ABD yönetimi, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla dondurulmuş Rus devlet varlıklarının bir bölümünün serbest bırakılmasını Avrupa ülkelerine önerdi; teklif Avrupalı yetkililerin itirazıyla karşılaştı.
Washington’un yeni finansal yapı önerisi masada
ABD yönetiminin, Ukrayna’daki savaşa son verilmesine yönelik müzakerelerin yeniden başlatılması amacıyla Avrupa ülkelerine dondurulmuş Rus varlıklarının bir bölümünün serbest bırakılmasını önerdiği bildirildi. Washington’un kontrolünde oluşturulması gündeme gelen özel bir finansal yapıya aktarılması planlanan varlıklara ilişkin teklif, Avrupa ülkelerinin reddiyle sonuçlandı.
Financial Times’ın görüşmeler hakkında bilgi sahibi dört kişiye dayandırdığı habere göre teklif, geçen hafta Miami’de ABD Başkanı Donald Trump’ın barış müzakerecileri ile Ukrayna, Fransa, Almanya, İngiltere, Avrupa Birliği ve NATO temsilcileri arasında yapılan görüşmelerde gündeme getirildi. Haberde, ABD’nin dondurulmuş Rus varlıklarının serbest bırakılması için çeşitli yöntemler önerdiği, bu yöntemler arasında varlıkların Washington’un denetimindeki yeni bir özel amaçlı finansal kuruluşa aktarılmasının da yer aldığı belirtildi.
Söz konusu yapının işleyişine dair ayrıntılı bir çerçeve kamuoyuyla henüz paylaşılmadı. Ancak teklifin, varlıkların kontrolünün Avrupa’dan ABD denetimindeki bir mekanizmaya devredilmesini içermesi, görüşmelere katılan taraflar arasında tartışmaya yol açtı.
Avrupa tarafı teklifi reddetti
ABD’nin önerisi, Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner tarafından Avrupalı yetkililere sunuldu. Habere göre Avrupalı temsilciler, Rus varlıklarının kontrolünü devretmeye ya da bunların bir bölümünün Moskova’ya iade edilmesine karşı çıkarak öneriyi kabul etmedi.
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynak, Avrupalı yetkililerin ABD tarafına böyle bir düzenlemenin gerçekleşmeyeceğini açıkça ilettiğini belirtti.
Teklifin, Avrupa başkentleri ve Kiev’de ABD’nin Rusya’yı yeniden müzakere masasına çekmek için izlediği yaklaşım konusunda soru işaretlerine yol açtığı aktarıldı. Avrupalı yetkililerin itirazının, hem hukuki hem de siyasi kaygılardan kaynaklandığı, varlıkların kontrolünün bir başka güce devredilmesinin AB içinde kabul görmeyen bir adım olarak değerlendirildiği ifade edildi.
260 milyar euroluk varlık dondurulma sürecinde
Batılı ülkeler, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından yaklaşık 260 milyar euroluk Rus devlet varlığını dondurmuştu. Bu varlıkların büyük bölümü AB ülkelerinde bulunuyor.
G7 ülkeleri, AB’de dondurulan Rus varlıklarından elde edilen faiz gelirlerini teminat göstererek Ukrayna’ya 45 milyar euroluk kredi sağladı. Ancak birçok Avrupa ülkesi, hukuki endişeler nedeniyle dondurulan varlıkların ana parasının doğrudan kullanılmasına karşı çıkıyor.
AB liderleri geçen yılın sonunda, Rusya’nın savaş tazminatı ödememesi halinde bu varlıkların Ukrayna’nın yeniden inşasında kullanılması konusunda taahhütte bulunmuştu. Bu taahhüt, varlıkların doğrudan el değiştirmesinden ziyade belirli koşullar altında Ukrayna’ya kaynak aktarılmasını öngören bir çerçeve niteliği taşıyor.
Uzlaşma için tüm AB ülkelerinin onayı gerekiyor
Dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması veya kullanılması için 27 AB ülkesinin tamamının uzlaşması gerekiyor. Habere göre böyle bir uzlaşmanın sağlanma olasılığı düşük olarak değerlendiriliyor.
Bu durum, ABD’nin önerdiği finansal yapının hayata geçirilmesini de doğrudan etkileyen bir unsur olarak öne çıkıyor. Avrupa tarafındaki hukuki çekinceler ve siyasi birlik ihtiyacı, dondurulmuş varlıklara ilişkin herhangi bir kararın kısa vadede alınmasını güçleştiren başlıca etkenler arasında sayılıyor.
Görüşmelerin seyri, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik sürecin ABD, AB ve NATO arasındaki koordinasyonuna bağlı kalmaya devam ediyor. Taraflar arasındaki görüş ayrılığının, varlıkların geleceğine ilişkin müzakerelerin önümüzdeki dönemde de sürmesine neden olacağı aktarıldı.
