Şanghay’daki Amerikan Ticaret Odası (AmCham) tarafından yayımlanan yeni rapora göre, ABD’li şirketlerin %47’si, son bir yıl içinde Çin’de yapmayı planladıkları yatırımları başka bölgelere kaydırdı. Bu oran, 2017 yılından bu yana yapılan anketlerde kaydedilen en yüksek seviye oldu.
Yatırım rotası Güneydoğu Asya’ya kayıyor
Yatırımların büyük bir bölümü Güneydoğu Asya ülkelerine yönelirken, Hindistan alt kıtası ikinci tercih olarak öne çıktı. ABD ve Meksika ise daha az tercih edilen bölgeler arasında yer aldı. Bu eğilim, ABD-Çin ticaret gerilimlerinin yeniden yükseldiği bir döneme denk geldi. Geçtiğimiz ay taraflar 90 günlük ticaret ateşkesi üzerinde anlaşmıştı.
ABD'li şirketlerin Çin güveni rekor düşükte
AmCham Şanghay Başkanı Eric Zheng, "Bir şirket için 90 gün kısa bir süre. Daha yüksek tarifelerle karşı karşıya değiliz ama sorun tamamen ortadan kalkmış değil" ifadelerini kullandı. Rapora göre, ABD'li şirketlerin Çin’deki beş yıllık iş ortamına olan güveni üst üste dördüncü yıl da rekor düşük seviyeye indi.
2024 yılı itibarıyla, şirketlerin sadece %28’i Çin’deki kâr marjlarının küresel operasyonlara göre daha yüksek olduğunu belirtirken, %33’ü Çin performanslarının daha zayıf olduğunu ifade etti.
Yapay zekâ ve hızda Çin önde, kalitede ABD üstün
Ankete katılan firmalar, Çinli rakiplerin özellikle yapay zekâ kullanımı ve pazara giriş hızı gibi sekiz kategoriden altısında daha ileri seviyede olduğunu belirtti. Perakende ve tüketici sektöründe bu oran yapay zekâ açısından %62'ye kadar çıktı. Buna karşın, ürün kalitesi ve ürün geliştirme konularında ABD’li firmalar hâlâ avantajlı konumda.
Regülasyonlarda ilerleme, ancak endişeler sürüyor
Regülasyon şeffaflığı açısından katılımcıların %48’i mevcut uygulamaların sektörleri için yeterli olduğunu ifade etti. Bu oran 2024 başında %35’ti. Ayrıca, şeffaflık eksikliğinin operasyonları engellediğini söyleyenlerin oranı %16’ya inerek 12 puan azaldı. Yerli ve yabancı firmalara eşit muamele gördüğünü belirtenlerin oranı ise %37’ye yükseldi.
Çin, son dönemde yabancı yatırımları çekmek amacıyla biyoteknolojiye yatırım kolaylıkları ve kamu alımlarında standart netleştirme gibi adımlar içeren bir "eylem planı" açıklamıştı. Ancak bu iyileştirmelere rağmen, ankete katılan firmaların %14’ü Çin'deki iş ortamının kötüleştiğini bildirdi. Bu oran, teknoloji sektöründe %31 ile dikkat çekici bir seviyeye ulaştı.