ABD ile İran arasında varılan mutabakatın küresel enerji koridorlarındaki olumlu yansımaları haziran ayında netlik kazanmaya başladı. Küresel petrol arzının en kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ham petrol sevkiyatları, diplomatik yumuşamanın ardından hız kazanarak normal seviyesinin yaklaşık üçte birine kadar yükseldi.
Günlük petrol akışı 4,8 milyon varili buldu
Enerji veri ve analiz şirketi Kpler‘in analisti Yui Torikata, boğazdan geçen ve resmi olarak doğrulanan petrol akışının günlük yaklaşık 4,8 milyon varil seviyesine ulaştığını duyurdu.
Piyasalara derin bir nefes aldıran bu toparlanmanın arkasında üç temel dinamik öne çıkıyor:
-
İran’ın İhracata Dönüşü: Mutabakat kapsamında İran’ın küresel pazara yeniden petrol ihraç etmeye başlaması.
-
Körfezdeki Bekleyişin Bitmesi: Üç aydan uzun süredir Basra Körfezi içinde mahsur kalan ve geçiş izni bekleyen İran dışı yüklerin serbest bırakılması.
-
Hayalet Gemilerin Geçişi: Otomatik Takip Sistemi (AIS) sinyali olmadan hareket eden tankerlerin emniyetli şekilde geçişlerini sürdürmesi.
İran tankerleri sinyal açmaya başladı
Diplomatik yakınlaşmanın en somut göstergelerinden biri de deniz ticareti şeffaflığında yaşandı. İran’a ait petrol tankerlerinin, seferleri sırasında kapatılmasıyla bilinen konum bilgilerini (AIS takip sinyallerini) yeniden yayınlamaya başlaması, küresel ticaret faaliyetlerinde kademeli ve daha şeffaf bir yapıya dönüşün güçlü bir işareti olarak yorumlandı.
18 Haziran’dan itibaren 35 milyon varil tahliye edildi
Kpler analisti Torikata, lojistik düğümün çözülmesine ilişkin çarpıcı bir istatistik de paylaştı:
“İran dışı gemilerde taşınan ve kriz döneminde Hürmüz Boğazı sınırları içinde mahsur kalan yaklaşık 35 milyon varillik devasa petrol stoku, 18 Haziran 2026 tarihinden bu yana başarılı bir şekilde bölgeden tahliye edilerek küresel pazarlara doğru yola çıktı.”
Riskler bitti mi? Şeffaflık henüz tam sağlanamadı
Bölgedeki jeopolitik gerilimin büyük ölçüde azalmasına ve sevkiyatların hızlanmasına rağmen, deniz taşımacılığı koşullarının henüz tamamen kriz öncesi döneme dönmediği belirtiliyor. Güvenlik endişeleri nedeniyle, bölgeden geçen İran dışı yüklerin önemli bir bölümünün hâlâ takip sinyalleri (transponder) kapalı şekilde boğazdan geçmeye devam etmesi, tam normalleşme için zamana ihtiyaç olduğunu gösteriyor.