Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), zorunlu karşılık uygulamasında önemli değişikliklere gitti. Kurumdan yapılan açıklamada, yabancı para cinsi kredilerdeki artış ve kredili mevduat hesaplarındaki gelişmelerin makrofinansal riskler açısından dikkatle izlendiği vurgulandı. TCMB, söz konusu riskleri kontrol altına almak ve sıkı parasal duruşu desteklemek amacıyla yeni bir düzenleme yaptığını duyurdu.

Açıklamada, zorunlu karşılık mekanizmasının aktif biçimde kullanılmaya devam edileceği belirtilirken, özellikle döviz cinsi kredi hacmi ve tüketici odaklı kredili mevduat hesaplarının büyümesine sınırlama getirildiği ifade edildi.

Döviz kredilerde büyüme sınırı yüzde 0,5’e düşürüldü

Yeni düzenleme kapsamında, bankaların ve finansal kuruluşların kullandırdığı yabancı para (YP) krediler için sekiz haftalık dönemler bazında uygulanan büyüme sınırı yüzde 1’den yüzde 0,5’e indirildi. Böylece bankaların döviz kredisi hacminde daha sınırlı artışa izin verilmiş olacak.

TCMB bu adımıyla, şirketlerin aşırı döviz borçlanmasının önüne geçmeyi ve kur oynaklığının kontrol altına alınmasını hedefliyor. Uzmanlara göre bu karar, Türk lirası üzerindeki baskının hafifletilmesine katkı sağlayabilir.

Kredili mevduat hesaplarına ilk kez büyüme sınırı getirildi

Bir diğer önemli düzenleme ise tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesapları (KMH) ile ilgili oldu. TCMB, bu hesaplar için sekiz haftalık dönemler itibarıyla yüzde 2 büyüme sınırı getirdi. Böylece ilk kez KMH’lara yönelik makro ihtiyati bir çerçeve oluşturulmuş oldu.

Ekonomistler, bu hamlenin hanehalkı borçluluğunu sınırlamaya yönelik olduğunu belirtiyor. Özellikle gelir düzeyi düşük kesimlerin kısa vadeli borçlanma aracı olarak kullandığı kredili mevduat hesaplarında kontrolsüz büyümenin finansal istikrarı riske atabileceği ifade ediliyor.

Sıkı para politikasıyla uyumlu makro ihtiyati çerçeve

TCMB’nin yaptığı bu değişiklikler, Haziran 2023’ten bu yana uygulanan dezenflasyon odaklı para politikası ile uyumlu bir adım olarak değerlendiriliyor. Merkez Bankası, hem politika faizini yüksek tutarak hem de kredi kanalları üzerinden likiditeyi kontrol ederek enflasyonla mücadeleyi sürdürüyor.

Özellikle kredi kartı harcamaları ve KMH kullanımında son dönemde yaşanan hızlı artış, bankacılık sektöründe TL likiditesinin baskı altına girmesine yol açmıştı. Yeni uygulama, bu tür likidite genişlemelerini dizginlemek adına önemli bir araç olarak öne çıkıyor.

Bankalar ve reel sektör üzerindeki etkiler neler olabilir?

TCMB’nin aldığı kararların bankacılık sektörü ve reel sektör üzerindeki etkileri dikkatle izleniyor. Bankalar açısından daha düşük döviz kredi büyümesi, dış ticaret yapan firmaların finansmana erişimini zorlaştırabilir. Ancak, uzun vadede döviz borçlanmasında kur riski azalacağından finansal sürdürülebilirlik açısından olumlu bir adım olarak görülüyor.

Kredili mevduat hesaplarındaki sınır ise bireysel tüketici kredisi büyümesini sınırlayarak, hanehalkı borçlanma eğilimini düşürebilir. Bu da tüketim talebinin dengelenmesine ve cari açık üzerindeki baskının azalmasına katkı sağlayabilir.

Makrofinansal istikrar ve TL’ye yönelimi teşvik hedefi

TCMB, zorunlu karşılık mekanizmasını sıkılaştırarak hem TL’ye olan talebi artırmayı hem de bankacılık sisteminin içsel risklerini azaltmayı hedefliyor. Bu kapsamda Türk lirası likiditesinin yönetimi ve enflasyon görünümündeki iyileşme, alınan önlemlerin etkisiyle desteklenmeye çalışılıyor.

Ayrıca, kredi büyümesine getirilen sınırlamaların 2026 yılında enflasyon hedefiyle uyumlu bir patika oluşturmasına yardımcı olması bekleniyor. TCMB’nin önümüzdeki PPK toplantılarında da benzer adımlarla sıkı duruşunu sürdüreceği tahmin ediliyor.

TCMB, kredi büyümesini sınırlamak için zorunlu karşılık uygulamasını güncelledi adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

TCMB, parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmeyi ve makrofinansal istikrarı artırmayı hedefleyen yeni bir adım attı. Buna göre, yurt dışından sağlanan 1 yıla kadar vadeli Türk lirası borçlara yönelik zorunlu karşılık oranlarında artışa gidildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yurt dışı repo işlemleri ve kullanılan kredilere ilişkin zorunlu karşılık oranlarını revize etti. Yeni düzenlemeye göre, Türk lirası cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları 2 puan artırıldı. Buna göre yeni oranlar şu şekilde belirlendi:

• 1 aya kadar vadeli işlemler için: %20
• 3 aya kadar vadeli işlemler için: %16
• 1 yıla kadar vadeli işlemler için: %14

Ayrıca, 1 yıla kadar vadeli yurt dışı bankalar mevduatı, katılım fonu ve yurt dışı merkez bankalarına olan yükümlülükler için de zorunlu karşılık oranı %14 olarak belirlendi. Söz konusu karar, finansal istikrarın güçlendirilmesi ve kısa vadeli dış borçlanma eğilimlerinin kontrol altına alınması amacını taşıyor.

Bu düzenleme ile TCMB’nin, kısa vadeli dış kaynaklara yönelik daha temkinli ve sıkılaştırıcı bir yaklaşım benimsediği görülüyor. Ayrıca, parasal aktarımın etkinliğini artırmak adına bankacılık sistemi üzerindeki likidite yönetimi açısından da bu oranlar önemli bir araç işlevi görüyor.

TCMB, yurt dışı TL borçlara uygulanan zorunlu karşılığı artırdı adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), zorunlu karşılıklar uygulamasında teknik bir düzenlemeye giderek, kredi büyüme oranı hesaplama süresini 4 haftadan 8 haftaya çıkardı.

Resmi Gazete’de yayımlanan “Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” ile birlikte, bankalar ve finansman şirketlerince kullandırılan nakdi krediler için büyüme oranları sekiz haftada bir, cuma günleri itibarıyla hesaplanacak.

Önceki uygulamada bu hesaplamalar dört haftada bir yapılıyordu.

Merkez Bankası söz konusu değişiklikle, piyasa mekanizmasının işlevselliğinin artırılması ve parasal aktarım mekanizmasının güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirtti.

Merkez Bankası’ndan zorunlu karşılık adımı adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmek ve Türk lirasına (TL) geçişi teşvik etmek amacıyla makroihtiyati çerçevede önemli değişikliklere gitti. Bankalara yönelik hedef oranlar artırılırken, Kur Korumalı Mevduat (KKM) için zorunlu karşılık oranı da yükseltildi.

KKM’de zorunlu karşılık oranı %33’ten %40’a çıkarıldı

TCMB, KKM hesaplarına uygulanan zorunlu karşılık oranını %33’ten %40’a yükselttiğini duyurdu. Ayrıca, KKM hesapları için belirlenen asgari faiz oranı politika faizinin %50’sinden %40’ına indirildi. Böylece bankaların faiz uygulamalarında daha fazla esneklik sağlanması hedefleniyor.

TL mevduat oranı hedefleri güncellendi

Gerçek kişi TL mevduat payı %60’ın altında olan bankalar için hedef oranlar artırılırken, %60 ile %65 arasında olan bankalara da aylık 0,4 puan artış hedefi getirildi. Bu düzenlemelerle TL’ye geçişin hızlandırılması amaçlanıyor.

KKM’den TL’ye geçiş hedefi kaldırıldı, toplam hedef korundu

TCMB açıklamasında, KKM’den TL’ye geçiş hedefinin kaldırıldığı ancak KKM'nin yenilenmesi ve TL’ye geçişine ilişkin toplam hedefin sürdürüleceği belirtildi.

Değişken faizli TL mevduata ve endeksli hesaplara yeni imkanlar

Bir aydan uzun vadelerde değişken faizli TL mevduat hesabı açılmasına olanak tanındı. Ayrıca, TÜFE, ÜFE ve TLREF’e endeksli mevduatlar için tüm vadelerde zorunlu karşılık oranı %10 olarak belirlendi.

Yabancı para zorunlu karşılık oranı indirildi

Yabancı para mevduatlar için TL cinsinden tesis edilmesi gereken zorunlu karşılık oranı %4’ten %2,5’e düşürüldü. Bu adımla bankaların TL likiditesi üzerindeki baskının azaltılması hedefleniyor.

Merkez Bankası’ndan KKM ve TL mevduata yönelik yeni kararlar adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yurt dışından temin edilen Türk Lirası cinsi kısa vadeli borçlarda zorunlu karşılık oranlarının artırıldığını duyurdu.

Karar, makrofinansal istikrarı ve aktarım mekanizmasını destekleme amacı taşıyor

TCMB’den yapılan açıklamada, makrofinansal istikrarın korunması ve parasal aktarım mekanizmasının güçlendirilmesi amacıyla alınan kararla, yurt dışı kaynaklı TL borçlanmalara uygulanan zorunlu karşılık oranlarında değişikliğe gidildiği belirtildi.

Zorunlu karşılık oranları vadelere göre yeniden belirlendi

Buna göre, Türk Lirası cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ile yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları vade yapısına göre farklılaştırıldı.

• 1 aya kadar vadeli işlemler için oran %12'den %18’e yükseltildi.
• 3 aya kadar vadeli işlemler için oran %12'den %14’e çıkarıldı.

Değişiklikle birlikte, kısa vadeli dış borçlanmanın daha az cazip hale getirilmesi ve sermaye yapısında daha uzun vadeli kaynakların teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Merkez Bankası’ndan kısa vadeli dış TL borçlara yeni düzenleme adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.