İngiltere hükümeti, savunma harcamalarını GSYİH’nin yüzde 3’üne çıkarma hedefini öne çekmeyi değerlendiriyor. Artan güvenlik riskleri ve NATO baskısı, bütçe planlarının yeniden gözden geçirilmesine yol açtı.
Yüzde 3 savunma hedefi için takvim gözden geçiriliyor
İngiltere’de hükümet, savunma harcamalarının ekonomik çıktının yüzde 3’üne çıkarılması hedefinin takvimini öne çekmeyi değerlendiriyor. BBC’nin haberine göre bu adım, ülkenin ordu bütçesini artırma planını son olarak yükseltmesinden bir yıl sonra gündeme geldi. Londra yönetimi, Şubat 2025’te yıllık savunma harcamalarını 2027 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 2,5’ine çıkaracağını açıklamıştı. Mevcut plana göre yüzde 3’lük hedefin ise 2029’da yapılması beklenen seçimlerin ardından başlayacak yeni parlamento döneminde hayata geçirilmesi öngörülüyordu. Haberde, Başbakan Keir Starmer’ın ekibinin yüzde 3 hedefine 2029’a kadar ulaşılmasına yönelik önerileri incelediği belirtildi. Henüz nihai bir karar alınmadığı ifade edilirken, mevcut planların artan savunma maliyetlerini karşılamakta yetersiz kalabileceğinin kabul edildiği aktarıldı. Son NATO tahminlerine göre İngiltere 2024 yılında savunmaya GSYİH’nin yüzde 2,3’ünü ayırdı. Bu oran, NATO’nun üye ülkeler için belirlediği yüzde 2’lik kılavuzun üzerinde bulunuyor. Ancak Avrupa’daki diğer ülkeler gibi İngiltere de ABD’nin daha fazla savunma harcaması yapılması yönündeki baskısıyla karşı karşıya kalıyor.
Bütçe dengeleri ve kamu maliyesi üzerindeki etkiler
Savunma harcamalarının artırılması, kamu maliyesi açısından önemli bir yük anlamına geliyor. İngiltere Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR), harcamaların GSYİH’nin yüzde 3’üne çıkarılmasının 2029-2030 döneminde yıllık 17,3 milyar sterlin (yaklaşık 24 milyar dolar) ek maliyet yaratacağını hesapladı. Bu artış, merkezi bütçe açığı ve borçlanma gereksinimi üzerinde doğrudan etkili olabilir. Maliye Bakanı Rachel Reeves’in kamu maliyesi hedeflerini tutturma konusunda zorlandığı belirtilirken, Hazine’nin yeni savunma harcaması önerilerine temkinli yaklaştığı ifade edildi. Artan faiz oranları ve ekonomik büyümenin sınırlı seyri, bütçe manevra alanını daraltan unsurlar arasında yer alıyor. Savunma harcamalarındaki artış, kısa vadede kamu borçlanma ihtiyacını artırabilirken, uzun vadede savunma sanayii yatırımları ve istihdam üzerinde genişletici etki yaratabileceği değerlendiriliyor. Özellikle savunma harcamalarındaki yükseliş, yerli üretim kapasitesinin artırılması ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi açısından stratejik önem taşıyor. Öte yandan, bütçede savunmaya ayrılan payın yükseltilmesi diğer kamu kalemlerinde kısıntı ihtimalini de gündeme getirebilir. Sağlık, eğitim ve sosyal harcamalar gibi alanlarda denge arayışının yoğunlaşabileceği belirtiliyor. Bu durum, kamu maliyesi politikalarının önümüzdeki dönemde daha sıkı bir çerçevede ele alınabileceğine işaret ediyor. Analistler, İngiltere’nin GSYİH’nin yüzde 3’ü düzeyindeki savunma harcaması hedefini öne çekmesi halinde bunun hem NATO içindeki konumunu güçlendireceğini hem de bütçe dengeleri üzerinde yeni tartışmalar yaratacağını belirtiyor. Kararın zamanlaması, ekonomik büyüme görünümü ve küresel güvenlik risklerinin seyrine bağlı olarak şekillenecek.