dair sinyaller verdi.
Finansal sistemde genel görünüm istikrarlı
Kazuo Ueda, Japonya’nın finansal sisteminin genel olarak istikrarlı kaldığını ve büyük risk unsurlarının kontrol altında olduğunu belirtti. BOJ, bankacılık sektöründe sermaye yeterliliği, likidite oranları ve varlık kalitesi gibi temel göstergeleri düzenli olarak izlemeye devam ediyor. “Finansal sistemimiz güçlü temeller üzerinde ilerlemeye devam ediyor. Ancak, özellikle banka dışı finansal kuruluşların yurt dışı pozisyonlarını dikkatle izliyoruz,” diyen Ueda, küresel finans piyasalarında yaşanabilecek dalgalanmaların Japon finans sistemine olan olası etkilerine karşı temkinli bir duruş sergilediklerini kaydetti. BOJ, özellikle gelişmekte olan piyasalarda yaşanan likidite sıkışıklığı, ticaret finansmanındaki aksamalar ve global faiz trendlerinin Japon finans sektörü üzerindeki dolaylı etkilerini izlemek amacıyla risk modellemelerini sıkılaştırmış durumda.
Orta vadeli mali sürdürülebilirlik vurgusu
BOJ Başkanı açıklamalarında, orta ve uzun vadeli mali sürdürülebilirliğin sağlanmasının Japon hükümetinin sorumluluğunda olduğunu da hatırlattı. Japonya’nın kamu borcu, gelişmiş ülkeler arasında en yüksek seviyelerde bulunuyor ve ülkenin mali disiplini zaman zaman tartışma konusu oluyor. Ueda, para politikası ve maliye politikası arasındaki koordinasyonun önemine değinerek, sürdürülebilir bir borç dinamiğinin ekonomik istikrar için kritik olduğuna işaret etti. “BOJ olarak fiyat istikrarını korumaya odaklıyız; mali sürdürülebilirlik ise hükümetin politikalarıyla güvence altına alınmalıdır,” diye konuştu.
Döviz kurlarının etkisi enflasyon politikası açısından kritik
Ueda’nın üzerinde durduğu bir diğer önemli konu, döviz kurlarının enflasyon beklentilerine olan etkisiydi. Japon yeni, 2025 yılı boyunca ABD doları karşısında zayıf bir seyir izlemiş, bu da ithalat maliyetlerini artırarak Japon hanehalkı üzerindeki enflasyonist baskıyı büyütmüştü. BOJ Başkanı, “Döviz kurları, temel ekonomik göstergelerle uyumlu hareket etmelidir. Kurlardaki ani değişiklikler, hem enflasyon hem de dış ticaret dengesi üzerinde belirleyici etkiye sahiptir,” açıklamasını yaptı. Ayrıca döviz kurlarındaki oynaklığın, iş dünyasının yatırım kararlarını, fiyatlama stratejilerini ve hanehalkı tüketimini doğrudan etkileyebileceği vurgulandı. BOJ, döviz kurundaki hareketlerin ekonomik görünüm üzerindeki etkilerini analiz ederek gerektiğinde politika araçlarını devreye sokabileceğini belirtti.
BOJ’un para politikasında normalleşme adımları yavaş ilerliyor
Ueda’nın açıklamaları, BOJ’un ultra gevşek para politikasından çıkış sürecine temkinli yaklaştığını ortaya koyuyor. Japonya, küresel merkez bankalarının faiz artırımı eğilimine karşın uzun süre düşük faiz politikasını korumuş ve 2024’ün sonlarından itibaren kademeli bir normalleşme sinyali vermeye başlamıştı. Ancak zayıf büyüme, düşük ücret artışları ve sınırlı iç talep, faiz artışı gibi daha agresif adımların atılmasını engelliyor. BOJ, uzun vadeli faiz oranları üzerindeki kontrol politikasını esnetmiş olsa da, piyasa müdahalelerini sürdürüyor. Piyasalarda beklenti, BOJ’un 2026’nın ilk yarısında faiz politikasında daha belirgin değişikliklere gidebileceği yönünde şekilleniyor. Ancak bu durum, enflasyon görünümünün istikrarlı kalmasına ve büyüme sinyallerinin güçlenmesine bağlı olacak.
Japonya ekonomisinin genel görünümü: Zayıf ama dirençli
Son verilere göre Japon ekonomisi 2025’in üçüncü çeyreğinde beklentilerin altında büyüme kaydederek yıllıklandırılmış bazda yalnızca %0,4 büyüdü. Bu, tüketici harcamalarındaki yavaşlamaya, ihracattaki düşüşe ve üretim sektöründeki zayıflamaya bağlandı. Ancak hizmet sektörü ve altyapı yatırımlarında toparlanma sinyalleri mevcut. BOJ’un tüketici güveni, sanayi üretimi ve ihracat verilerini yakından izlediği ve bu göstergelerin para politikası yönlendirmesinde belirleyici olacağı ifade ediliyor. Japon hükümeti de 2026 bütçesinde iç talebi canlandırmaya yönelik çeşitli teşvik paketleri açıklamayı planlıyor. Özellikle dijital dönüşüm, enerji altyapısı ve bölgesel kalkınma projeleri bu alanda öncelikli konular arasında.
Ueda’nın mesajları küresel piyasalar için ne anlama geliyor?
BOJ Başkanı’nın açıklamaları, yalnızca yerel değil, aynı zamanda küresel piyasalar açısından da önem taşıyor. Japonya’nın para politikası kararları, Asya finansal piyasalarında likidite koşullarını doğrudan etkileyebiliyor. Özellikle BOJ’un düşük faiz politikasını uzun süre sürdürmesi, küresel yatırımcılar için Japon yenini bir “carry trade” aracı haline getirmiş durumda. Ueda’nın, döviz kuru ve enflasyon arasındaki ilişkiye yaptığı vurgu, yatırımcılar açısından dikkatle takip edilen bir sinyal olarak değerlendiriliyor. Özellikle enflasyon hedeflemesi çerçevesinde atılacak her adım, BOJ’un faiz ve varlık alım programlarında değişiklik anlamına gelebilir.