Türkiye girişimcilik ekosistemi, 2024 yılında önemli bir canlanma yaşadı. StartupCentrum tarafından yayımlanan 2024 Türkiye Startup Ekosistemi Yatırım Raporu, yıl boyunca gerçekleşen yatırım trendlerini, sektörel dağılımları ve dikkat çeken girişimleri analiz ederek ekosistem için önemli bir rehber sundu.
Türkiye’de girişimlere 1,41 milyar dolar yatırım yapıldı
Rapora göre, 2024 yılında Türkiye’de 577 yatırım turu gerçekleştirildi ve girişimler toplamda 1,41 milyar dolar yatırım aldı. Bu rakam, 2023 yılına kıyasla önemli bir artış göstererek ekosistemin toparlanma sürecine girdiğini ortaya koyuyor.
Yatırım turlarının %57’sini (329 adet) TÜBİTAK BİGG fonu destekli yatırımlar oluşturdu ve bu fonlar aracılığıyla 8,5 milyon dolarlık finansman sağlandı. Özel sektör yatırımları ise bir önceki yıla göre %30 azalarak 248 yatırım turuna geriledi ancak toplamda 1,398 milyar dolarlık yatırım yapıldı.
En yüksek yatırımlar: Insider ve Getir
100 milyon dolar ve üzeri yatırım alan girişimler, toplam yatırım hacminin artmasında kritik bir rol oynadı. 2024 yılında gerçekleşen iki büyük yatırım, toplamda 750 milyon dolarlık bir büyüklüğe ulaştı.
En büyük yatırım, 500 milyon dolar fon toplayan Insider tarafından gerçekleştirildi. Bunu 250 milyon dolarlık yatırım alan Getir takip etti. Spyke Games, Colendi, Intenseye ve Midas gibi şirketler de dikkat çeken yatırımlar aldı.
Yapay zeka ve biyoteknoloji sektörleri yatırımda zirvede
2024 yılında en fazla yatırım alan sektörlerin başında yapay zeka ve biyoteknoloji geldi. Yapay zeka girişimleri, toplamda 715,8 milyon dolar yatırım alarak en büyük finansmana ulaşan kategori oldu. Biyoteknoloji ve sağlık ise en fazla yatırım yapılan sektör olarak dikkat çekti ve toplamda 126 girişim fonlandı.
Özel sektör yatırımları açısından en çok ilgi gören diğer alan ise üretim ve malzeme sektörü oldu. Bu sektörde yapılan 61 yatırımın 26’sı özel sektör tarafından finanse edilirken, toplam yatırım hacmi 111,8 milyon dolara ulaştı.
Kadın kurucuların oranı arttı
2024 yılı verileri, kadın girişimcilerin yatırım ekosisteminde daha fazla yer aldığını gösterdi. En az bir kadın kurucu ortağı bulunan girişimlerin oranı %32,2’ye yükseldi.
TÜBİTAK BİGG fonları, bu artışta önemli bir pay sahibi oldu. BİGG destekli girişimlerde en az bir kadın kurucu ortağı bulunan şirketlerin oranı %34 seviyesine çıkarken, BİGG dışı yatırımlarda bu oran %28,4 olarak ölçüldü.
Yabancı yatırımcı ilgisi artıyor
2024 yılında Türkiye girişim ekosistemine yabancı yatırımcıların ilgisi arttı. BİGG hariç tutulduğunda, toplam yatırım turlarının %21’ine yabancı yatırımcılar katıldı.
Özellikle 1–10 milyon dolar ve 10–100 milyon dolar arasındaki yatırımlarda yabancı yatırımcıların payı dikkat çekici seviyeye ulaştı.
Teknopark girişimlerine 825 milyon dolarlık yatırım
2024 yılında teknopark girişimlerine yapılan yatırımlar 824,82 milyon dolar seviyesine ulaştı. Bu rakam, 2023’te gerçekleşen 237,71 milyon dolarlık yatırımın yaklaşık üç katına denk geliyor.
Yatırım sayısı da önemli bir artış göstererek 152’den 318’e yükseldi. Ancak bu yatırımların sadece 103’ü özel sektör kaynaklı olup, genel yatırım ekosistemindeki düşüşe paralel bir tablo ortaya koydu.
Girişimcilerin en çok mezun olduğu üniversiteler
2024 yılında yatırım alan girişimcilerin mezun olduğu üniversiteler arasında ODTÜ, Boğaziçi ve İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ilk üç sırayı aldı:
- ODTÜ: 69 mezun kurucu
- Boğaziçi Üniversitesi: 57 mezun kurucu
- İstanbul Teknik Üniversitesi: 53 mezun kurucu
- Koç Üniversitesi: 25 mezun kurucu
- Anadolu Üniversitesi: 23 mezun kurucu
Startup ekosistemi büyümeye devam ediyor
StartupCentrum, 2024 yılında girişim yatırım trendleri üzerine detaylı analizler gerçekleştirdi. Kitle fonlaması, sektörel yatırım çeşitliliği ve bölgesel farklılıklar gibi konular rapor kapsamında ele alındı.
StartupCentrum Kurucu Ortağı Müge Bezgin, raporla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu raporda, ekosistemimizi daha derinlemesine analiz edebilmek için birçok farklı alanı inceledik. Ölçemediğimiz hiçbir şeyi geliştiremeyeceğimiz inancıyla, Türkiye girişimcilik ekosistemini en doğru şekilde yansıttığımıza inanıyoruz.”
Raporun hazırlanmasına katkı sağlayan sponsorlar arasında Yıldız Tekno GSYO, Arz Portföy, H2O Investment, Inveo Portföy ve destekçi olarak Yapay Zeka Fabrikası yer aldı.