Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy, Avrupa Birliği’nin küresel dengelerde daha etkin ve kararlı bir aktör haline gelmesi gerektiğini vurguladı. Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda konuşan Zelenskiy, Avrupa’yı hâlâ bir “ulusal güçler mozaiği” şeklinde hareket etmekle eleştirerek, birlik içinde daha güçlü ve belirleyici bir yapı oluşturulması gerektiğini söyledi.
Zelenskiy: Avrupa artık küresel güç olma sorumluluğunu üstlenmeli
Zelenskiy’nin açıklamalarına göre Avrupa Birliği, dünya sahnesinde daha aktif ve liderlik eden bir rol üstlenmediği sürece, mevcut küresel risklere karşı savunmasız kalabilir. Zelenskiy, “Avrupa, küresel bir güç olabilir ve olmalı. Geç tepki veren değil, geleceği belirleyen bir güç olmalı” ifadeleriyle birlik ülkelerine çağrıda bulundu.
Konuşmasında, Avrupa’nın yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve askeri anlamda da koordineli ve güçlü bir yapı kurması gerektiğine değinen Zelenskiy, bu bağlamda birleşik bir Avrupa silahlı kuvveti oluşturulması gerektiğini savundu. Ayrıca, savaş nedeniyle dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna lehine kullanılması çağrısını bir kez daha yineledi.
ABD ile Rusya arasındaki güç dengesinde Avrupa’nın yeri
Konuşmasının önemli başlıklarından biri de Avrupa’nın ABD ve Rusya gibi küresel aktörler karşısındaki konumuydu. Zelenskiy, Avrupa’nın kararlılıktan uzak bir tutum içinde olduğunu belirterek, bu yaklaşımın uzun vadede jeopolitik riskleri artırabileceğini dile getirdi. “Avrupa, ABD Başkanı’nı değişmeye ikna etmeye çalışırken kendini kaybolmuş gibi göstermemeli” diyerek, pasif dış politika tavrının terk edilmesi gerektiğini vurguladı.
Ukrayna lideri, Avrupa’nın kendi güvenliği ve özgürlüğü için artık daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti. Bu açıklamalar, Avrupa’da artan savunma harcamaları ve ortak güvenlik stratejisi oluşturma tartışmalarını yeniden gündeme getirdi.
Ortak savunma ve ekonomik koordinasyon vurgusu
Zelenskiy’nin çağrısı, yalnızca askeri değil, ekonomik koordinasyon açısından da dikkat çekici bir nitelik taşıyor. AB üyesi ülkelerin, küresel ekonomik belirsizlikler karşısında daha bütünleşik politikalar izlemesi gerektiği yönündeki görüş, uluslararası piyasalarda da destek görüyor. Özellikle Rusya’ya uygulanan yaptırımların etkili şekilde sürdürülmesi için ekonomik birlik ilkesi vurgulanıyor.
Avrupa Merkez Bankası’nın para politikaları, enerji arz güvenliği ve ortak savunma bütçesi gibi konuların öne çıkması, Avrupa’nın bu tür çağrılara nasıl yanıt vereceğinin belirleyicisi olacak. Ekonomik gücün, siyasi ve askeri güçle desteklenmesi gerektiği görüşü, forumda birçok lider tarafından da dile getirildi.
Rus varlıklarının kullanımı finans çevrelerinde yankı buluyor
Zelenskiy’nin Rusya’ya ait dondurulmuş varlıkların Ukrayna’nın yeniden inşası için kullanılması çağrısı, finans çevrelerinde de dikkatle izleniyor. Avrupa bankacılık sisteminde dondurulan milyarlarca dolarlık Rus varlığı, hukuki ve siyasi tartışmaların odağında yer alıyor. Bu varlıkların kullanım biçimi, hem uluslararası finansal düzen hem de Avrupa içindeki birlik dinamikleri açısından önemli bir test olabilir.
Uluslararası hukukta varlıkların kamulaştırılması veya yeniden yönlendirilmesi gibi adımlar, yatırımcı güveni ve sermaye hareketliliği açısından hassasiyet taşıyor. Ancak bazı ülkeler, savaşın neden olduğu yıkım göz önüne alındığında bu tür adımların meşruiyet kazanabileceğini savunuyor.
Ukrayna-Avrupa ilişkilerinde yeni dönem sinyalleri
Zelenskiy’nin konuşması, Ukrayna’nın Avrupa Birliği ile olan ilişkilerinde daha güçlü bir entegrasyon beklentisini de yansıtıyor. Savaşın başlamasından bu yana Avrupa ile askeri ve finansal işbirliğini artıran Ukrayna, AB üyeliği yolunda ilerlemeyi sürdürüyor. Bu süreçte Avrupa’nın nasıl bir tutum sergileyeceği, hem Ukrayna’nın geleceği hem de kıtanın jeopolitik yönelimi açısından kritik önem taşıyor.
Ukrayna’nın AB ile daha bütünleşik bir yapıya geçişi, sadece siyasi değil, aynı zamanda ticaret ve yatırım ilişkileri açısından da derin etkiler yaratacak. Enerji altyapısı, tarım üretimi, teknoloji transferi gibi alanlarda iki taraf arasında daha geniş kapsamlı anlaşmalar bekleniyor.
Avrupa’da stratejik özerklik arayışı hız kazanıyor
Volodymyr Zelenskiy’nin çağrısı, Avrupa’da uzun süredir tartışılan “stratejik özerklik” kavramını bir kez daha gündeme taşıdı. Özellikle enerji, savunma ve teknoloji alanlarında dışa bağımlılığın azaltılması yönündeki talepler, son yıllarda daha güçlü bir ses buluyor.
AB Komisyonu’nun bu kapsamda hazırladığı stratejik belgelerde, Avrupa’nın kendi kaderini belirleme kapasitesini artırma hedefi yer alıyor. Zelenskiy’nin ifadeleri, bu sürece ivme kazandırabilir. Avrupa’nın daha hızlı karar alabilen, krizlere karşı hazırlıklı bir yapı kazanması, bölgesel ve küresel ekonomide istikrar açısından da önem taşıyor.