Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği enerji maliyetlerindeki artışın Euro Bölgesi ekonomisinde kalıcı bir hasar bırakmasını ve yapısal bir enflasyon dalgasına dönüşmesini engellemek amacıyla bugün (perşembe) faiz artırmaya hazırlanıyor. Küresel piyasalarda bu hamleye neredeyse kesin gözüyle bakılıyor.

3 yıl sonra ilk adım: Mevduat faizi %2,25’e çıkıyor

Perşembe günü yapılması beklenen bu kritik dokunuş, yaklaşık üç yıl aradan sonra gerçekleşecek ilk faiz artırımı olma özelliğini taşıyor. Bankanın bu kararla birlikte gösterge mevduat faizini yüzde 2,0’dan yüzde 2,25’e yükseltmesi öngörülüyor.

Merkez bankasına yakın kaynakların Reuters’a verdiği bilgilere göre, ECB’nin bu hafta gelecekteki ilave faiz artışlarına yönelik kesin bir taahhütte bulunması beklenmiyor. Ancak finansal piyasalardaki beklentiler oldukça şahin:

• Eylül Sinyali: Piyasalar önümüzdeki bir yıl içinde iki faiz artışı daha yapılabileceğini fiyatlıyor.

• Erken Adım: Bir sonraki faiz artırım adımının eylül ayı kadar yakın bir tarihte masaya gelebileceği tahmin ediliyor.

“Piyasa algısını yönetmek için bu artış şart”

Birçok ECB uzmanı ve ekonomist, atılacak bu adımı enflasyonist baskılar azaldığı takdirde hızla geri alınabilecek ihtiyati bir tedbir, yani bir “sigorta artışı” olarak değerlendiriyor.

London Business School Profesörü Richard Portes ve EFG Bank Baş Ekonomisti Stefan Gerlach, faiz artışının gerekliliğini şu sözlerle savunuyor:

Prof. Richard Portes: “Piyasadaki beklentileri doğru yönetmek adına ECB bu kez faizleri artırmak zorunda. Eğer bu adımı atmazlarsa, finans dünyasında ‘ECB enflasyonun kontrolden çıkmasına göz yumuyor’ algısı oluşur ve bankanın kredibilitesi ciddi zarar görür.”

Stefan Gerlach: “Haziran ayında faiz artırmanın temel gerekçesi enflasyon beklentilerinin halihazırda çıpasından kopmuş olması değil; tam aksine, tam da bu dönemde zamanında harekete geçerek o beklentilerin kopmasını erkenden engellemektir.”

Berenberg uyardı: “ECB yeni bir politika hatasına gidiyor”

Madalyonun diğer tarafında ise Euro Bölgesi’nin mevcut ekonomik durgunluğuna dikkat çeken sert eleştiriler yer alıyor. Berenberg Baş Ekonomisti Holger Schmieding, bölgedeki durağan işgücü piyasası ve zayıf tüketici talebi göz önüne alındığında ECB’nin net bir “politika hatasına” doğru ilerlediğini savundu.

Schmieding, yayımladığı yatırımcı notunda şu uyarıda bulundu:

“Ekonomide halihazırda devam eden talep tahribatı ortadayken, savaş kaynaklı enerji fiyatlarında yaşanan kaçınılmaz ve geçici sıçramanın, daha yüksek faizlerle çözülmesi gereken uzun soluklu bir enflasyon sarmalına dönüşmesi oldukça uzak bir ihtimal. Bu şartlar altında faiz artırmak ekonomiyi gereksiz yere boğabilir.”

ECB faiz artışına hazırlanıyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Konseyi üyesi Boris Vujcic, mevcut para politikası duruşunun uygun ve etkili olduğunu yineledi. Vujcic, "Enflasyonu ECB'nin hedefine indirdikten sonra görevimizi yaptığımızı hissediyoruz" diyerek enflasyonla mücadelede sağlanan ilerlemeden memnuniyet duyduklarını ifade etti.

Enflasyon hedefe yaklaştı, faiz oranlarında değişiklik beklenmiyor

Vujcic’in açıklamaları, ECB’nin üst üste üçüncü toplantısında borçlanma maliyetlerini değiştirmeden bırakmasından bir hafta sonra geldi. ECB, mevcut para politikası ayarlarının fiyatları kontrol altında tutmaya yeterli olduğu görüşünde. Kurum, aynı zamanda bu politikaların Euro Bölgesi ekonomisine yük oluşturmadığını da savunuyor.

Yıllık enflasyon oranı şu anda ECB’nin yüzde 2 olan hedefinin yakınında seyrederken, 2025 yılı üçüncü çeyrek büyümesi de analist beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Buna karşılık, piyasalar yakın vadede yeni bir faiz indirimi olasılığını düşük görüyor. Sekiz kez üst üste indirilen mevduat faizi, yüzde 4’ten yüzde 2’ye çekilmiş durumda. Uzmanlara göre, ECB mevcut seviyeleri bir süre daha koruyabilir.

Aralık ayı toplantısı kritik, yeni projeksiyonlar izlenecek

Aralık ayında yapılacak yılın son politika toplantısı, ECB’nin üç ayda bir güncellediği makroekonomik projeksiyonlar nedeniyle önem taşıyor. Bu toplantıda açıklanacak veriler, enflasyonun önümüzdeki üç yıla yönelik seyri hakkında daha net sinyaller verecek.

Bazı ECB yetkilileri, projeksiyonların enflasyonun orta vadede hedefin altında kalabileceğini göstermesinden endişe duyuyor. Bu olası senaryo, politika yapıcıların faiz oranlarını beklenenden daha uzun süre sabit tutmasına neden olabilir. Vujcic ise bu sürecin dikkatle ve kademeli şekilde yönetilmesi gerektiğini vurguladı.

Euro Bölgesi’nde riskler devam ediyor: Mali disiplin ve piyasa dalgalanmaları

Vujcic, Euro Bölgesi ekonomisi için bazı önemli risklere de dikkat çekti. Özellikle bazı üye ülkelerde mali disiplinin zayıflaması ve kamu harcamalarının artması, ECB açısından dikkatle izlenen gelişmeler arasında yer alıyor.

Ek olarak, finansal piyasalarda görülen aşırı değerlenme işaretleri de endişe yaratıyor. Vujcic, özellikle perakende yatırım fonlarının, hedge fonlardan daha iyi performans göstermesini dikkat çekici bir sinyal olarak nitelendirdi. Bu durumun, piyasalarda aşırı iyimserlik ve spekülatif davranışların arttığına işaret edebileceği değerlendiriliyor.

Vujcic, para politikasının fiyat istikrarını sağlama görevine odaklandığını, ancak mali politikaların sürdürülebilirliği ve piyasa dengesizliklerinin de ECB'nin radarında olduğunu belirtti.

Uzmanlar: Sıkı duruş sürebilir

Uzmanlar, ECB’nin mevcut politika duruşunu kısa vadede değiştirmeyeceği görüşünde birleşiyor. Ekonomide toparlanma sinyalleri görülse de, küresel belirsizlikler ve jeopolitik riskler ECB’nin temkinli davranmasını zorunlu kılıyor. Bu nedenle faiz oranlarının 2026’ya kadar düşük seviyelerde kalabileceği öngörülüyor.

ECB’nin stratejik yaklaşımı, enflasyonun kalıcı şekilde hedefe çekilmesi ve finansal istikrarın korunması ekseninde şekilleniyor. Bu bağlamda, Euro Bölgesi'nde hem para politikası hem de mali disiplin adımlarının koordineli şekilde atılması gerektiği ifade ediliyor.

Vujcic: ECB’nin mevcut para politikası uygun seviyede kalmaya devam ediyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Mayıs 2025 dönemine ilişkin finansal yatırım araçlarının reel getiri performansları açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, aylık bazda en yüksek reel getiri Yİ-ÜFE’ye göre %0,86, TÜFE’ye göre ise %1,80 ile mevduat faizi (brüt)te gerçekleşti.

Altın ve DİBS yatırımcısına reel kazanç sağladı

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde külçe altın %0,80, DİBS %0,62 oranlarında yatırımcısına kazandırdı. Buna karşın, Euro %0,37, Amerikan Doları %0,70 ve BIST 100 endeksi %2,44 oranında kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise külçe altın %1,74, DİBS %1,57, Euro %0,56 ve Amerikan Doları %0,23 oranında reel getiri sağladı. BIST 100 ise bu hesaplamada da %1,53 oranında yatırımcısına kaybettirdi.

Altın üç ve altı aylık periyotta da zirvede

Üç aylık dönemde külçe altın, Yİ-ÜFE’ye göre %12,83, TÜFE’ye göre %13,00 oranlarında en yüksek reel getiriyi sağladı. Aynı dönemde BIST 100 endeksi sırasıyla %10,68 ve %10,55 oranlarında en fazla kaybettiren yatırım aracı oldu.

Altı aylık verilerde de külçe altın öne çıktı. Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %19,84, TÜFE ile indirgendiğinde %16,85 oranlarında yatırımcısına kazandırdı. BIST 100 endeksi ise sırasıyla %10,91 ve %13,13 oranlarında kaybettirdi.

Yıllık bazda yatırımcısını en çok altın sevindirdi

Yıllık değerlendirmede, külçe altın Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %37,32, TÜFE ile indirgendiğinde %24,87 oranında en yüksek reel getiriyi sağlayan yatırım aracı oldu.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; mevduat faizi (brüt) %16,38, Euro %1,98 reel getiri sağlarken, DİBS %0,68, Amerikan Doları %2,28 ve BIST 100 %27,26 oranlarında kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise mevduat faizi %5,83 reel getiri sağlarken, diğer tüm yatırım araçları yatırımcısına kaybettirdi.

Mayıs ayında en yüksek reel getiri mevduat faizinden geldi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, 2025 yılı Nisan ayında aylık bazda en yüksek reel getiri külçe altında gerçekleşti. Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde %8,80, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise %8,54 oranında yatırımcısına kazandırdı.

Euro ve mevduat faizleri sınırlı getiri sağladı

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, Euro %4,07 ve mevduat faizi (brüt) %0,44 oranında yatırımcısına reel getiri sağladı. Amerikan Doları %0,03, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) %7,39 ve BIST 100 endeksi %9,93 oranında kaybettirdi. TÜFE ile hesaplandığında, Euro %3,83 ve mevduat faizi %0,20 oranında getiri sağladı. Amerikan Doları %0,26, DİBS %7,60 ve BIST 100 endeksi %10,14 oranında zarar ettirdi.

Üç aylık dönemde külçe altın açık ara önde

Ocak-Nisan 2025 döneminde külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %20,83, TÜFE ile %19,69 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiriyi sağladı. Aynı dönemde BIST 100 endeksi sırasıyla %12,26 ve %13,09 oranlarında en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Altı aylık verilere göre en çok kazandıran yine altın

Altı aylık değerlendirmede, külçe altın Yİ-ÜFE bazında %18,15, TÜFE bazında %12,36 oranlarında getiri sağladı. BIST 100 endeksi ise bu dönemde Yİ-ÜFE ile %5,90, TÜFE ile %10,51 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

Yıllık bazda yatırımcısını en çok güldüren yine külçe altın

2025 yılı Nisan ayı itibarıyla son bir yıllık dönemde, külçe altın Yİ-ÜFE ile %31,17, TÜFE ile %16,55 oranlarında en yüksek reel getiriyi sağlayan yatırım aracı oldu. Mevduat faizi (brüt) Yİ-ÜFE ile %16,26, Euro %0,90 oranında yatırımcısına kazandırırken, DİBS %0,91, Amerikan Doları %3,80 ve BIST 100 endeksi %20,29 oranlarında kayıp yazdı. TÜFE ile hesaplandığında, mevduat faizi %3,31 oranında reel getiri sunarken, Euro %10,34, DİBS %11,95, Amerikan Doları %14,51 ve BIST 100 endeksi %29,17 oranında yatırımcısına kaybettirdi.

Grafikler

Finansal yatırım araçlarının Nisan 2025 dönemine ait reel getiri oranlarını gösteren grafikler aşağıda yer almaktadır.

Nisan ayında en yüksek reel getiri külçe altında gerçekleşti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ECB üyesi Francois Villeroy, Avrupa Merkez Bankası'nın faiz oranlarını yaz sonuna kadar %2 seviyesine düşürebileceğini ve daha fazla gevşeme için hâlâ alan olduğunu söyledi.

ECB üyesi Villeroy: Faiz oranları yaz sonuna kadar %2'ye düşebilir

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Fransa Merkez Bankası Başkanı Francois Villeroy de Galhau, mevcut ekonomik görünüm çerçevesinde mevduat faizi oranlarının daha da düşürülebileceğini ifade etti.

Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesine konuşan Villeroy, “Daha fazla gevşeme için hâlâ alan olduğuna inanıyorum. Ancak hız ve kapsam hâlâ belirsiz. Bugünden bakıldığında, piyasalar yaz aylarında %2 civarında bir ECB faiz oranı bekliyor. Avrupa'da yaz Haziran'dan Eylül'e kadar sürdüğü için bu olası bir senaryo” dedi.

Diğer üyelerden farklı tonlar yükseliyor

Villeroy’un açıklamaları, ECB içindeki diğer isimlerin değerlendirmeleriyle birlikte okunduğunda para politikasında bir çeşitlilik olduğunu ortaya koyuyor. Son günlerde ECB Yönetim Kurulu Üyesi Piero Cipollone ile Yunanistan Merkez Bankası Başkanı Yannis Stournaras, politikanın daha da gevşetilmesi gerektiğini savunarak Nisan ayında faiz indirimi beklentilerini artırdı.

Buna karşılık, İrlanda Merkez Bankası Başkanı Gabriel Makhlouf ve Slovakya Merkez Bankası Başkanı Peter Kazimir ise daha temkinli bir yaklaşım sergiledi.

Uzun vadeli getiriler ECB’nin işini zorlaştırabilir

Villeroy ayrıca Almanya gibi ülkelerdeki uzun vadeli tahvil getirilerinin yükselmesinin, finansman koşullarını sıkılaştırdığına dikkat çekti. Bu durumun ECB’nin geçmişte uyguladığı borçlanma maliyeti düşürücü adımların etkisini azaltabileceğini söyledi.

Villeroy, “Diğer her şey eşit olduğunda, uzun vadeli getirilerdeki bu artış, parasal değerlendirmemize dahil etmemiz gereken finansal koşulların sıkılaşması anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.

ECB’den faiz indirimi sinyali: Yaz sonuna kadar %2 mümkün adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.