Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD dolarındaki son dönemde yaşanan değer kaybının ülkenin ihracat odaklı ekonomisi üzerinde ciddi bir baskı yarattığını ifade etti. Berlin’de koalisyon ortaklarıyla yapılacak toplantı öncesi düzenlenen basın toplantısında konuşan Merz, “Bir süredir dolar kurunu endişeyle izliyorum. Doların seyri, Alman ihracat ekonomisi için önemli bir ek yük” ifadelerini kullandı.
Almanya’nın özellikle otomotiv, makine ve kimya sektörlerinde güçlü dış ticaret fazlası üretmesinin, büyük ölçüde döviz kurlarına bağlı olduğu biliniyor. Doların euro karşısında zayıflaması, Alman ürünlerinin küresel pazarlarda daha pahalı hale gelmesine yol açarak rekabet gücünü azaltıyor.
İhracatçılar zorda: Güçlü euro rekabeti baltalıyor
Alman Toptan ve Dış Ticaret Birliği (BGA) Başkanı Dirk Jandura da benzer uyarılarda bulundu. Jandura, “Güçlü bir euro, Alman ürünlerini dünya pazarlarında daha pahalı hale getiriyor ve rekabet sorunlarını şiddetlendiriyor. Özellikle dar marjlı orta ölçekli ihracatçılar için bu ciddi bir risk” dedi.
Jandura’ya göre, küçük ve orta ölçekli firmalar genellikle döviz riskini hedge etme konusunda yeterli finansal araçlara sahip değil. Bu nedenle dövizdeki oynaklık doğrudan maliyet baskısı yaratıyor ve ihracat performansını olumsuz etkiliyor.
Merz ve Klingbeil’den dijital euro için hız çağrısı
Başbakan Merz ve Maliye Bakanı Lars Klingbeil, Avrupa Merkez Bankası’nın üzerinde çalıştığı dijital euro projesinin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Merz, bu konunun artık ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir mesele olduğunu vurgulayarak şu sözleri kullandı:
“Euro’nun, doların yanında dünyada lider bir para birimi olarak kabul edilmesi için baskı yapmak istiyoruz. Bu yalnızca Avrupa’nın ekonomik egemenliğini artırmaz, aynı zamanda dolar kuruna olan bağımlılığımızı da azaltır.”
Bu açıklamalar, AB içinde dijital para birimlerine ilişkin tartışmaların yalnızca teknolojik değil, jeopolitik bir boyut kazandığını ortaya koyuyor.
Dijital euro, finansal bağımsızlık için stratejik araç olabilir
AB Komisyonu’nun finansal teknolojilere ilişkin son raporlarına göre, dijital euro’nun devreye alınması, Avrupa’nın finansal egemenliğini güçlendirecek. ABD dolarının küresel ticaretin yaklaşık %60’ında rezerv para olarak kullanıldığı bir ortamda, dijital euro’nun yaygınlaşması Avrupa’nın alternatif bir ödeme altyapısı geliştirmesine katkı sağlayabilir.
Finans uzmanlarına göre, dijital euro; ödeme sistemlerinde maliyetleri azaltabilir, işlemlerin hızını artırabilir ve üçüncü ülke risklerine olan bağımlılığı sınırlayabilir. Ancak dijital euro’nun tam işlevsel hâle gelmesi için regülasyonların tamamlanması ve Avrupa genelinde uyumlu dijital altyapının kurulması gerekiyor.
İhracat odaklı ekonomide kur istikrarı hayati önemde
Almanya, dünyanın en büyük ihracatçı ülkelerinden biri olarak, kur dalgalanmalarına karşı oldukça hassas bir yapıya sahip. Özellikle otomotiv ve sanayi makineleri gibi yüksek katma değerli ürünlerin fiyatlandırılması, büyük ölçüde döviz cinsinden yapılmakta.
Doların zayıflaması, bu ürünlerin ABD ve dolar bazlı ekonomilerde rekabet gücünü azaltırken, girdi maliyetlerinin euro cinsinden sabit kalması da kâr marjlarını düşürüyor. Bu nedenle güçlü euro, reel sektörde ciddi stres yaratabiliyor.
AB ekonomisi, kur savaşlarına karşı ortak pozisyon arıyor
Almanya’nın çağrısı, Avrupa genelinde daha güçlü bir ekonomik savunma stratejisinin geliştirilmesi gerektiğine işaret ediyor. AB ülkeleri arasında farklı kur politikalarının etkilerinden kaynaklanan dengesizlikler, ortak para biriminin istikrarını tehdit edebiliyor.
Özellikle son yıllarda Çin yuanı ve Rus rublesinin dijital versiyonlarının gündeme gelmesi, euro’nun geleceği açısından alarm verici olarak değerlendiriliyor. AB’nin dijital euro ile bu yarışta geri kalmaması gerektiği yönünde geniş bir görüş birliği bulunuyor.
Kur politikaları finansal piyasalar üzerinde baskı oluşturuyor
Son dönemde yaşanan kur hareketlilikleri, finans piyasalarında da belirsizliğe yol açıyor. Özellikle Avro/Dolar paritesindeki dalgalanmalar, Avrupa merkezli yatırım fonlarının ve kurumsal yatırımcıların risk iştahını azaltıyor.
ECB’nin faiz politikaları ile euroyu destekleyici adımları, ihracatçılar tarafından olumsuz karşılanırken; döviz gelirine bağımlı sektörler bu adımları kısa vadede baskılayıcı olarak değerlendiriyor. Uzmanlar, para politikasının yalnızca enflasyon değil, kur istikrarı açısından da dengeleyici olması gerektiğini savunuyor.
Kur riski yönetimi, şirket stratejilerinde öncelikli hale geliyor
Özellikle ihracat yapan KOBİ’ler için döviz kuru riski, son yıllarda daha fazla önem kazandı. Finansal danışmanlık şirketleri, bu işletmelere yönelik hedge ürünleri ve opsiyon sözleşmeleri gibi araçların kullanımını yaygınlaştırmaya çalışıyor. Ancak bu tür ürünler hâlâ büyük ölçüde büyük ölçekli şirketlerce kullanılıyor.
Dirk Jandura’nın uyarısına göre, birçok küçük ölçekli Alman ihracatçısı döviz riskini yönetemediği için zarar etmekte ya da sipariş kaybetmekte. Bu da Almanya’nın ihracat temelli büyüme modelinin kırılganlığını artırıyor.
Sonuç: Euro’nun geleceği, Almanya’nın öncelikli gündemi
Başbakan Merz’in açıklamaları, Almanya’nın sadece iç ekonomik dengesini değil, Avrupa Birliği’nin küresel para piyasalarındaki konumunu da yeniden tanımlama çabası içinde olduğunu gösteriyor. Dolar karşısında zayıf euro isteyen ihracatçılar ile güçlü euro isteyen finans çevreleri arasındaki denge, ekonomi politikalarının yönünü belirleyecek gibi görünüyor.
Merz’in dijital euro vurgusu, Almanya’nın bu süreçte yalnızca bir katılımcı değil, yön verici aktör olma iddiasını da yansıtıyor. Dijital dönüşüm, artık yalnızca teknolojik bir değişim değil; aynı zamanda ekonomik egemenlik mücadelesinin bir parçası haline gelmiş durumda.