Rusya ile Amerika Birleşik Devletleri arasında diplomatik temaslar yeniden hız kazanırken, Kremlin’den yapılan son açıklama, Ukrayna üzerindeki toprak anlaşmazlıkları çözülmeden uzun vadeli bir barış anlaşmasının mümkün olamayacağı yönünde oldu. Kremlin’in bu açıklaması, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile üç Amerikalı temsilci arasında gece geç saatlere kadar süren görüşmelerin ardından geldi.
Kremlin: Toprak sorunu çözülmeden barış mümkün değil
Kremlin danışmanı Yuri Ushakov, söz konusu görüşmenin yapıcı ve samimi bir atmosferde gerçekleştiğini belirtti. Görüşmelerin gece yarısına kısa bir süre kala başladığını ve yaklaşık dört saat sürdüğünü kaydeden Ushakov, “En önemlisi, başkanımız ile Amerikalılar arasındaki bu görüşmelerde, Anchorage’da mutabakata varılan formüle göre toprak sorunu çözülmeden uzun vadeli bir çözüme ulaşmanın umudu olmadığı teyit edildi” ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, Rusya’nın Ukrayna’daki askeri varlığı ve işgal altındaki bölgelerin geleceği konusundaki kararlılığını bir kez daha ortaya koyarken, aynı zamanda diplomatik çözüm kapısının kapatılmadığını da işaret ediyor. Ushakov, “Putin, Rusya’nın diplomatik bir çözüme samimiyetle ilgi duyduğunu vurguladı” dedi.
Rusya: Diplomatik sürece açık kapı, ancak operasyonlar sürecek
Kremlin’in açıklamasına göre, Moskova yönetimi, diplomatik bir çözüm için açık bir irade ortaya koyarken, mevcut koşullarda askeri operasyonların durdurulmayacağını da net şekilde ifade etti. Putin’in, “Bu sağlanana kadar askeri operasyonun hedeflerini sürdüreceğiz” dediği aktarıldı. Bu, Rusya’nın pozisyonunu açıkça ortaya koyarken, çatışmaların yakın vadede sona ermeyeceğine dair bir sinyal olarak değerlendiriliyor.
Ushakov’un ifadelerine göre, Moskova yalnızca sahadaki kazanımlarını güvence altına alan bir toprak mutabakatı karşılığında kalıcı bir çözüm yoluna girmeye hazır olacak. Bu yaklaşım, ilerleyen günlerde yapılacak diplomatik girişimlerde karşı taraflar için de temel bir kırmızı çizgi haline gelebilir.
Abu Dabi’de yeni güvenlik görüşmeleri yapılacak
Kremlin, Putin ile Amerikalı temsilciler arasında gerçekleşen görüşmelerin ardından diplomatik sürecin devam edeceğini duyurdu. Buna göre, Rusya, ABD ve Ukrayna’nın temsilcileri önümüzdeki günlerde Abu Dabi’de yeni bir güvenlik görüşme turu düzenleyecek.
Rus heyetine bu görüşmelerde Rus Genelkurmay İstihbarat Başkanlığı (GRU) Başkanı Amiral Igor Kostyukov liderlik edecek. Ayrıca, ekonomi konularında Rus yatırım temsilcisi Kirill Dmitriev de yer alacak. Dmitriev’in, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi iş insanı Steve Witkoff ile ekonomi temelli bir toplantı gerçekleştireceği bildirildi.
Görüşmede dikkat çeken isimler: Kushner ve Barış Kurulu
Kremlin’in açıklamasına göre, söz konusu diplomatik temasta ABD tarafında önemli isimler yer aldı. ABD heyetinde daha önce Putin ile de bir araya gelen Jared Kushner, yeni kurulan ve dünya çapındaki çatışmaları ele alması planlanan Barış Kurulu’nun kıdemli danışmanı Josh Gruenbaum ve iş insanı Steve Witkoff yer aldı.
Bu isimlerin katılımı, ABD tarafında hem siyasi hem de ekonomik çözüm arayışlarının bir arada yürütüldüğünü gösteriyor. Kushner’ın önceki görüşmelere katılmış olması, sürecin Trump yönetimi tarafından özel olarak ele alındığını ortaya koyuyor.
Anlaşmazlığın çözümünde toprak başlığı belirleyici olacak
Putin’in “toprak sorunu çözülmeden kalıcı barış olmayacağı” yönündeki açıklaması, barış görüşmelerinde en kritik başlığın Ukrayna topraklarının statüsü olacağını net biçimde ortaya koyuyor. Bu durum, sadece siyasi değil, aynı zamanda ekonomik, stratejik ve güvenlik bağlamında da uluslararası dengeleri doğrudan etkileyecek nitelikte.
Ukrayna, daha önce defalarca Rusya’nın ilhak ettiği bölgelerin iadesini şart koşarken, Moskova bu bölgelerin artık Rusya’nın parçası olduğunu savunuyor. Bu pozisyon farklılığı, diplomatik çabaların en zorlayıcı aşamasını oluşturuyor.
Barış süreci küresel ekonomiyi de yakından ilgilendiriyor
Söz konusu görüşmeler yalnızca jeopolitik güvenlik açısından değil, küresel ekonomi ve ticaret açısından da yakından takip ediliyor. Ukrayna-Rusya savaşı, başta enerji ve tarım olmak üzere birçok sektörde küresel arz zincirini sarsmış durumda. Bu nedenle barışa dair her olumlu gelişme, emtia fiyatlarından sermaye akışlarına kadar geniş bir yelpazede etkiler yaratıyor.
Özellikle Avrupa ülkeleri, savaşın maliyetini enerji bağımlılığı ve yüksek enflasyonla ağır şekilde öderken, gelişmekte olan ülkeler de artan gıda fiyatları ve tedarik kesintilerinden zarar gördü. Barış görüşmelerinin sonuç vermesi halinde, bu baskıların azalacağı öngörülüyor.
Piyasalarda temkinli iyimserlik: Barış sinyalleri fiyatlanıyor
Kremlin’in diplomatik çözüm vurgusu ve taraflar arasında düzenlenen üst düzey görüşmeler, uluslararası finans piyasalarında da yankı buldu. Görüşmelerin ardından bazı borsalarda sınırlı da olsa yükseliş yaşanırken, jeopolitik risk primi olarak bilinen endekslerde gerileme kaydedildi.
Altın ve petrol gibi güvenli liman yatırım araçlarında ise volatilite sürüyor. Uzmanlar, sürecin uzun soluklu olacağına dikkat çekerek yatırımcıların kısa vadeli dalgalanmalara karşı dikkatli olmaları gerektiği konusunda uyarıyor.
ABD-Rusya diyaloğu yeniden başlıyor mu?
Putin ile ABD temsilcileri arasında gerçekleşen bu temas, uzun süredir donmuş durumda olan Washington-Moskova hattında yeni bir sayfa açılabileceği beklentilerini doğurdu. Ancak sürecin kırılgan olduğu ve tarafların temel konularda halen uzlaşmaktan uzak olduğu da göz ardı edilmiyor.
Özellikle toprak meselesi gibi derin ayrılıklar, kısa vadede çözüm olasılığını zorlarken, diplomatik temasların sürdürülmesi bile birçok çevre tarafından olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.