QatarEnergy, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzında belirleyici rol oynayacak olan dev Kuzey Sahası Doğu projesinde üretim başlangıcını yıl sonuna kadar ertelemeyi planlıyor. Projeye yakın kaynaklara göre, şirket hem paydaşlarını hem de uzun vadeli alıcılarını bu konuda bilgilendirdi. İlk üretim takvimi 2026’nın üçüncü çeyreği olarak belirlenmişti; yeni plan ise dördüncü çeyreği işaret ediyor.
Proje takviminde sapma: Arz dengesi yeniden masada
Gecikme görünüşte birkaç ayla sınırlı olsa da, proje hacminin büyüklüğü ve küresel LNG piyasasındaki stratejik önemi nedeniyle etkisi daha geniş olabilir. QatarEnergy’nin bu yatırımı, Katar’ın LNG ihracat kapasitesini 2030 yılına kadar 142 milyon tona çıkarmayı hedefliyor. Bu miktar, mevcut kapasitenin neredeyse iki katı anlamına geliyor.
Bu gecikme, aynı zamanda küresel LNG piyasasında uzun süredir beklenen arz fazlası senaryosunun da ötelenmesi anlamına geliyor. Katar, ABD ve Avustralya gibi başlıca LNG üreticilerinin büyük kapasiteli projelerinin aynı anda devreye girmesi halinde, fiyatların baskı altına gireceği öngörülüyordu. Ancak yaşanan gecikmeler bu ihtimali sürekli öteliyor.
ConocoPhillips: Başlangıç ikinci yarıda olabilir
Projede ortak olan ConocoPhillips, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada genişleme çalışmalarının 2026’nın ikinci yarısında başlamasının beklendiğini belirtti. Ancak sektör içinden gelen bilgiler, bu takvimin esneyebileceğini ve sarkmanın 2027’ye kadar uzanabileceğini işaret ediyor.
Kuzey Sahası Doğu projesi, Katar’ın 28 milyar dolarlık genişleme planının ilk aşamasını oluşturuyor. QatarEnergy, bu projenin ardından Kuzey Sahası Batı ve Güney fazlarıyla kapasiteyi kademeli olarak artırmayı hedefliyor.
Küresel LNG dengesi: Avrupa’nın arz stratejisi tehdit altında
Katar’ın LNG yatırımları, özellikle Avrupa’nın Rus gazına olan bağımlılığını azaltma stratejisi açısından kritik önemde. 2022 sonrası yaşanan enerji krizi, Avrupa ülkelerini uzun vadeli LNG kontratlarına yönlendirmişti. Katar ile imzalanan 15 ila 27 yıl vadeli LNG anlaşmaları, arz güvenliğinin temel taşlarından biri haline geldi.
Ancak projenin zamanında devreye girmemesi, Avrupa enerji güvenliği açısından kırılganlığı artırabilir. Özellikle Almanya, İtalya ve Hollanda gibi ülkeler için tedarik sürekliliği, alternatif kaynaklara duyulan ihtiyacı artırabilir.
Asya pazarı için rekabet kızışıyor
Katar LNG yatırımlarını sadece Avrupa değil, aynı zamanda Asya pazarı için de planlıyor. Japonya, Güney Kore, Çin ve Hindistan gibi yüksek enerji tüketimine sahip ülkeler, uzun vadeli kontratlara dayalı tedarik stratejileri yürütüyor. Bu ülkeler açısından Katar, güvenilir bir orta-uzun vadeli LNG tedarikçisi olarak konumlanmış durumda.
Gecikmenin Katar’ın Asya pazarındaki payını etkileyip etkilemeyeceği şimdilik belirsiz. Ancak Avustralya, Malezya ve ABD gibi rakip üreticilerin devrede olduğu düşünüldüğünde, Katar’ın zaman kaybı pazar payı rekabetini doğrudan etkileyebilir.
Yatırım ve finansman etkileri
Projenin gecikmesinin olası nedenleri arasında mühendislik süreçlerinde yaşanan teknik sıkıntılar, küresel tedarik zinciri sorunları ve olası finansal planlama revizyonları yer alıyor. QatarEnergy tarafından resmi bir açıklama yapılmamış olsa da piyasa analistleri, zamanlamadaki kaymanın projeye finansman sağlayan kuruluşlar ve yatırımcılar nezdinde yeniden değerlendirme gerektirebileceğini belirtiyor.
Gecikme, aynı zamanda öngörülen geri dönüş süresi üzerinde de etkili olabilir. Özellikle projeye ortak olan TotalEnergies, ExxonMobil, Shell ve ConocoPhillips gibi çok uluslu şirketler açısından nakit akışı beklentileri revize edilebilir.
Petrol ve gaz piyasalarında etkiler sınırlı ama izleniyor
Her ne kadar LNG piyasası, spot bazlı değil uzun vadeli kontratlarla şekilleniyor olsa da, kısa vadede LNG fiyatları üzerinde baskı yaratabilecek arz haberleri dikkatle izleniyor. Şubat başında duyurulan gecikme haberi sonrası Asya LNG referans fiyatlarında hafif yukarı yönlü bir hareket izlendi.
Bununla birlikte, Katar’ın LNG’sinin büyük kısmının uzun vadeli anlaşmalarla satılıyor olması, piyasada <strong”ani fiyat oynaklığı oluşmasını engelliyor. Ancak gecikmenin süresi uzarsa, 2027-2028 gibi dönemlerde öngörülen arz fazlası beklentileri yeniden masaya yatırılabilir.
Küresel LNG yatırımları zincirleme etkilenebilir
Katar’ın projesindeki gecikmenin, diğer büyük LNG projeleri üzerinde de zincirleme etkiler yaratması muhtemel. Özellikle ABD’nin Meksika Körfezi’nde sürdürdüğü yeni LNG terminal projeleri ve Avustralya’nın doğalgaz sahalarındaki yatırımlar, benzer teknik ve jeopolitik risklerle karşı karşıya.
Enerji yatırımcıları, artık yalnızca yatırımın geri dönüş oranına değil; projenin takvimsel güvenilirliğine de büyük önem veriyor. Katar gibi bir oyuncunun takvim kaydırması, risk algısını artırabilir.
Sonuç ve görünüm
Katar’ın LNG üretiminde beklenen bu gecikme, küresel enerji piyasaları açısından kısa vadeli arz kesintisi tehdidi yaratmasa da, stratejik takvim açısından önemli bir gösterge niteliği taşıyor. QatarEnergy’nin açıklamalarının ardından proje takviminin nasıl şekilleneceği ve yeni planlamaların nasıl yapılacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
Gecikmenin boyutu netleştikçe, enerji fiyatları, yatırımcı duyarlılığı ve uluslararası LNG kontratları üzerinde daha görünür etkiler yaratması bekleniyor.