Avrupa Birliği, 2035 itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanan içten yanmalı motorlu araç yasağında geri adım atma sinyali verdi. Avrupa Komisyonu’nun, otomotiv üreticilerinden gelen baskılar ve üye ülkeler arasındaki fikir ayrılıkları nedeniyle, kuralları daha esnek hale getirecek bir düzenleme üzerinde çalıştığı bildiriliyor. Bu düzenleme, elektrikli olmayan ancak CO2 nötr yakıt teknolojilerini kullanan bazı araçlara belirli sınırlar dahilinde satış izni verilmesini içerebilir.
AB, içten yanmalı motor yasağında istisna planlıyor
Avrupa Komisyonu’nun, 2035 yılından itibaren yalnızca sıfır emisyonlu araçların satışına izin veren yasada değişikliğe gitmeye hazırlandığı bildirildi. Gelen bilgilere göre, söz konusu yasağın tamamen uygulanması yerine, içten yanmalı motorlu araçların toplam satışların yüzde 10’una kadar olan kısmında istisna tanınması değerlendiriliyor. Bu kararın alınmasında Almanya ve İtalya başta olmak üzere otomotiv üreticilerinin yoğun baskısının etkili olduğu ifade ediliyor.
Yeni düzenlemeye göre, CO2 nötr biyoyakıt veya sentetik yakıt kullanan plug-in hibrit ve menzil uzatıcı sistemlere sahip araçlar bu istisna kapsamında değerlendirilebilecek. Komisyon, böylece Avrupa otomotiv sektörünün Tesla ve Çinli üreticilere karşı rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.
Almanya ve İtalya baskısı belirleyici oldu
Almanya ve İtalya, AB’nin yeşil dönüşüm sürecindeki en büyük iki otomotiv üretici ülkesi olarak, içten yanmalı motor yasağının esnetilmesini uzun süredir talep ediyor. Alman otomotiv lobisi, biyoyakıt ve e-yakıt gibi teknolojilerin sıfır emisyon hedeflerine ulaşmada alternatif çözümler sunduğunu savunuyor. İtalya ise, küçük hacimli otomobil üreticilerinin bu yasağa uyum sağlamasının maliyet açısından imkânsız olacağını belirtiyor.
Fransa’nın da son haftalarda bu iki ülkeye destek verdiği ve Avrupa Komisyonu’nun yasa taslağında yumuşama sinyalleri verdiği bildirildi. Yasa değişikliğinin uygulanabilmesi için, Avrupa Parlamentosu ve AB üyesi ülkelerin onayı gerekiyor. Ancak mevcut siyasi iklimde bu onayın çıkma ihtimali her geçen gün artıyor.
Yeni kategori geliyor: Düşük vergili küçük elektrikli araçlar
Komisyon, yalnızca içten yanmalı motorlara değil, elektrikli araçların yaygınlaşmasına da yeni düzenlemelerle destek vermeyi hedefliyor. Bu kapsamda, küçük hacimli elektrikli araçlar için düşük vergi avantajı sağlayacak yeni bir düzenleyici kategori üzerinde çalışılıyor. Böylece, şehir içi kullanım odaklı düşük maliyetli araçların Avrupa pazarında daha geniş bir yer edinmesi sağlanacak.
Bu kategorideki araçlar, daha düşük batarya kapasitesine sahip olacak ancak uygun fiyatları ve teşvikler sayesinde bireysel kullanıcılar için cazip hale gelecek. Ayrıca, CO2 hedefleri açısından ek kredi sistemlerinin devreye alınması planlanıyor. Bu sayede üreticiler, düşük emisyonlu araç üretimini artırarak toplam filolarındaki emisyon ortalamasını düşürebilecek.
Otomotiv sektörü: “Gerçekçi geçiş politikası gerekiyor”
Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA), Avrupa Komisyonu’nun yaklaşım değişikliğini olumlu karşıladığını açıkladı. ACEA Başkanı Luca de Meo, “Yeşil dönüşüm bizim önceliğimiz, ancak bu dönüşüm gerçekçi ve sürdürülebilir bir geçiş planı ile mümkün olabilir. Yasa koyucuların piyasa gerçeklerini dikkate alması memnuniyet verici” dedi.
Özellikle küçük ve orta ölçekli üreticilerin yüksek batarya maliyetleri nedeniyle rekabet avantajını kaybettiği ve Çinli elektrikli araç üreticileri karşısında zorlandığı belirtiliyor. Avrupa’daki büyük otomotiv firmaları da, tamamen elektrikliye geçişin uzun vadeli olacağını ve ara çözümlerle desteklenmesi gerektiğini savunuyor.
Çevre örgütleri karardan endişeli
Avrupa’daki çevre koruma örgütleri ise Komisyon’un olası geri adımını eleştiriyor. Transport & Environment (T&E) yetkilileri, CO2 nötr olduğu öne sürülen yakıtların üretim sürecinde yüksek enerji tüketimi olduğunu ve bu nedenle “gerçek sıfır emisyon” hedeflerinden sapma anlamına geldiğini savunuyor.
Örgütler, içten yanmalı motorlara tanınacak her istisnanın, Avrupa’nın 2050 karbon nötr hedeflerini geciktireceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca, bazı ülkelerin bu esnekliği kötüye kullanarak fosil yakıt tüketimini artırabileceği de dile getiriliyor.
Elektrikli araç geçişinde hız farkı
AB ülkeleri arasında elektrikli araçlara geçiş konusunda da ciddi farklar bulunuyor. Norveç gibi ülkelerde elektrikli araçların satış oranı %80’e yaklaşırken, Doğu Avrupa ülkelerinde bu oran %10’un altında seyrediyor. Komisyon, bu farklılıkları dengelemek ve tüm bölgelerde elektrikli araç altyapısını geliştirmek için yeni fonlar oluşturmayı planlıyor.
Ayrıca, elektrikli şarj istasyonları altyapısının güçlendirilmesi, batarya geri dönüşüm sistemlerinin kurulması ve enerji şebekelerinin yenilenmesi de gündemdeki başlıklar arasında yer alıyor.
Sonuç: AB’de yeşil dönüşüm esnekleşiyor
Avrupa Komisyonu’nun içten yanmalı motor yasağında atacağı geri adım, kıtanın yeşil dönüşüm sürecinde yeni bir evreye işaret ediyor. Kurallarda yapılacak değişiklikler, hem sanayi politikası hem de çevre politikası açısından tartışmalı olacak gibi görünüyor. Otomotiv sektörünün taleplerine kısmen yanıt verilmesi, ekonomik rekabet gücünün korunmasına yönelik bir adım olarak yorumlanıyor.
Ancak çevre politikalarının gevşetilmesi, Avrupa’nın küresel iklim liderliği hedefiyle çelişebilir. Önümüzdeki haftalarda tasarının detaylarının netleşmesi ve Avrupa Parlamentosu’na sunulması bekleniyor. Tüm gözler, 2026’nın ilk çeyreğinde Brüksel’de yapılacak oylamalara çevrildi.