Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 250 milyar TL’lik İmalat Sanayi Finansman Desteği kapsamında başvurular 1 Eylül’de başlayacak. Programda 6 aya kadar ödemesiz, 36 aya kadar vadeli finansman ve istihdam koşuluna bağlı yüzde 25’e kadar maliyet imkânı yer alıyor.

İmalat sanayisine 250 milyar TL’lik finansman desteği açıklandı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, imalat sanayisinde faaliyet gösteren işletmelere yönelik 250 milyar TL büyüklüğünde İmalat Sanayi Finansman Desteği açıkladı. Program, KOBİ’lerin yanı sıra büyük ölçekli işletmelerin de finansmana erişimini kapsıyor.

Desteğin başvuruları 1 Eylül itibarıyla başlayacak. Program kapsamında işletmeler, 6 aya kadar ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli finansman imkânından yararlanabilecek.

Yeni düzenlemeyle büyük işletmeler için kredi tutarı 50 milyon TL’den 150 milyon TL’ye yükseltildi. Firmalara sağlanacak kredi limitlerinin iş gücü maliyetleriyle orantılı biçimde belirlenmesi planlanırken, KOBİ’ler için kefalet desteği de programın unsurları arasında yer aldı.

Finansman paketinde istihdam şartının yerine getirilmesi halinde sabit maliyetli kredilerde finansman oranının yüzde 37’den yüzde 25’e kadar düşebilmesi öngörülüyor. Bu koşul, programın kredi maliyeti ve istihdam hedeflerini birlikte ele alan çerçevesini oluşturuyor.

İcra ve iflas dosyalarındaki artış nakit yönetimini öne çıkardı

Mahkemelerdeki icra ve iflas dosyalarının sayısı yılbaşından bu yana 2 milyon artarak 26 milyon 78 bin 719’a ulaştı. Dosya sayısındaki yükseliş, işletmelerin finansmana erişiminin yanı sıra mevcut borçları ve nakit akışı yönetimini de gündeme taşıdı.

Verilen bilgilere göre, söz konusu artışın yaklaşık yarısı son üç ayda gerçekleşti. Dosya sayısındaki yükselişin 2025 yılından itibaren belirgin biçimde hızlandığı, 2026’da ise artış hızının önceki döneme kıyasla yaklaşık iki katına çıktığı ifade edildi.

Bu görünüm, şirketler açısından finansmanın kullanım amacının, geri ödeme takviminin ve işletme sermayesi ihtiyacının birlikte değerlendirilmesinin önemine işaret ediyor. Açıklanan destek paketi, bu koşullarda imalat sanayisindeki işletmeler için yeni bir finansman kaynağı oluşturuyor.

Valor: Finansman ihtiyacı kredi limitinden önce belirlenmeli

Valor Kurucu Ortağı Sefa Karaca, paketin işletmeler açısından önemli bir kaynak sunduğunu ancak finansman kararlarının yalnızca ulaşılabilen kredi limiti üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

“KOBİ’lerin sorunu yalnızca finansman bulmak değil, finansmana hazır olmak.”

Karaca, şirketlerin kredi kullanımı öncesinde gelecek 12-24 aylık nakit ihtiyaçlarını belirlemesi, işletme sermayesi açığını hesaplaması ve finansmanın hangi ihtiyacı karşılayacağını netleştirmesi gerektiğini ifade etti.

“Türkiye’de KOBİ’lerin önemli bir bölümünde finansman ihtiyacı ortaya çıktığında ilk refleks kredi aramak oluyor. Oysa sağlıklı yaklaşım önce şirketin önümüzdeki 12-24 aylık nakit ihtiyacını ortaya koymak, işletme sermayesi açığını hesaplamak ve kullanılacak finansmanın şirketin hangi ihtiyacını karşılayacağını netleştirmek olmalı. Finansmana erişimi yalnızca kredi bulmak olarak değil, şirketin borcu sürdürülebilir şekilde taşıyabilecek finansal yapıya sahip olması olarak değerlendirmek gerekiyor.”

Karaca’ya göre, bir şirkete tanımlanabilecek en yüksek kredi tutarının tamamının kullanılması her durumda doğru finansal karar anlamına gelmiyor. Şirketlerin ihtiyaç duyduğu kaynağın tutarını, kullanım alanını ve geri ödeme kapasitesini birlikte ele alması gerektiğini vurguladı.

“Bir şirketin kendisine tanımlanabilecek en yüksek kredi tutarını kullanması her zaman doğru finansal karar değildir. Doğru soru ‘Ne kadar kredi kullanabilirim?’ değil, ‘Şirketimin büyümesini ve işletme sermayesini desteklemek için ne kadar kaynağa ihtiyacım var ve bunu hangi nakit akışıyla geri ödeyeceğim?’ olmalı.”

Ödemesiz dönem geri ödeme planı ihtiyacını ortadan kaldırmıyor

Programda yer alan 6 aya kadar ödemesiz dönem, işletmelerin finansman kullanımı sonrasındaki ilk aylarda nakit akışı üzerinde geçici bir rahatlama sağlayabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Buna karşılık, geri ödemelerin başlayacağı dönemde oluşacak nakdin bugünden hesaplanması ihtiyacı sürüyor.

36 aya kadar uzayabilen vade yapısı, geri ödeme yükünün finansman süresine yayılmasına imkân tanıyor. Ancak taksitlerin başlayacağı dönemdeki operasyonel nakit ihtiyacı, işletme sermayesi gereksinimi ve borç ödeme kapasitesi şirketlerin finansal planlamasında belirleyici olmaya devam ediyor.

Karaca’nın değerlendirmesinde, ödemesiz dönemin geri ödeme yükünü ortadan kaldırmadığına dikkat çekildi. İşletmelerin finansmanı kullanmadan önce kredi geri ödemelerinin başlayacağı döneme ilişkin nakit yaratma kapasitesini analiz etmesi gerektiği belirtildi.

İstihdam koşulu ve maliyet unsurları birlikte değerlendirilmeli

Programın istihdam şartının karşılanması halinde sabit maliyetli kredilerde finansman oranını yüzde 37’den yüzde 25’e kadar indirebilmesi, paket kapsamındaki temel maliyet unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Buna karşın, bu avantajın şirketlerin üretim kapasitesi, personel maliyetleri ve nakit planlamasıyla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

İstihdam seviyesini koruma koşulu, işletmelerin yılın ikinci yarısındaki faaliyet planları açısından önem taşıyor. Şirketlerin satış beklentileri, üretim kapasitesi ve iş gücü maliyetleri, bu koşulun sürdürülebilirliği bakımından finansman planlamasının parçaları arasında bulunuyor.

Karaca, finansman kararlarında maliyetin yanı sıra şirketlerin geri ödeme kapasitesinin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.

“Bugünkü finansman maliyetinin düşük olması tek başına yeterli değil. Önemli olan bu finansmanın şirketin nakit yaratma kapasitesiyle uyumlu olması. Özellikle faiz, istihdam ve geri ödeme koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.”

Karaca, son yıllarda şirketlerde kârlılık kadar nakit yönetiminin de önem kazandığını belirterek, cirosu ve operasyonu büyüyen işletmelerde işletme sermayesi ihtiyacının da aynı dönemde artabileceğine işaret etti.

“Özellikle son birkaç yıldır şirketlerde karlılık kadar nakit yönetiminin önem kazandığını görüyoruz. Cirosu ve operasyonu büyüyen bir şirket aynı hızda işletme sermayesi ihtiyacı da yaratabiliyor. Bu nedenle büyüme, finansman ve nakit akışının birlikte yönetilmesi gerekiyor. Düzenli finansal raporlama yapan, bütçesini ve nakit ihtiyacını öngörebilen, borçlanma kapasitesini ölçebilen şirketlerin finansmana erişirken çok daha güçlü bir pozisyonda olduğunu görüyoruz.”

Kaynak: ForInvest Haber

Valor: Kredi limiti değil, gerçek finansman ihtiyacı belirlenmeli adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İstanbul Tüccarlar Kulübü Derneği Başkanı İlker Önel, kredi kartı limitlerine getirilen yeni kısıtlamaların özellikle reel sektör açısından olumsuz etkiler yaratacağını söyledi. Önel, bu uygulamanın tüketici harcamalarını sınırlayarak genel talepte daralmaya neden olacağını belirtti.

“Tüketici harcamaları düşer, işletmeler durgunluk yaşar”

Ekonomi yönetiminin BDDK ve TCMB koordinasyonuyla hayata geçirdiği yeni makro ihtiyati adımlar kapsamında, bireysel kredi kartı limitlerinde ciddi kısıtlamalar devreye alındı. Yeni düzenlemeye göre, kredi kartı limitleri artık belgelenmiş gelire göre belirlenecek. Mevcut limitleri 400 bin TL ile 750 bin TL arasında olan kart kullanıcılarının limitleri yüzde 50, 750 bin TL üzerindekilerin ise yüzde 80 oranında düşürülecek. İlker Önel, bu kararın tüketicinin harcama esnekliğini azaltarak başta KOBİ’ler olmak üzere birçok işletmenin işlerinde durgunluk yaratacağını ve nakit ihtiyacını karşılamalarını zorlaştıracağını belirtti.

“Yeniden yapılandırma olumlu, limit kısıtlaması olumsuz”

Önel, ödeme sorunu yaşayan bireysel kart kullanıcılarına sağlanan yeniden yapılandırma imkanının yerinde bir adım olduğunu ancak limitlerin düşürülmesinin tüketimi olumsuz etkileyeceğini söyledi: “Ödemesi gecikmiş kredi kartları için sağlanan yeniden yapılandırma imkânı, tüketiciler açısından rahatlatıcı bir adım. Ama kredi kartı limitlerindeki kısıtlama, tüketicinin harcama esnekliğini azaltarak tüketimde yavaşlamaya yol açacak. Bu da başta KOBİ’ler olmak üzere birçok işletmenin işlerinde durgunluğa neden olacak, nakit ihtiyacını karşılamalarını daha da güçleştirecek.”

“Kredi kartları işletmeler için hayati bir finansman aracı”

Önel, kredi kartlarının özellikle küçük ve mikro ölçekli işletmeler için hammadde ve girdi ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli bir araç olduğunu vurguladı. Sınırlanan limitlerin bu süreci olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekerek, “Bu ihtiyaçları karşılamadaki kısıt ve gecikmeler de ikinci bir sorun olarak işletmeleri bekliyor” dedi.

“Kayıt dışı ekonomi artabilir”

Kredi kartı kısıtlamalarının, kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi de olumsuz etkileyebileceğini belirten Önel, banka ve kredi kartlarının kayıt altında işlem yapılmasını sağladığını hatırlatarak şu değerlendirmede bulundu: “Bu ödeme araçlarına getirilen her kısıtlama, piyasadaki kayıt dışı işlemleri artırır. Kredi kartlarının piyasadaki kullanımını azaltacak limit kısıtlaması da son dönemde ekonomi yönetiminin özellikle IBAN’la ödeme gibi uygulamaların önüne geçecek tedbirleriyle tezat oluşturuyor.”

“Kredi kartı günlük hayatın parçası, sınırlama tüketiciyi zorlar”

İlker Önel, kredi kartlarının yalnızca market ya da restoran alışverişlerinde değil, özel okul taksitlerinden sigorta ödemelerine, tatil ve ulaşım giderlerine kadar birçok alanda ödeme kolaylığı sunduğunu hatırlattı: “Kredi kartları sadece günlük alışverişlerde, markette, pazarda, restoranda, kafede değil, daha volümlü ödemelerde de tüketicinin işini kolaylaştırıyor. Örneğin özel okul taksitleri, sigorta ödemeleri, tatil ve ulaşım giderleri gibi yüklü ödemelerde kredi kartları hem ödeme hem de işlem kolaylığı sağlıyor. Bu avantajları tüketicinin elinden almak, yeni sorunları da gündeme getirecek.”

Piyasalarda sıkılaşma algısı hâkim

Yeni düzenleme ile birlikte krediye erişim koşullarında yaşanan daralma, piyasalarda sıkı para politikası algısını güçlendirdi. Son dönemde enflasyonla mücadele kapsamında alınan kararlar neticesinde kredi büyümesi yavaşlarken, kredi kartı limitlerine getirilen bu kısıtlama da ekonomideki likiditeyi sınırlayan bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle iç talepte yavaşlama ve tüketici güveninde zayıflama yaşanabileceği belirtiliyor. Analistler, bu tür düzenlemelerin kısa vadede fiyat istikrarına katkı sunabileceğini ancak reel sektör üzerindeki baskıyı artırma riski taşıdığını ifade ediyor.

Kredi kartı limitlerine kısıtlama reel sektör için risk taşıyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Almanya’nın en büyük sanayi kollarından biri olan otomotiv sektörü, 2025 yılı Kasım ayında güven endeksinde yeniden düşüş yaşadı. Münih merkezli Ifo Ekonomi Enstitüsü tarafından yayımlanan verilere göre, sektördeki iş ortamı endeksi eksi 20,0 puana gerileyerek önceki ayda kaydedilen toparlanmanın ardından yeniden negatife döndü.

Kasım ayında sektörel güven yeniden geriledi

Ifo’nun açıkladığı endeks, Ekim ayında eksi 13,4 puanda bulunuyordu. Kasım ayında yaşanan düşüş, otomotiv sektöründeki güven kırılganlığının devam ettiğini ve toparlanma sinyallerinin kalıcı olmadığını ortaya koydu.

Kuruluşun sanayi analistlerinden Anita Woelfl, yaşanan bu değişimi küresel ve ulusal ölçekteki ekonomi politikası belirsizliklerine bağlayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“İş ortamındaki bu iniş çıkışlar, Almanya’da ve dünya çapında çok yüksek ve artan ekonomi politikası belirsizliği seviyesini yansıtıyor.”

Özellikle Çin’den gelen rekabet, ABD’nin uyguladığı yüksek tarifeler ve Avrupa genelindeki yavaşlayan ekonomik büyüme, Alman otomotiv sektörünün önümüzdeki döneme dair güvenini zedeliyor.

Beklentilerde sert bozulma: Endeks eksi 23,0 puana geriledi

Ifo verilerine göre, Kasım ayındaki düşüşün en önemli nedeni şirketlerin geleceğe dönük iş beklentilerinde yaşanan keskin kötüleşme oldu. Bu endeks Ekim ayında eksi 4,6 puandayken, Kasım’da eksi 23,0 puana geriledi. Bu dramatik düşüş, sektörün sadece mevcut durumundan değil, aynı zamanda gelecekten de ciddi ölçüde endişe duyduğunu gösteriyor.

Otomotiv sektörü için kritik öneme sahip olan sipariş alma hızı ve üretim beklentileri, özellikle ihracat bağlantılı faaliyetlerdeki belirsizlik nedeniyle yavaşlamaya devam ediyor. Şirketler, 2026’nın ilk çeyreği için düşük üretim kapasitesi kullanımı ve yatırım planlarında kısıtlama öngörüyor.

Euro Bölgesi siparişleri arttı ancak güven artmadı

Ifo tarafından yapılan anket, 2025 yılının Ocak-Eylül döneminde özellikle Euro Bölgesi’nden gelen siparişlerin keskin bir artış kaydettiğini ortaya koydu. Ancak buna rağmen, sektör temsilcileri bu ivmenin gelecek aylarda devam etmeyeceğini düşünüyor. Uluslararası pazarlardaki belirsizlik, tedarik zincirlerindeki kesintiler ve korumacı politikalar, beklentilerde baskı yaratmaya devam ediyor.

Bu tablo, özellikle Almanya’nın dış ticarete bağımlı üretim yapısı nedeniyle, küresel gelişmelere karşı ne kadar hassas olduğunun altını çiziyor.

Çip krizi ve Çin rekabeti sektörü zorlamaya devam ediyor

Alman otomotiv sektörü hâlihazırda çip tedarikinde yaşanan problemler nedeniyle ciddi üretim aksaklıkları yaşıyor. Özellikle Nexperia anlaşmazlığı sonrası belirginleşen tedarik zinciri sorunları, üretim kapasitesinde plan dışı düşüşlere yol açtı.

Buna ek olarak Çinli otomotiv üreticilerinin hem fiyat hem teknoloji açısından rekabetçi hale gelmesi, Alman markalarının pazar payını tehdit etmeye başladı. Özellikle elektrikli araç (EV) pazarında Çinli markaların Avrupa’da agresif büyümesi, Alman üreticiler üzerinde ek baskı oluşturuyor.

ABD tarifeleri transatlantik ihracatı baltalıyor

ABD’nin yüksek tarifeler uygulamaya devam etmesi, Alman otomobil ihracatında bir diğer sorun alanı olarak öne çıkıyor. Yüksek vergiler, özellikle premium segmentte faaliyet gösteren Alman üreticilerin fiyat rekabetçiliğini ciddi şekilde zayıflatıyor.

Almanya’nın ABD’ye yaptığı otomobil ihracatı 2024’ün aynı dönemine göre %9 oranında gerilerken, elektrikli araçlarda bu düşüş %14 seviyesine ulaştı. Bu gelişme, sektördeki belirsizliği derinleştiren dış ticaret kaynaklı baskıları açıkça yansıtıyor.

Yatırım planları askıya alınıyor, nakit akışı zorlanıyor

Sektörün mevcut durumuna bakıldığında, çok sayıda şirketin 2026 yılı için planladığı yatırımları askıya aldığı veya ötelediği görülüyor. Özellikle kapasite artırımı ve AR-GE harcamaları ikinci plana itilmiş durumda. Şirketler, mevcut üretim kapasitesini koruyarak nakit akışı üzerindeki baskıyı azaltma eğiliminde.

Almanya’nın sanayi merkezlerinde faaliyet gösteren tedarikçilerin de benzer şekilde yeni siparişlerde düşüş ve üretim maliyetlerinde artış nedeniyle yatırım kararlarını gözden geçirdikleri bildiriliyor.

Uzun vadede yapısal dönüşüm kaçınılmaz

Almanya otomotiv endüstrisinin yaşadığı zorluklar sadece konjonktürel değil, aynı zamanda yapısal olarak da ele alınıyor. Küresel otomotiv pazarı elektrikli ve yazılım tabanlı çözümlere yönelirken, geleneksel üretim anlayışına sahip Alman firmaların bu dönüşüme adapte olma hızları tartışma konusu.

Federal Hükümet, sanayide dijital dönüşüm ve sürdürülebilir üretim süreçlerinin yaygınlaştırılması adına çeşitli teşvik programları açıklasa da, sektörde bu adımların yeterli olup olmadığına dair tereddütler bulunuyor.

Almanya ekonomisine etkisi: Sanayi üretimi baskı altında

Almanya’da GSYH’nin %20’sinden fazlasını oluşturan otomotiv sektörü, ülke ekonomisinin temel taşı olarak kabul ediliyor. Sektördeki daralma; sanayi üretimi, dış ticaret ve istihdam verileri üzerinde zincirleme etki yaratıyor.

Bundesbank verilerine göre, otomotiv sektöründeki daralma 2025 yılının ilk 9 ayında sanayi üretiminde %2,7’lik düşüşe neden oldu. Ayrıca otomotiv tedarik zincirinde faaliyet gösteren KOBİ’lerde istihdamda %1,9’luk azalma kaydedildi.

Beklentiler: 2026’ya temkinli başlangıç

Alman otomotiv sektörünün 2026 yılına temkinli girmesi bekleniyor. Hem iç pazar hem de ihracat odaklı şirketlerde büyüme tahminleri revize ediliyor. Küresel faiz oranlarının yüksek kalması, enerji maliyetlerindeki dalgalanma ve jeopolitik riskler, beklentileri sınırlayan diğer başlıklar arasında yer alıyor.

Özellikle Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) parasal sıkılaştırma döngüsüne devam edip etmeyeceği, sektörün borçlanma maliyetlerini doğrudan etkileyecek. Sektör temsilcileri, kamu desteklerinin artırılmasını ve dijital dönüşüm yatırımlarında vergi avantajları tanınmasını talep ediyor.

Sonuç: Sektör belirsizlik içinde rotasını arıyor

Almanya’nın otomotiv sektörü, 2025 Kasım ayında yeniden negatif sinyaller vererek toparlanma umutlarını ertelemiş durumda. Ifo verileri, güven endeksindeki sert düşüşle birlikte sektördeki zorlukların derinleştiğini ortaya koyuyor.

Çip krizi, Çin rekabeti, ABD tarifeleri ve yatırım planlarının ertelenmesi gibi başlıklar, sektörel kırılganlıkları artırıyor. 2026 yılı, Almanya otomotiv sanayisi için yalnızca iç piyasa dinamiklerine değil, aynı zamanda küresel ekonomi politikalarına bağlı olarak şekillenecek.

Alman otomotiv sektörü kasımda karamsar beklentilere döndü adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Kasım ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerini açıkladı. Açıklanan veriler, enflasyonun piyasa beklentilerinin altında gerçekleştiğini ortaya koydu. TÜFE, kasım ayında bir önceki aya göre %0,87, bir önceki yılın aynı ayına göre ise %31,07 oranında artış kaydetti.

Kasım’da enflasyon piyasa beklentisinin gerisinde kaldı

Piyasa beklentisi, kasım ayında aylık enflasyonun %1,3, yıllık enflasyonun ise %31,6 seviyesinde olacağı yönündeydi. Ancak TÜİK verileri bu tahminlerin altında gerçekleşerek, aylık artışın %0,87, yıllık artışın ise %31,07 seviyesinde olduğunu gösterdi.

Bu veriler, enflasyonda baz etkisinin ve iç talepteki göreli yavaşlamanın belirleyici olduğuna işaret etti. Kasım ayındaki enflasyon oranı, 2025 yılının aylık bazda en düşük ikinci artışı olarak kayıtlara geçti.

Yıllık enflasyonda konut grubu öne çıktı

Kasım 2025 itibarıyla en yüksek yıllık artış konut grubunda gerçekleşti. Verilere göre:

• Konut fiyatları: %49,92 yıllık artış
• Ulaştırma: %29,23 yıllık artış
• Gıda ve alkolsüz içecekler: %27,44 yıllık artış

Bu üç harcama grubunun genel enflasyona katkısı sırasıyla %7,57, %4,55 ve %6,83 oldu. Özellikle konut kalemindeki artış, kiralardaki yükselişin devam ettiğini ve barınma maliyetlerinin tüketici üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu ortaya koydu.

Aylık bazda gıda fiyatlarında düşüş gözlendi

Kasım ayında dikkat çeken gelişmelerden biri de gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yaşanan %0,69 oranındaki düşüş oldu. Bu düşüş, mevsimsel arz artışı ve gıda fiyatlarındaki geçici gerilemeyle ilişkilendirildi.

Diğer yandan:

• Ulaştırma: %1,78 artış
• Konut: %1,70 artış

olarak gerçekleşti. Bu artışlar genel endekste sırasıyla %0,27 ve %0,29 oranında katkı sağladı.

143 ana harcama başlığından 108’i arttı

Kasım 2025 itibarıyla TÜFE kapsamında takip edilen 143 temel başlıktan:

• 108 başlıkta fiyat artışı
• 28 başlıkta fiyat düşüşü
• 7 başlıkta ise fiyat değişimi olmadı

Bu veriler, enflasyonun genele yayıldığı ancak artış hızının yavaşladığını gösteriyor. Geniş kapsamlı artış, hizmet ve dayanıklı tüketim mallarındaki maliyet etkisinin sürdüğüne işaret ediyor.

Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri: Çekirdek enflasyonda görünüm

TÜİK tarafından yayımlanan özel kapsamlı TÜFE göstergeleri de enflasyonun yapısal yönünü ortaya koyuyor. En yaygın takip edilen B endeksi (işlenmemiş gıda, enerji, alkollü içecekler, tütün ve altın hariç) şu şekilde gerçekleşti:

• Aylık artış: %1,27
• Yıllık artış: %32,17

Bu rakamlar, çekirdek enflasyonda henüz kalıcı bir gerilemenin başlamadığını ortaya koyuyor. Diğer bazı özel kapsamlı göstergeler:

Enflasyon verisinin piyasa etkisi

Beklentilerin altında gelen enflasyon verisi, TCMB’nin 2026 yılındaki faiz politikası açısından önemli sinyaller taşıyor. Piyasa aktörleri, politika faizinde uzun süreli bir yatay seyrin söz konusu olabileceği yönünde değerlendirmeler yapıyor.

Özellikle çekirdek enflasyonun hala yüksek seyrini koruması, para politikasında sıkı duruşun devam etmesini zorunlu kılıyor. Öte yandan gıda enflasyonundaki geçici düşüş, aylık verideki yavaşlamayı sınırlı ölçüde desteklemiş görünüyor.

Yılsonu TÜFE tahminleri

TCMB’nin son Enflasyon Raporu‘nda 2025 yılsonu TÜFE tahmini %36 olarak belirtilmişti. Açıklanan kasım verisi sonrasında, bu tahminin ulaşılabilir olduğu görülüyor. Ancak aralık ayı fiyat gelişmeleri belirleyici olacak.

Ekonomistlerin büyük bölümü, aralık ayında enflasyonun aylık bazda %1,5-2 bandında seyretmesini bekliyor. Bu durumda 2025 yılsonu enflasyonu %33-34 seviyesinde kapanabilir.

Yatırımcılar açısından enflasyonun anlamı

Enflasyon verileri, özellikle tahvil faizleri, döviz kuru ve BIST 100 endeksi açısından kritik öneme sahip. Beklentilerin altında gelen enflasyon,:

• DİBS faizlerinde gerileme yaratabilir
• Döviz kurunda geçici sakinlik sağlayabilir
• Hisse senetlerine yönelik risk iştahını artırabilir

Ancak çekirdek enflasyondaki yüksek seviye, uzun vadeli faiz indirimi beklentilerini sınırlıyor. TCMB’nin 2026’nın ilk yarısında temkinli bir politika izlemesi bekleniyor.

Sonuç: Enflasyon geriliyor ancak riskler sürüyor

Kasım ayı enflasyon verisi, genel fiyat artışlarında yavaşlama olduğunu gösterse de özellikle konut ve ulaştırma gruplarındaki yüksek oranlar, enflasyonun yapışkan yapısının sürdüğünü ortaya koyuyor.

TCMB’nin sıkı para politikasını sürdürmesi ve iç talepteki dengelenmenin devam etmesi durumunda, 2026 yılında dezenflasyon sürecinin güçlenmesi beklenebilir. Ancak yapısal sorunlar ve dışsal faktörler (gıda, enerji, kur oynaklığı) enflasyonla mücadelede dikkatle izlenmeli.

Kasım ayında enflasyon yıllık %31,07 ile beklentilerin altında kaldı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Çin’in mühendislik ve inşaat (E&C) sektörüne yönelik 2026 görünümünü “bozulma” (deteriorating) olarak ilan etti. Fitch, ülkedeki gayrimenkul piyasasındaki zayıflık ve altyapı yatırımlarındaki yavaşlamanın sektör üzerinde kalıcı baskılar oluşturacağını vurguladı.

2026’da konut talebinde baskı sürecek, inşaat harcamaları sınırlanacak

Fitch Ratings’in yayımladığı sektör değerlendirmesine göre, Çin’de konut satışlarının düşük seyretmesi, inşaat geliştiricilerinin hem harcama kararlarını hem de üretim hacmini sınırlayacak. Gayrimenkul satışlarındaki düşüş, özellikle 2024 ve 2025 boyunca devam eden zayıf tüketici güveninin bir sonucu olarak görülüyor. Fitch, bu baskının 2026’da da sürmesini bekliyor.

Çin hükümetinin sektör üzerindeki sıkı denetimleri ve “evler yaşamak için alınır, spekülasyon için değil” politikası, fiyat artışlarını sınırlarken talebi de daraltıyor. Bu durum, özellikle ikinci ve üçüncü kademe şehirlerdeki arz fazlası konut stoklarının eritilmesini zorlaştırıyor.

Altyapı yatırımları düşük kalacak, kamu finansmanı daralıyor

Rapora göre, yerel ve bölgesel yönetimlerin (LRG’ler) altyapı harcamalarında da büyüme sınırlı olacak. LRG’lerin düşük arazi satış gelirleri ve artan borç yükü, yeni projelere fon sağlama kapasitelerini kısıtlıyor. Çin’deki yerel yönetimlerin finansman krizini azaltma çabaları, harcamaları dizginlerken birçok inşaat projesinin ertelenmesine veya durmasına neden olabilir.

Çin’in 2020’den bu yana uygulamaya aldığı “gri borçlar” politikası çerçevesinde, finansal sistem dışında kalan finansman yolları da sıkı denetime tabi tutuluyor. Bu politika, LRG’lerin özel finansman araçları (LGFV) üzerinden borçlanma kapasitesini sınırlayarak altyapı yatırımlarını baskılıyor.

İnşaat şirketlerinin nakit akışı ve kaldıraç oranları zayıf kalacak

Fitch, Çinli inşaat şirketlerinin 2026 yılında da işletme nakit akışında sorun yaşamaya devam edeceğini belirtiyor. Özellikle kamu sektöründen alacak tahsilatlarındaki gecikmeler, şirketlerin işletme sermayesi çıkışlarını artırıyor. Bu durum, borç yükünün artmasına ve kaldıraç oranlarının yüksek seyretmesine yol açıyor.

Küçük ve orta ölçekli inşaat şirketleri için finansman erişimi daha da sınırlı hale gelirken, teminat talepleri ve maliyetler artıyor. Ayrıca Çin’deki bankacılık sektörünün kredi verme konusunda daha seçici hale gelmesi, özellikle riskli görülen emlak ve inşaat sektörlerine yönelik finansmanı zorlaştırıyor.

Yeni PPP projelerinde yavaşlama, mevcut projelerde harcamalar sürecek

Fitch raporu, 2026 yılında yeni kamu-özel ortaklığı (PPP) projelerinde belirgin bir yavaşlama bekliyor. Bu yavaşlamanın arkasındaki neden, özel sektörün artan riskleri üstlenme konusundaki çekinceleri ile kamu tarafının borç limitleri içinde kalma çabaları olarak gösteriliyor.

Buna karşın mevcut PPP projelerinde taahhüt edilen yatırımların devam etmesi bekleniyor. Bu durum, nakit çıkışlarının yüksek kalmasına neden olacak. Fitch, bu trendin inşaat şirketlerinin zaten zayıf olan likidite yapılarını daha da zorlayacağını ifade ediyor.

Sektör görünümü nasıl nötr seviyeye gelebilir?

Fitch’e göre, Çin inşaat sektöründe görünümün yeniden “nötr” düzeye dönebilmesi için birkaç temel unsurun hayata geçmesi gerekiyor:

• Gayrimenkul satışlarında istikrar ve alım gücünün artması
• LRG’lerin finansman olanaklarının yeniden yapılandırılması
• Kamu yatırımlarında sürdürülebilir artış
• İnşaat şirketlerinin nakit akışı dengesinin sağlanması

Ancak bu koşulların kısa vadede gerçekleşmesi zor görülüyor. Özellikle gayrimenkul tarafındaki talep daralmasının 2026 yılına kadar devam edeceği öngörüsü, sektör üzerindeki baskıların süreceğini işaret ediyor.

Uluslararası yatırımcılar için Çin inşaat sektörü ne ifade ediyor?

Çin inşaat sektörü, yalnızca ülke ekonomisinin değil aynı zamanda küresel emtia talebinin de belirleyici unsurlarından biri konumunda. Özellikle demir-çelik, çimento, bakır gibi emtialar, inşaat sektörünün sağlığına duyarlı hareket ediyor. 2026’da bu sektörün daralması, emtia fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabilir.

Ayrıca Çinli inşaat devlerinin yurtdışı projelere yönelik iştahının azalması, Afrika ve Güneydoğu Asya’daki büyük ölçekli altyapı yatırımlarını da etkileyebilir. Dolayısıyla, sektörde yaşanacak olası bir durgunluk, Çin dışında da makroekonomik etkiler yaratabilir.

Kısa vadeli etkiler: Finansal piyasalarda risk algısı artabilir

Fitch’in “bozulma” notu, uluslararası piyasalarda Çin inşaat sektörüne bağlı tahvillere yönelik risk algısını artırabilir. Çinli şirketlerin dolar bazlı tahvillerinde spreadlerin genişlemesi ve <strong”likidite primi” taleplerinin artması olası görülüyor.

Ayrıca Çin borsasında emlak ve inşaat sektörüne bağlı hisselerde volatilite artabilir. Bu sektörlerin bankacılık sektörü ile yüksek korelasyonu nedeniyle, banka hisselerinde de kısa vadeli satışlar yaşanabilir. Bu durum, özellikle yerel yatırımcıların pozisyonlarını gözden geçirmesine yol açabilir.

Sonuç: Çin inşaat sektöründe yapısal sorunlar çözüm bekliyor

Fitch Ratings’in değerlendirmesi, Çin inşaat sektörünün 2026’da karşı karşıya kalacağı temel sorunları ortaya koyuyor: Zayıf konut talebi, kamu finansmanında sıkışıklık, işletme nakit akışlarındaki bozulma ve yatırım projelerinde yavaşlama.

Kısa vadede bu sorunlara kapsamlı çözümler geliştirilmediği takdirde, sektörün finansal yapısı daha da zayıflayabilir. Bu ise sadece Çin’i değil, küresel tedarik zincirlerini, emtia piyasalarını ve yatırımcı güvenini etkileyebilir.

Fitch: Çin inşaat sektörü 2026’da yapısal baskılarla boğuşacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Japonya'nın en büyük teknoloji fonlarından biri olan **Nomura Asset Management**, yapay zeka hisselerindeki hızlı yükselişin bir varlık balonundan çok, uzun vadeli büyümenin ikinci evresine işaret ettiğini açıkladı. Fonun kıdemli portföy yöneticisi **Yasuyuki Fukuda**, “Yapay zeka pazarı henüz ikinci perdesine giriyor, balon aşamasında değil,” değerlendirmesinde bulundu. Fukuda’nın açıklamaları, bazı yatırımcıların teknoloji hisselerinin mevcut değerlemelerinin sürdürülemez olduğu yönündeki endişelerini boşa çıkarabilecek nitelikte.

Nomura'nın teknoloji fonu Nasdaq ve Topix’i geride bıraktı

**Bloomberg News**'un haberine göre, Nomura’nın Japon Bilgi Elektroniği hisse fonu, 6 Kasım itibarıyla yıl başından bu yana %49 getiri sağladı. Bu performans, aynı dönemde %22 yükselen **Topix Endeksi** ve %30 artan **Topix Elektrikli Cihazlar Endeksi** ile karşılaştırıldığında oldukça dikkat çekici. Ayrıca fon, %30’un biraz üzerinde kazanç sağlayan **Nasdaq Bileşik Endeksi**’ni de geride bıraktı. Bu tablo, Japon teknoloji sektörünün yapay zeka destekli büyüme dalgasından ciddi şekilde faydalandığını ve yatırımcıların bu segmentteki fırsatları değerlendirdiğini ortaya koyuyor.

Dot-com çöküşüyle kıyaslama yapılmamalı

Fukuda, günümüz teknoloji devlerinin geçmişteki **dot-com çöküşü** dönemindeki girişimlerden çok farklı bir yapıya sahip olduğunun altını çizdi. “1990’ların sonunda birçok teknoloji şirketi, özellikle **telekom altyapısına yatırım yapan girişimler**, kâr elde edemiyordu ve **nakit akışı sağlayamadıkları** için piyasa çöküşü yaşandı. Bugün ise **Meta**, **Google**, **Amazon** gibi dev şirketler kendi altyapılarına yatırım yapıyor ve güçlü nakit rezervlerine sahip” şeklinde konuştu. Bu değerlendirme, günümüzdeki yapay zeka şirketlerinin daha temelli ve sürdürülebilir bir büyüme modeli sunduğu yönündeki argümanları destekliyor. Ayrıca bu şirketler, operasyonel kârlılıklarını artırarak piyasadaki güveni pekiştiriyor.

Nvidia, 5 trilyon dolar piyasa değerine ulaştı

Yapay zekaya olan ilginin en büyük göstergelerinden biri de **Nvidia**’nın ulaştığı tarihi değerleme oldu. Şirketin piyasa değeri **5 trilyon dolar** sınırını aşarak rekor kırdı. Öte yandan, **S&P 500 Endeksi**’nin ağırlığının üçte birinden fazlası artık yedi büyük teknoloji şirketinin elinde bulunuyor. Bu yoğunlaşma, bazı yatırımcılar arasında **aşırı ısınma** ve potansiyel bir **varlık balonu** oluştuğu yönünde soru işaretlerine neden oluyor. Ancak Nomura’ya göre, bu endişeler abartılı ve piyasa temelleri bu yükselişi destekliyor.

Nomura: Yatırım ortamı daha sağlıklı ve dengeli

Nomura Asset Management’ın yaklaşımı, yapay zeka yatırımlarının yalnızca spekülatif değil, aynı zamanda **gelir üretici, altyapı destekli** ve uzun vadeli stratejik yatırım çerçevesinde değerlendirildiğini gösteriyor. Özellikle büyük teknoloji şirketlerinin Ar-Ge ve bulut bilişim yatırımlarına hız vermesi, bu süreci daha da sağlam temellere oturtuyor. Fon yöneticisi Fukuda, yapay zeka alanında henüz büyümenin erken evresinde olunduğunu ve daha büyük bir pazar oluşumunun mümkün olduğunu belirtiyor. “Bu sadece başlangıç. Üretken yapay zeka, otonom sistemler ve yarı iletkenlerdeki gelişmeler, önümüzdeki 5-10 yılın teknoloji yatırım trendlerini belirleyecek,” ifadelerini kullandı. Nomura’nın pozisyonu, küresel portföy yöneticileri arasında **yapay zeka odaklı varlık stratejilerinin** yaygınlaşmaya devam edeceğinin sinyalini veriyor.

Nomura: Yapay zeka hisseleri balon değil, büyüme ikinci evresine giriyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.