7552 sayılı İklim Kanunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilerek Resmi Gazete’de yayımlandı. Kanun ile birlikte net sıfır emisyon hedefi ve yeşil büyüme vizyonu doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadele yasal zemine oturtulmuş oldu.

Kanunla iklim adaleti, sürdürülebilirlik ve katılım esas alındı

Yeni düzenleme; sera gazı emisyonlarının azaltımı, iklim değişikliğine uyum faaliyetleri, planlama araçları, denetim mekanizmaları ve gelir yönetimi gibi birçok başlıkta kurumsal çerçeve getiriyor. İklim adaleti, sürdürülebilirlik, şeffaflık, katılım ve adil geçiş ilkeleri çerçevesinde kamu ve özel sektör tüm düzenlemelere uymakla yükümlü olacak.

Sera gazı emisyonlarının azaltımı stratejik planlarla izlenecek

Ulusal katkı beyanı ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda enerji, su ve hammadde verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı, karbon ayak izinin azaltılması, düşük karbonlu yakıtlar, elektrifikasyon ve sıfır atık sistemlerinin yaygınlaştırılması gibi uygulamalar zorunlu olacak. Bu önlemler kamu kurumları tarafından hazırlanacak strateji ve eylem planlarıyla izlenecek.

İklim değişikliğine uyum faaliyetleri yaygınlaştırılacak

Kuraklık, sel ve afet risklerine karşı uyum faaliyetleri ile su yönetimi, risk analizleri, erken uyarı sistemleri ve afet bilgilendirme mekanizmaları geliştirilecek. Kurumlar yerel ve ulusal ölçekte planlama yapacak, etkililik analizlerini dikkate alacak.

İl düzeyinde İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu kurulacak

Her ilde vali başkanlığında İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu oluşturulacak. Yerel iklim eylem planları, büyükşehir belediyeleri ve il özel idarelerinin katılımıyla hazırlanacak. Uygulamalar, adillik ilkesi çerçevesinde karara bağlanacak ve Bakanlık tarafından denetlenecek.

Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kurulacak

Başkanlık, Emisyon Ticaret Sistemi kuracak, ulusal tahsisat planlaması ve dağıtımı yapacak. ETS’ye dahil işletmelerin seragazı emisyon izni alması zorunlu olacak. Tahsisatlar sadece kaydi olarak izlenecek, transfer edilmedikçe haczedilemeyecek ve teminat gösterilemeyecek.

Gelirler özel ödenekle yeşil dönüşüme aktarılacak

ETS gelirleri, idari para cezalarının %50’si, karbon piyasasından alınan katkı payları gibi kalemler genel bütçede özel gelir olarak kaydedilecek. Başkanlık bütçesinde özel ödenek olarak öngörülerek sadece iklim değişikliğiyle mücadele ve adil geçiş uygulamalarında kullanılacak.

İhlallere ağır idari para cezaları uygulanacak

Sera gazı emisyon raporlarını zamanında sunmayanlara 500 bin TL ile 5 milyon TL arası ceza verilecek. Ozon tabakasını incelten maddeler ve florlu sera gazları için yasaklara aykırı davrananlara 2 milyon 500 bin TL’ye kadar ceza öngörülüyor. Hidroflorokarbon ithalatında kotaya uymayanlara ek yaptırımlar uygulanacak.

7552 sayılı İklim Kanunu Resmi Gazete’de yayımlandı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Türkiye’nin 2023 yılı sera gazı emisyonları, bir önceki yıla göre yüzde 6,9 artarak 598,9 milyon ton karbondioksit eşdeğeri seviyesine ulaştı. Kişi başı emisyon değeri ise ilk kez 7 tonun üzerine çıktı.

Toplam sera gazı emisyonu 598,9 milyon ton olarak hesaplandı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan sera gazı envanteri sonuçlarına göre, 2023 yılında toplam emisyon miktarı bir önceki yıla göre yüzde 6,9 artarak 598,9 milyon ton karbondioksit eşdeğeri (CO₂ eşd.) olarak hesaplandı.

Kişi başı sera gazı emisyonu 1990 yılında 4,1 ton, 2022 yılında 6,6 ton ve 2023 yılında 7,0 ton CO₂ eşd. seviyelerinde gerçekleşti.

Enerji sektörü emisyonlarda en büyük paya sahip oldu

Toplam emisyonlar içinde 2023 yılında en büyük payı yüzde 73,8 ile enerji sektörü aldı. Bu sektörü yüzde 12,0 ile tarım, yüzde 11,8 ile endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı, yüzde 2,3 ile atık sektörü takip etti.

Enerji sektörüne ait emisyonlar 2023 yılında, 1990 yılına göre yüzde 208,8 artışla 442,2 milyon ton CO₂ eşd. olarak kaydedildi. Endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı emisyonları bir önceki yıla göre yüzde 1,4 azalarak 70,9 milyon ton seviyesine gerilerken, 1990 yılına göre yüzde 207,2 oranında artış gösterdi.

Tarım sektörü emisyonları 2023 yılında 71,8 milyon ton CO₂ eşd. ile 1990 yılına göre yüzde 38,4, bir önceki yıla göre ise yüzde 0,3 oranında artış gösterdi. Atık sektöründen kaynaklanan emisyonlar ise yüzde 12,2 azalarak 14,1 milyon ton seviyesine düştü.

Enerji sektörü, CO₂ emisyonlarında belirleyici rol oynadı

2023 yılı toplam CO₂ emisyonlarının yüzde 87,4’ü enerji sektöründen, yüzde 12,3’ü endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı sektöründen, yüzde 0,3’ü ise tarım ve atık sektörlerinden kaynaklandı.

Toplam CH₄ (metan) emisyonlarının yüzde 63,7’si tarım sektöründen, yüzde 18,4’ü enerji, yüzde 17,9’u ise atık sektöründen kaynaklandı. N₂O (diazot monoksit) emisyonlarında ise yüzde 78,4’lük payla tarım sektörü ilk sırada yer aldı.

Bir sonraki sera gazı envanteri haber bülteni Mart 2026’da yayımlanacak.

Türkiye’nin sera gazı emisyonu 2023’te yüzde 6,9 arttı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.