ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, zayıflayan doların, ABD’nin ihracatını desteklemek açısından “doğal bir seviyeye” geldiğini ve bu durumun ekonomik büyümeyi artırdığını söyledi. Senato Ödenekler Alt Komitesi’nde konuşan Lutnick, doların mevcut seviyesinin uzun yıllardır küresel ticaret dinamikleri açısından daha adil bir denge sağladığını savundu.
Lutnick, “Doların şu anki seviyesi daha doğal. Daha fazla ihracat yapıyoruz ve bu yüzden GSYH’miz bu kadar büyüdü, değil mi?” ifadelerini kullanarak özellikle 2025’in son çeyreğinde elde edilen yüksek büyüme rakamlarını bu duruma bağladı. Bakanın tahminlerine göre 2025’in dördüncü çeyrek GSYH büyümesi yüzde 5’i aşacak, 2026’nın ilk çeyreğinde ise yüzde 6 seviyesinin üzerine çıkılması muhtemel.
Trump yönetiminin etkisi ve dolar politikaları
Lutnick’in açıklamalarında dikkat çeken bir diğer unsur ise Başkan Donald Trump’ın ekonomi politikalarına yönelik vurguydu. Bakan, uzun yıllardır diğer ülkelerin ABD’ye daha fazla ihracat yapabilmek için doları yapay şekilde güçlü tuttuğunu, ancak Trump yönetiminin ticaret dengesini yeniden kurduğunu belirtti.
Trump yönetimi, göreve başladığı 2025 başından itibaren dış ticarette korumacı ve milliyetçi politikaları yeniden canlandırmış, ithalat üzerindeki tarifeleri artırarak ABD’de üretimi teşvik etmeye çalışmıştı. Ancak bu politikaların aynı zamanda dolarda kademeli zayıflamayı da tetiklediği düşünülüyor.
Hazine Bakanlığı: Güçlü dolar politikası sürüyor
Ticaret Bakanı Lutnick’in aksine, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD’nin güçlü dolar politikasını sürdürdüğünü ve bu yöndeki taahhütlerin devam ettiğini belirtiyor. Bessent’e göre doların küresel rezerv para statüsü ve ABD ekonomisinin küresel liderliği, güçlü bir para birimiyle güvence altına alınmalı.
Bessent’in bu açıklaması, yönetim içinde farklı ekonomik önceliklerin ve yaklaşım biçimlerinin bulunduğunu da ortaya koyuyor. Özellikle enflasyon hedeflemesi, dış ticaret dengesi ve borçlanma maliyetleri açısından doların değeri farklı alanlarda farklı etkilere sahip.
Dolar neden zayıfladı? Temel nedenler neler?
ABD doları son dönemde, bir dizi yapısal ve geçici faktörün etkisiyle değer kaybetti. Bunlar arasında en öne çıkan unsurlar şunlar:
- Fed’in faiz indirim beklentileri: 2026 içinde birden fazla faiz indirimi bekleniyor. Bu da dolara olan talebi azaltıyor.
- Ticaret politikalarındaki belirsizlik: Trump yönetiminin ithalata yönelik tarifeleri ve bazı ülkelere uyguladığı baskılar, yatırımcı güvenini sınırlayabiliyor.
- Politik oynaklık: Kasım 2026’da yapılacak başkanlık seçimleri öncesi siyasi belirsizlikler sermaye çıkışlarını artırıyor.
- Artan bütçe açıkları: ABD’nin rekor seviyelere çıkan bütçe açığı ve borçlanma ihtiyacı, uzun vadeli faizlerde yukarı yönlü baskı yaratıyor.
Bütün bu faktörler, doların 2025’in son çeyreğinden itibaren değer kaybetmesine yol açtı. Dolar Endeksi (DXY), Kasım 2025’te 108 seviyesinden 2026 Şubat itibarıyla 96 seviyesine kadar geriledi.
İhracat artıyor, dış ticaret açığı daralıyor
Lutnick’in işaret ettiği gibi, zayıf dolar ihracatçılar açısından avantajlı bir tablo sunuyor. Daha düşük kur seviyesi, ABD menşeli ürünlerin yurt dışındaki rekabet gücünü artırırken, ithalatı pahalılaştırarak ticaret açığını daraltma eğilimi yaratıyor.
ABD Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2025’in son çeyreğinde mal ihracatı yüzde 6,2 oranında artış gösterdi. Aynı dönemde hizmet ihracatı ise yüzde 4,7 yükseldi. İthalat ise görece yatay seyretti. Bu da net ihracatın GSYH büyümesine katkı sağlamasına yol açtı.
Bu gelişme, sadece büyüme değil, aynı zamanda istihdam piyasasında da olumlu etkiler doğuruyor. Özellikle imalat ve tarım sektörlerinde yeni ihracat pazarlarına erişim sayesinde iş gücü talebi artış gösterdi.
Piyasa tepkisi ve doların yönü
Küresel finansal piyasalar, Ticaret Bakanı Lutnick’in açıklamalarını temkinli şekilde değerlendirdi. ABD 10 yıllık tahvil faizleri, açıklama sonrası sınırlı bir yükseliş göstererek %3,94 seviyesine ulaştı. Dolar Endeksi (DXY) ise 0,3 puanlık düşüşle 95,80 seviyesine geriledi.
Forex piyasalarında EUR/USD paritesi 1,11 seviyesine yükselirken, USD/TRY kuru 28,30 bandında yatay seyretti. Analistler, doların kısa vadede baskı altında kalabileceğini ancak Fed’in sonraki hamlelerine bağlı olarak yeniden güç kazanabileceğini belirtiyor.
İleriye dönük beklentiler
2026’nın ilk çeyreğine dair beklentiler, ABD büyümesinin güçlü kalacağı yönünde. Ancak doların daha fazla zayıflaması halinde enflasyonist etkilerin yeniden gündeme gelmesi olası. Özellikle ithal ürün fiyatlarındaki artış, tüketici fiyat endeksini (TÜFE) yukarı çekebilir.
Bu nedenle bazı ekonomistler, doların aşırı zayıflamasının uzun vadede iç talebi ve fiyat istikrarını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu açıdan bakıldığında, mevcut seviye “doğal” olsa da, sürdürülebilirliği para politikası, ticaret dengesi ve dış gelişmelere bağlı olacak.
Sonuç: Dolar politikaları ekonomi politikasının merkezinde
ABD’de doların değeri yalnızca finansal bir gösterge değil; aynı zamanda ihracat rekabeti, büyüme stratejisi ve siyasi öncelikler açısından da kritik bir rol oynuyor. Ticaret Bakanı Lutnick’in değerlendirmeleri, zayıf doların mevcut konjonktürde ABD çıkarlarına hizmet ettiğini ortaya koysa da, Hazine Bakanlığı’nın güçlü dolar vurgusu, bu alandaki denge arayışının süreceğini gösteriyor.
2026 yılında Fed’in para politikası, dış ticaret gelişmeleri ve küresel jeopolitik riskler, doların yönünü ve ABD ekonomisinin genel görünümünü şekillendirmeye devam edecek. Bu nedenle hem yatırımcılar hem politika yapıcılar açısından doların değeri, daha önce hiç olmadığı kadar kritik hale gelmiş durumda.