Morgan Stanley Japonya CEO’su Alberto Tamura, zayıf seyreden Japon yeninin dolar karşısında toparlanabilmesi için Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) somut adımlar atmasının kritik önem taşıdığını belirtti.

Haziran ayındaki faiz kararı yönü belirleyecek

Bloomberg Television’a konuşan Tamura, yenin dolar karşısında 140 seviyesine kadar güçlenmesini beklediğini, ancak bu senaryonun gerçekleşmesi için merkez bankasının mutlaka hamle yapması gerektiğini vurguladı.

BOJ’un haziran ayında faiz artırımına gitmemesi durumunda hem tahvil hem de döviz piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşanması öngörülüyor. Piyasaların seyrine bağlı olarak yenin dolar karşısında 170 seviyesine kadar zayıflayabileceği veya öngörülen 140 seviyesine güçlenebileceği değerlendiriliyor.

Tamura’nın piyasadaki genel beklentiye ve atılması gereken adımlara dair değerlendirmesi şöyle:

“Bazı yatırımcılar BOJ’un eğrinin gerisinde kaldığına inanıyor; bu nedenle harekete geçmek umarım birinci adım olur. Dünyada istikrar sağlanırsa bu da yenin güçlenmesine giden yolu açabilir.”

G7 sonrası hükümetten yeni müdahale sinyali

Japonya’nın geçtiğimiz ayın sonundan itibaren para birimini desteklemek amacıyla bir dizi piyasa müdahalesi gerçekleştirdiği tahmin edilse de, yen üzerindeki küresel baskı henüz tam anlamıyla kırılabilmiş değil. Çarşamba sabahı Tokyo piyasalarında dolar/yen paritesi 159,02 seviyelerinde işlem gördü.

Artan baskılar karşısında hükümet cephesinden sözlü yönlendirmeler devam ediyor. Maliye Bakanı Satsuki Katayama, Paris’te gerçekleştirilen G7 toplantısının ardından yendeki değer kaybına karşı gerektiğinde kararlı adımlar atılacağını taahhüt etti.

Katayama’nın müdahale sinyali içeren bu açıklamalarının ardından yen, 2024’teki ilk fiili döviz müdahalesinin gerçekleştiği 30 Nisan’dan bu yana gördüğü en düşük seviyelerden sınırlı da olsa yönünü yukarı çevirdi.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, hükümetin şu an için ek bir bütçe hazırlamasına gerek olmadığını yineleyerek piyasalardaki söylentilere son noktayı koydu. Katayama, Japon devlet tahvili faizlerinde son dönemde yaşanan sert yükselişin ise iç dinamiklerden ziyade küresel bir eğilimin parçası olduğunu vurguladı.

Tahvil faizlerinde tarihi zirve ve “küresel trend” etkisi

“Tahvil faizleri üç büyük piyasanın tamamında yükseliyor” diyerek ABD, İngiltere ve Japonya’daki satış dalgasına dikkat çeken Bakan Katayama, bu gelişmelerin birbirini besleyerek bileşik bir etki yarattığını belirtti.

Küresel çaptaki bu satış dalgasının Japon tahvil piyasasındaki yansımaları tarihi seviyelere ulaştı:

• 30 yıllık tahvil faizi, 1999 yılındaki ilk ihracından bu yana görülen en yüksek düzeye tırmandı.

• 20 ve 40 yıllık tahvil faizleri de benzer şekilde onlarca yılın zirvesini test etti.

Uzmanlar, ABD enflasyonunda yaşanan sert yükselişin Hazine piyasasında yarattığı kaygıların, Japonya’daki bu keskin harekette belirleyici bir rol oynadığını değerlendiriyor.

Ek bütçe iddialarına yanıt: “1 trilyon yenlik yedek fonumuz var”

Tahvil faizleri üzerindeki baskıyı artıran bir diğer unsur ise hükümetin ek bütçe hazırlığında olduğuna dair basına yansıyan haberlerdi. Kyodo News, Başbakan Sanae Takaichi yönetiminin, yüksek enerji fiyatları ve jeopolitik çatışma belirsizlikleri nedeniyle fiyat destek önlemlerini finanse etmek amacıyla ek bütçe seçeneğini değerlendirdiğini yazmıştı.

Bu iddialara yanıt veren Katayama, durumun henüz bir ek bütçe gerektirecek noktaya ulaşmadığını ifade etti. Bakan, 2026 mali yılı bütçesinde halihazırda hiç kullanılmamış 1 trilyon yen (yaklaşık 6,3 milyar dolar) tutarında bir yedek fon bulunduğunu hatırlatarak piyasaları sakinleştirmeye çalıştı.

Gözler BOJ kararı ve G7 Zirvesi’nde

Tahvil piyasalarına içeriden ek baskı uygulayan bir diğer kritik etken ise Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) önümüzdeki ay faiz artırımına gidebileceğine dair güçlenen beklentiler. Küresel piyasaların yakından takip ettiği tahvil piyasalarındaki bu hareketliliğin, Fransa’da gerçekleştirilecek olan G7 maliye bakanları toplantısında da en önemli gündem maddelerinden biri olarak ele alınması bekleniyor.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Tokyo’da gerçekleştirdikleri kritik görüşmenin ardından, döviz piyasalarındaki hareketliliği yakından izleme ve olası müdahaleler konusunda birlikte çalışma taahhütlerini yineledi.

Orta Doğu gerilimi ve döviz kurlarında koordinasyon

Maliye Bakanı Katayama, toplantı sonrasında düzenlediği basın toplantısında, Orta Doğu’daki mevcut durumun finansal piyasalar ve döviz kurları üzerindeki makroekonomik etkilerini kapsamlı şekilde ele aldıklarını belirtti.

Katayama, “Son döviz hareketlerine ilişkin olarak Japonya ve ABD’nin çok iyi koordinasyon sağlayabildiğini teyit ettik” ifadelerini kullanırken, iki ülkenin geçtiğimiz yıl yayımlanan ve döviz müdahalesi seçeneğini açıkça masada tutan ortak bildiriye sadık kaldıklarını vurguladı.

Güvenli liman talebi ve “Altın Hafta” müdahalesi

Bu stratejik görüşme, Orta Doğu’daki çatışmaların Amerikan dolarına yönelik “güvenli liman” (safe-haven) talebini artırdığı ve Japon yeninin dolar karşısında yeniden ağır bir baskı altına girdiği hassas bir dönemde gerçekleşti. Döviz işlemcileri, Japonya hükümetinin yerel para birimini desteklemek amacıyla yapabileceği yeni müdahalelere karşı alarm durumuna geçmiş durumda.

Geçmiş dönem piyasa hareketlerine ilişkin öne çıkan veriler şu şekilde:

• Müdahale Tahminleri: Piyasa uzmanlarına göre, Japonya hükümeti nisan sonundan mayıs başına kadar devam eden “Altın Hafta” (Golden Week) tatilleri sırasında döviz piyasasına büyük olasılıkla örtülü bir müdahalede bulundu.

• Maliyet ve Etki: Otoritelerin bu operasyon kapsamında yaklaşık 10 trilyon yen (63,60 milyar dolar) harcadığı ve bu hamle sayesinde yenin dolar karşısında kısa süreliğine 155 seviyesine kadar gerilediği tahmin ediliyor.

• Ocak Ayı Referansı: Ocak ayında doların yen karşısında sert değer kazanması üzerine ABD Hazine Bakanı Bessent, fiili müdahale öncesi bir öncü sinyal olarak kabul edilen “oran kontrollerine” öncülük etmişti. Washington ile Tokyo arasındaki bu ortak eylem spekülasyonu, döviz piyasasındaki aşırı hareketliliğin yumuşamasına yardımcı olmuştu.

Gözler BOJ’un haziran ayı toplantısında

Piyasaların merak ettiği bir diğer konu olan para politikası tarafı ise görüşmede kapalı kutu olarak kaldı. Katayama, salı günü Bessent ile gerçekleştirdiği görüşmede Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) para politikası adımlarını görüşüp görüşmediğine dair soruları yanıtsız bıraktı.

Buna karşın, birçok kurumsal yatırımcı ve ekonomist, zayıf yenin yarattığı ithal enflasyon baskısını kırmak amacıyla merkez bankasının haziran ayında gerçekleştireceği bir sonraki toplantıda politika ayarlarını daha da sıkılaştırmasına (faiz artışı / bilanço küçültme) kesin gözüyle bakıyor.