Eski Japonya Merkez Bankası yetkilisi Nobuyasu Atago, Japon ekonomisinin arz şokları ve talep daralması riskiyle karşı karşıya olduğunu belirterek, BOJ’un mevcut politikalarının bu riskleri yeterince dikkate almadığını ifade etti.

Eski boj yetkilisinden para politikası yaklaşımına eleştiri

Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) eski yetkililerinden Nobuyasu Atago, ülke ekonomisine ilişkin değerlendirmelerinde para politikasına yönelik dikkat çeken eleştirilerde bulundu. Atago, özellikle İran merkezli jeopolitik gelişmelerin Japon ekonomisi üzerinde ciddi riskler oluşturduğunu belirtti.

Atago’ya göre Japonya, arz yönlü şoklar ve talep daralmasının aynı anda yaşanabileceği bir sürece girerken, BOJ’un ağırlıklı olarak enflasyon baskılarına odaklanması bu risklerin göz ardı edilmesine neden oluyor. Bu durum, ekonomi politikalarının etkinliği açısından tartışma yaratıyor.

Mart ayında faiz oranlarının sabit tutulmasına rağmen BOJ üyelerinin ek faiz artışlarını gündeme getirdiğini hatırlatan Atago, mevcut koşullarda sıkılaştırma yönlü adımların ekonomiyi daha kırılgan hale getirebileceğini ifade etti.

Atago, “Bu kriz için fiyatların ne kadar yükseleceğini düşünmek yerine, malların akışında yaşanacak büyük kesintiyi hesaba katmak gerekir” sözleriyle, arz taraflı risklerin önemine dikkat çekti.

Bu değerlendirmeler, Japonya’da para politikasının yönüne ilişkin tartışmaları artırırken, özellikle merkez bankası politikası çerçevesinde alternatif senaryoların gündeme gelmesine neden oluyor.

Enerji arzı ve petrokimya sektörü üzerinden riskler artıyor

Atago, küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmelerin Japonya ekonomisi üzerindeki etkilerine de değindi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri hamleleri sonrası Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin, küresel petrol ve doğal gaz akışının yaklaşık beşte birini sekteye uğrattığına dikkat çekildi.

Enerji ithalatına büyük ölçüde bağımlı olan Japonya için bu durumun ciddi riskler barındırdığı belirtiliyor. Özellikle Orta Doğu kaynaklı petrol ve türev ürünlere bağımlılık, ülke ekonomisini dış şoklara karşı daha hassas hale getiriyor.

Petrokimya sektöründe kritik bir hammadde olan nafta (naphtha) arzında yaşanabilecek sıkıntıların üretim süreçlerini olumsuz etkileyebileceğini belirten Atago, bu durumun sanayi üretiminde aksamalara yol açabileceğini ifade etti.

Ayrıca hükümetin enerji tasarrufu amacıyla alabileceği önlemlerin, iç talep üzerinde baskı yaratabileceği ve özellikle yaz aylarında başlayacak seyahat sezonunda tüketimi sınırlayabileceği değerlendiriliyor.

Bu gelişmeler, Japon ekonomisinin hem arz hem talep yönlü baskılarla karşı karşıya kalabileceğini gösterirken, enerji arzı konusunun makroekonomik görünüm üzerindeki etkisini artırıyor.

Stagflasyon riski ve politika önerileri gündemde

Atago, Japonya ekonomisinin önümüzdeki dönemde stagflasyon riski ile karşı karşıya kalabileceğini belirtti. Yüksek enflasyon ve ekonomik daralmanın aynı anda yaşanması olarak tanımlanan stagflasyon, politika yapıcılar açısından en zorlu senaryolar arasında yer alıyor.

“Japonya bu yaz hem fiyatların yükseldiği hem de ekonominin daraldığı stagflasyon riskiyle karşı karşıya kalabilir” diyen Atago, mevcut para politikası yaklaşımının bu riski yeterince dikkate almadığını savundu.

Atago’ya göre BOJ’un nisan ayında faiz artışını tartışmak yerine, olası bir ekonomik daralma senaryosuna karşı piyasaya likidite sağlamaya yönelik hazırlık yapması gerekiyor. Bu yaklaşım, finansal sistemin desteklenmesi ve ekonomik aktivitenin korunması açısından kritik önem taşıyor.

Öte yandan BOJ’un bölgesel ekonomik raporlar için veri topladığı ancak bu verilerin politika yapıcılar arasında görüş birliğini sağlamaya yetmeyebileceği ifade edildi. Atago, “Böyle zamanlarda politika yapıcıların makro veriler yerine şirketleri ve halkı dinlemesi gerekir” diyerek daha sahaya dayalı bir yaklaşım önerdi.

Genel değerlendirmede, Japonya ekonomisinin karşı karşıya olduğu çok boyutlu riskler, para politikası tercihlerinin önemini artırırken, özellikle stagflasyon riski tartışmalarının önümüzdeki dönemde daha da yoğunlaşabileceği öngörülüyor.

Japon ekonomisi için arz ve talep şoku uyarısı gündemde adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Bir JPMorgan anketinin sonuçlarına göre, önümüzdeki yıl ABD ekonomisinde resesyondan çok stagflasyon riski bulunuyor. 2025 yılında ise en iyi performans göstermesi beklenen varlık sınıfı nakit olarak öne çıkıyor. Ankete göre, ABD'de Donald Trump yönetiminin başlattığı ticaret savaşı, dünyanın en büyük ekonomisi üzerinde en olumsuz etkiye sahip politika olarak değerlendiriliyor.

ABD ekonomisinde büyümenin durması ve enflasyonun yüksek kalması bekleniyor

Her beş katılımcıdan üçü, ABD'nin ekonomik büyümesinin duracağına ve enflasyonun %2'lik Federal Rezerv hedefinin üzerinde kalacağına inanıyor. Ayrıca her beş katılımcıdan biri, enflasyonun %3,5'in üzerinde olacağını öngörüyor. Ankette, ABD dolarının zayıflayacağı konusunda da genel bir görüş birliği bulunuyor. Çoğunluk, Euro/dolar paritesinin yıl sonunda 1,11 veya üzerinde olmasını bekliyor. Bu beklenti, ABD para birimi için en az %8'lik bir düşüş anlamına geliyor.

Yatırımcılar nakdi tercih ederken faizlerin yüksek kalması bekleniyor

JPMorgan, "Toplantılarımız, ABD'deki rejim değişikliğinin sonuçları ve piyasa etkileri konusunda küresel yatırımcılara kıyasla ABD'li yatırımcılar arasındaki görüş farklılıkları açısından dikkat çekiciydi" açıklamasını yaptı. Ankete göre, ABD 10 yıllık tahvil getirilerinin mevcut seviyelerden çok fazla düşmeyeceği ve bu nedenle nakdin pahalı kalmasının beklendiği ifade edildi. Katılımcıların yarısından fazlası, gösterge faiz oranının 2025 sonunda %4,25 veya üzerinde olacağına inanıyor.

JPMorgan: 2025’te en iyi performans gösterecek varlık nakit olacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Pepperstone stratejisti Michael Brown, sterlinin dolar karşısındaki son yükselişinin, ABD’den gelen zayıf ekonomik büyüme verileri nedeniyle duraklayabileceğini belirtti.

Sterlin, Kasım ayından bu yana ilk kez 1,30 seviyesini aştı

ABD dolarının zayıflaması, sterlinin Salı günü ve gece boyunca Kasım 2023’ten bu yana ilk kez 1,30 doların üzerine çıkmasını sağladı. Ancak Brown, bu yükselişin kısa vadede duraklayabileceğine dikkat çekti.

İngiltere ekonomisinde beklenmedik daralma

Brown, özellikle Cuma günü açıklanan ve İngiltere ekonomisinin Ocak ayında beklenmedik bir daralma yaşadığını gösteren veriler sonrasında sterlinin kazançlarını koruyamayabileceğini ifade etti. "Veriler, Birleşik Krallık ekonomisinin karşı karşıya olduğu stagflasyonist zeminin acımasız da olsa yararlı bir hatırlatıcısı oldu.”

Analistler, İngiltere ekonomisindeki büyüme zayıflığı ve artan enflasyon riskleri nedeniyle sterlinin önümüzdeki günlerde dalgalanabileceğini belirtiyor.

Sterlinin dolar karşısındaki yükselişi duraksayabilir adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD'de ekonomik büyümenin yavaşlaması ve enflasyon endişelerinin yeniden gündeme gelmesi, 50 yıldır görülmeyen "stagflasyon" korkularını artırıyor. Başkan Donald Trump'ın ithalata yönelik gümrük tarifeleri uygulamaya kararlı olması ve birçok göstergenin ekonomik faaliyetlerde zayıflamaya işaret etmesi, bu riskleri daha da derinleştiriyor.

Moody’s: "ABD ekonomisi stagflasyona doğru ilerliyor"

Moody's Analytics'in baş ekonomisti Mark Zandi, mevcut politikaların daha yüksek enflasyon ve daha düşük ekonomik büyüme ile sonuçlandığını belirterek, "Yönsel olarak, bu stagflasyondur. Bu, tarife ve göç politikalarının doğrudan sonucudur" dedi.

Özellikle 1970’ler ve 80’lerin başlarında görülen yüksek enflasyon ve durgun büyüme dönemine atıfta bulunan Zandi, günümüzde benzer bir tablonun ortaya çıkmaya başladığını ifade etti. Ancak, 1980'lerde yaşanan hiperenflasyon seviyelerine ulaşılmayacağını çünkü ABD Merkez Bankası (Fed)'nin buna izin vermeyeceğini öne sürdü.

Atlanta Fed, büyüme tahminini düşürdü

Son açıklanan ISM raporunun ardından Atlanta Fed'in GDPNow modeli, ABD'nin 2025 yılı ilk çeyrek ekonomik büyüme tahminini yıllık bazda %2,8'lik bir düşüşle revize etti. Eğer bu oran gerçekleşirse, 2022’nin ilk çeyreğinden bu yana ilk negatif büyüme rakamı kaydedilmiş olacak.

Bu durum, ABD ekonomisinin Covid-19 pandemisinin başlarında yaşadığı gerilemeden sonra en büyük ekonomik daralmayla karşı karşıya kalabileceğine işaret ediyor.

Fed’in faiz politikası nasıl şekillenecek?

Piyasalarda, Fed'in Haziran 2025'te faiz oranlarını düşürmeye başlayacağı ve yıl sonuna kadar toplamda dörtte üç puanlık bir faiz indirimi yapabileceği beklentisi hakim. Ancak Zandi, Fed'in tam tersi bir adım atarak 1980'lerde olduğu gibi agresif faiz artışlarına gidebileceğini düşünüyor.

Eski Fed Başkanı Paul Volcker’ın enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını sert bir şekilde artırdığı dönemi hatırlatan Zandi, "Eğer yavaş büyümeyle birlikte gerçek bir stagflasyon ortaya çıkarsa, Fed ekonomiyi feda edecek ve faizleri artıracaktır" ifadelerini kullandı.

Bu gelişmeler, ABD ekonomisinde belirsizliğin arttığını gösterirken, yatırımcılar ve piyasa aktörleri Fed’in atacağı adımları yakından takip etmeye devam ediyor.

ABD ekonomisinde stagflasyon endişesi artıyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.