Ortadoğu’da devam eden İran çatışmasının küresel tedarik zincirlerinde yarattığı tahribat, Japon otomotiv sektörünü derinden etkilemeye başladı. Özellikle dünya devi Toyota Motor Corp. etrafında şekillenen devasa tedarikçi ağında ham madde ve parça akışının kesintiye uğraması, üretimde ciddi bir darboğazın sinyallerini veriyor. Şirket yöneticilerinden peş peşe gelen açıklamalar, krizin boyutlarını ve otomotiv endüstrisi üzerindeki potansiyel yıkıcı etkilerini gözler önüne serdi.

Parça teslimatları duruyor, üretimde 200 bin araçlık kayıp riski

Toyota Industries Başkanı Koichi Ito, sahada yaşanan sıkıntıyı “Küçük tedarikçilerden iki hafta içinde parça teslim edemeyeceklerine dair mesajlar alıyoruz” sözleriyle özetledi. Ito, bu belirsizlik ortamının ileriye dönük üretim öngörüleri yapmayı neredeyse imkansız hale getirdiğini vurguladı.

Krizin bir diğer boyutu ise araçların tamamlanması için hayati öneme sahip kimyasallarda yaşanıyor. Toyoda Gosei Başkanı Katsumi Saito, ham madde kaynaklı asıl büyük aksaklıkların haziran ayı itibarıyla gün yüzüne çıkabileceği konusunda uyardı. Özellikle otomotiv boyasında kullanılan incelticilerin tedarikindeki risklere dikkat çeken Saito, bu malzemeler olmadan üretim bandından araç çıkarılamayacağını ve etkinin tüm sektöre yayılacağını belirtti. Şirket, artan tedarik zinciri istikrarsızlığını şimdiden kâr tahminlerine yansıttı ve yıllık müşteri planlarına kıyasla üretimin yaklaşık 200 bin araç daha düşük gerçekleşeceğini varsaydıklarını açıkladı.

Nafta darboğazı ve alternatif arayışı

Kriz, otomobillerin iç aksamlarını da doğrudan tehdit ediyor. Ağırlıklı olarak iç donanım parçaları üreten Toyota Boshoku’nun Başkanı Masayoshi Shirayanagi, kapı döşemelerinden koltuklardaki üretana kadar her şeyin reçinelerden, bu reçinelerin de petrol türevi olan naftadan elde edildiğini hatırlattı. Shirayanagi, mevcut kriz ortamında uzun vadeli tedarik taahhütleri almanın zorlaştığını, bu nedenle şirket olarak artık her bir tedarikçiden ayrı ayrı kısa vadeli güvenceler almaya çalıştıklarını ifade etti.

Dünyanın en büyük otomotiv parça tedarikçilerinden Denso da bu belirsizlik tablosunun finansal boyutunu rakamlara döktü. Şirket, yaşanan aksaklıklar nedeniyle yaklaşık 45 milyar yenlik bir kâr darbesini hesaplarına dahil ettiğini duyurdu. Denso İcra Başkan Yardımcısı Yasushi Matsui, nafta tedarikiyle bağlantılı sıkıntıların henüz üretimi tamamen durdurmadığını, ancak “birkaç ay sonrasını dürüstçe göremediklerini” itiraf etti. Matsui, organik çözücüler gibi kritik kimyasallarda alternatif malzemelere geçiş için yoğun bir çalışma yürüttüklerini de sözlerine ekledi.