İngiltere’de 2026 yılının ilk ayında iş dünyasında ekonomik görünüme ilişkin beklentilerde önemli bir iyileşme yaşandı. Institute of Directors (IoD) tarafından yayımlanan güven endeksi sonuçlarına göre, girişimcilerin ekonomik güveni son sekiz ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Ocak ayında yapılan ankette, işletmelerin İngiltere ekonomisinin genel görünümüne ilişkin değerlendirmelerini yansıtan iyimserlik endeksi -66 seviyesinden -48 seviyesine yükseldi. Bu gelişme, Mayıs 2025’ten bu yana kaydedilen en iyi seviye olarak dikkat çekti. Endeks, Eylül 2025’te -74 seviyesine inerek tarihi dip seviyeyi görmüştü.
Operasyonel güven ve gelir beklentilerinde artış
İngiliz girişimcilerin yalnızca genel ekonomiyle ilgili değil, aynı zamanda kendi işletmeleriyle ilgili güven düzeyinde de iyileşme kaydedildi. Katılımcıların operasyonlarına yönelik güveni -4 seviyesinden +14’e yükselerek pozitif bölgeye geçti. Bu gelişme, şirketlerin kendi iş modellerine duyduğu inancın arttığını gösteriyor.
IoD verilerine göre, firmaların gelir beklentileri Eylül 2024’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye çıkarken, ihracat beklentileri de Temmuz 2024’ten bu yana en güçlü noktaya ulaştı. Özellikle KOBİ segmentinde faaliyet gösteren firmalar, Avrupa ve Asya pazarlarındaki toparlanmanın olumlu etkilerini görmeye başladı.
Yatırım ve istihdam kararlarında hâlâ temkinlilik var
Ancak genel iyileşmeye rağmen, birçok işletme sermaye yatırımları ve istihdam konularında temkinli kalmayı sürdürüyor. Ocak anketine göre, işletmelerin bir bölümü hâlâ personel sayısını azaltmayı planladığını ve yatırım harcamalarını sınırlı tutmayı düşündüğünü bildirdi.
IoD Baş Ekonomisti Anna Leach yaptığı değerlendirmede, “İşletmeler, gelirler ve genel koşullar istikrar kazanmış olsa da, henüz ne sermaye ne de işgücü maliyetlerini önemli ölçüde artırmaya hazır değil,” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, iş dünyasında risk algısının tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koyuyor.
KOBİ’ler toparlanma sürecinde öncü rol oynuyor
Anket, ağırlıklı olarak 50’den az çalışanı olan 578 işletmenin katılımıyla gerçekleştirildi. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ), özellikle yerel pazarda talebin artması ve enerji maliyetlerinin önceki yıla göre daha istikrarlı seyretmesi nedeniyle toparlanma sürecinde daha hızlı adım attıkları görülüyor.
İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) 2025’in son çeyreğinde faiz artırımlarını durdurması ve enflasyonun kontrol altına alınması da iş dünyasında orta vadeli güveni destekleyen unsurlar arasında yer alıyor. Kredi maliyetlerindeki istikrar, firmaların nakit akış planlarını daha sağlıklı yapabilmesine olanak tanıyor.
İhracat beklentilerinde ticaret anlaşmaları etkisi
İngiliz işletmelerin ihracat beklentilerindeki iyileşmede, özellikle Hindistan, Avustralya ve Kanada ile yapılan yeni ticaret anlaşmalarının etkili olduğu değerlendiriliyor. Bu ülkelerle imzalanan karşılıklı ticaret anlaşmaları, İngiliz firmalarına gümrük avantajı ve pazar erişimi kolaylığı sağladı.
Özellikle teknoloji, ilaç ve gıda sektörlerinde faaliyet gösteren ihracatçı firmalar, bu pazarlarda genişleme fırsatlarını artırarak gelir kanallarını çeşitlendirmeyi hedefliyor. Ocak verileri, dış talepteki artışın yeni siparişlere dönüştüğüne işaret ediyor.
2026 yılında toparlanma süreci hız kazanabilir
Ekonomistler, Ocak ayında elde edilen güven artışının 2026 yılı boyunca reel yatırımlara, istihdama ve üretime pozitif yansıma potansiyeli taşıdığını belirtiyor. Özellikle İngiltere’nin yeni sanayi politikaları, dijitalleşme destekleri ve yeşil enerji teşviklerinin KOBİ’ler üzerinde olumlu etkiler yaratması bekleniyor.
Ancak uzmanlar, Brexit sonrası düzenlemeler, küresel ekonomik yavaşlama ve jeopolitik riskler gibi dışsal faktörlerin hâlâ potansiyel tehdit oluşturduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle işletmelerin stratejik planlamalarında esnekliği koruması gerektiği vurgulanıyor.
Sonuç: Güven artışı umut verici, ancak temkinlilik sürüyor
Ocak ayında açıklanan IoD verileri, İngiltere iş dünyasında güven ortamının güçlendiğini gösterse de, girişimciler karar alma süreçlerinde hâlâ temkinli. Gelir ve ihracat beklentilerinin artmış olması orta vadeli büyümeyi desteklese de, istihdam ve yatırım tarafında daha somut adımlar için ilave veri ve güvenceye ihtiyaç duyuluyor.
IoD anketinin sonuçları, 2026’nın ilk çeyreğinde ekonomik faaliyetin canlanma potansiyeline işaret ederken, İngiltere’nin mali ve para politikalarıyla bu güven ortamını kalıcı hale getirme sorumluluğu da gündemde kalmaya devam ediyor.