Avrupa enerji piyasalarında doğal gaz fiyatları, artan arz endişeleri ve Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin etkisiyle yükselişini sürdürüyor. QatarEnergy’nin LNG üretimini durdurduğunu açıklamasının ardından başlayan güçlü fiyat hareketi, yeni işlem gününde de devam etti. ABD ve İsrail’in bölgedeki saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’nın resmen kapatılması ve Çin’in gemilere yönelik acil güvenlik uyarısı yayımlaması, küresel enerji arzına ilişkin kaygıları derinleştirdi. Bu gelişmelerin ardından dün yaklaşık yüzde 45 yükselen Hollanda TTF Nisan vadeli doğal gaz fiyatı, bugün de yüzde 25’in üzerinde artış gösterdi. ICE borsasında işlem gören Nisan vadeli Hollanda TTF doğal gaz kontratları gün içinde yüzde 30 artışla megavat saat başına 59,015 euro seviyesine kadar çıktı. Kontratlar son işlemlerde yüzde 24,25 primle 55,30 euro/MWh seviyesinde dengelendi. Böylece Avrupa gaz piyasasında kısa sürede tarihi sayılabilecek bir fiyat sıçraması yaşandı.
LNG arzındaki kesinti fiyatları tetikledi
Katar’ın küresel LNG arzındaki payı dikkate alındığında, üretim durdurma kararının piyasalarda güçlü bir arz şoku algısı yarattığı belirtiliyor. Avrupa ülkeleri, özellikle Rusya-Ukrayna savaşının ardından LNG tedarikine daha fazla yönelmişti. Bu nedenle Katar kaynaklı arz kesintisi, Avrupa’nın enerji güvenliği açısından kritik bir risk olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, LNG sevkiyatlarının aksaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin sekteye uğraması halinde spot piyasada fiyat oynaklığının daha da artabileceğini belirtiyor. Küresel LNG ticaretinin önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşiyor.
İngiltere kontratlarında da sert yükseliş
Aynı ay teslimli İngiltere doğal gaz kontratları da yükselişe eşlik etti. Kontratlar yüzde 33,92 artışla 147,430 peni/therm seviyesine ulaştı. Böylece İngiltere gaz piyasasında da sert fiyat hareketleri kaydedildi. Artan doğal gaz fiyatları, Avrupa’da enerji maliyetleri ve enflasyon görünümü açısından yeni riskler doğuruyor. Özellikle sanayi üretimi ve elektrik üretim maliyetleri üzerinde baskı oluşabileceği belirtiliyor. Enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin maliyet yapılarının bu gelişmelerden doğrudan etkilenmesi bekleniyor. Analistler, fiyat hareketlerinin büyük ölçüde Orta Doğu’daki gelişmelerin seyrine bağlı olduğunu ifade ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki durumun netleşmemesi ve LNG arzına ilişkin belirsizliklerin sürmesi halinde Avrupa gaz piyasasında oynaklığın yüksek kalabileceği değerlendiriliyor.