ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın nükleer programına karşı askeri müdahale olasılığını açıkça dile getirmesi ve büyük bir donanma grubunun bölgeye yönlendirilmesi, petrol piyasalarında ciddi etkiler yarattı. Artan jeopolitik riskler, petrol fiyatlarının üst üste üçüncü gün de yükselmesine neden oldu.
Brent petrolün varil fiyatı %1,55 artışla 69,46 dolara, Batı Teksas (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise %1,65 yükselişle 64,26 dolara ulaştı. Analistler, teknik göstergelere göre Brent petrolünde fiyatın 69,79 dolar direncini test edebileceğini ve bu seviyenin aşılması durumunda 71 dolara doğru yeni bir yükseliş hareketi yaşanabileceğini belirtiyor.
İran’ın üretimi küresel arz dengesi için kritik önemde
Jeopolitik tansiyonun yükselmesinde, İran’ın OPEC içindeki konumu da etkili oluyor. OPEC’in dördüncü büyük üreticisi olan İran, günde yaklaşık 3,2 milyon varil ham petrol üretimi gerçekleştiriyor. Olası bir askeri müdahale durumunda bu üretimin aksaması, küresel arz tarafında ciddi sıkıntılara yol açabilir.
ABD’nin bölgede bir donanma grubunu konuşlandırmış olması, kısa vadede çatışma riskinin arttığına işaret ediyor. Citi analistleri, “İran’a yönelik olası bir saldırı, Brent petrol fiyatlarına varil başına 3 ila 4 dolarlık jeopolitik prim ekleyebilir. Bu durum Brent’in kısa sürede 72 dolar seviyesini test etmesine neden olabilir,” değerlendirmesinde bulundu.
ABD stok verileri de fiyat artışını destekledi
Yalnızca jeopolitik gelişmeler değil, aynı zamanda temel arz-talep verileri de petrol fiyatlarını yukarı yönlü destekliyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), 23 Ocak haftasında ham petrol stoklarının 2,3 milyon varil azalarak 423,8 milyon varile gerilediğini açıkladı. Bu veri, piyasanın 1,8 milyon varil artış beklentisinin tersine geldiği için piyasalarda yükselişi destekledi.
Analistler, özellikle üretim-tüketim dengesindeki değişimlerin fiyatlar üzerindeki etkisinin kısa vadede süreceğini belirtiyor. Stoklardaki bu düşüş, ABD’nin rafineri faaliyetlerinde artış yaşandığını ve ham petrol talebinin güçlü olduğunu da gösteriyor.
Piyasalarda güvenli liman arayışı emtia fiyatlarını etkiliyor
Yatırımcılar, ABD-İran gerginliğinin tırmanması durumunda Orta Doğu’da deniz taşımacılığının aksayabileceği, Hürmüz Boğazı üzerinden geçen günlük 20 milyon varilin üzerindeki petrol sevkiyatının tehdit altına girebileceği uyarısında bulunuyor.
Bu tür belirsizlik dönemlerinde yatırımcılar genellikle emtialara yönelerek portföylerini çeşitlendiriyor. Petrolün yanı sıra altın ve bakır gibi diğer emtialarda da yükseliş eğilimi dikkat çekiyor. Özellikle dolar‘daki zayıflama, emtia fiyatlarındaki artışı destekliyor.
Orta Doğu riskleri enerji piyasalarının geleceğini şekillendiriyor
Jeopolitik risklerin yoğun olduğu bir diğer bölge olan Orta Doğu, enerji arzı açısından dünya piyasalarının en hassas noktalarından biri olarak öne çıkıyor. İran’ın yanı sıra Yemen’deki Husi hareketlerinin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları, Brent petrolün fiyatında dalgalanmalara neden oluyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol talebinin 2026’da günlük ortalama 103 milyon varile ulaşacağını öngörürken, arz tarafında yaşanabilecek her türlü kesintinin fiyatlar üzerinde doğrudan etkili olacağına dikkat çekti.
Piyasa aktörleri fiyatlarda volatiliteye karşı uyarıyor
Fiyatların yükselmesi yatırımcıları memnun ederken, enerji tüketicileri açısından maliyet baskısı anlamına geliyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde artan enerji faturaları, enflasyonist baskıları da beraberinde getirebilir. Bu durum, merkez bankalarının faiz kararlarını da etkileyebilir.
Analistler, kısa vadede petrol fiyatlarının yüksek seyretmesini beklerken, herhangi bir diplomatik çözüm sinyalinin fiyatları yeniden düşüş eğilimine sokabileceğini de vurguluyor. Ancak mevcut jeopolitik ortamda risklerin yukarı yönlü olduğu kabul ediliyor.
Petrol piyasasında teknik görünüm: Yeni zirveler mümkün mü?
Teknik analiz uzmanları, Brent petrolün 69,79 dolarlık direnç seviyesinin aşılması halinde 71 doların kısa vadede test edilebileceğini öngörüyor. Destek seviyesi olarak ise 68,50 dolar seviyesi öne çıkıyor. WTI için ise 65 dolar eşiği psikolojik bir direnç olarak takip ediliyor.
Fiyatların yukarı yönlü hareketinin sürmesi durumunda, hedge fonlarının long pozisyonlarını artırabileceği belirtiliyor. Bu da piyasadaki spekülatif hareketleri hızlandırabilir ve volatiliteyi artırabilir.