Demir cevheri vadeli fiyatları, dünyanın en büyük tüketicisi olan Çin’de devam eden zayıf mevsimsel talep ve güçlü deniz yolu arzının yarattığı baskıyla haftanın son işlem gününde geriledi. Dalian piyasasında fiyatlar son altı haftanın en büyük haftalık değer kaybını kaydederken, Çin’in ana limanlarındaki stoklarda gözlenen azalma fiyatlardaki daha sert bir erimeyi frenledi.

Vadeli piyasalarda kapanış rakamları

Asya’nın iki kritik emtia borsasındaki demir cevheri fiyatlamalarında haftalık bazda belirgin kayıplar yaşandı:

Analist değerlendirmeleri: Arz güçlü, talep durgun

Piyasa dinamiklerini değerlendiren BMI Research analistleri, Çin’de inşaat ve imalat sektörünü besleyen çelik talebinin zayıf seyretmesinin önümüzdeki haftalarda da fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmasını bekliyor. Deniz yoluyla sağlanan cevher arzının yüksek olması da bu baskıyı perçinliyor.

Sektörel verilere göre;

• Yapı malzemeleri tüketimi haftalık bazda yüzde 3,8 azaldı.

• Levha tüketimi haftalık bazda yüzde 1,6 azaldı.

Analistler, ağustos sonuna doğru çelik üreticilerinin mevsimsel stok yenileme döngüsüne girmesiyle fiyatların kısmen destek bulabileceğini; ancak Çin emlak ve inşaat sektöründe köklü bir toparlanma görülmeden kalıcı bir yükseliş trendinin zor olduğunu ifade ediyor.

Liman stokları azalıyor

Fiyatlardaki düşüşü sınırlandıran temel gelişme ise Çin limanlarındaki stok verileri oldu. Hualian Futures analistlerine göre, denizaşırı sevkiyatların sezon zirvesinden aşağı inmesi limanlara gelen yeni yük baskısını hafifletti. Steelhome verilerine göre, Çin’in büyük limanlarındaki toplam demir cevheri stokları haftalık bazda yüzde 0,46 azalarak 155,88 milyon tona geriledi.

Öte yandan, çelik üretim sürecinin diğer önemli girdileri ve ürünlerindeki genel görünüm negatif seyretti:

• Şanghay Vadeli İşlemler Borsası: İnşaat demiri yüzde 0,45, sıcak haddelenmiş rulo yüzde 0,12, filmaşin yüzde 0,39 ve paslanmaz çelik yüzde 0,37 değer kaybetti.

• Dalian Borsası: Koklaşabilir taş kömürü yüzde 0,23 yükselirken, kok kömürü fiyatları yatay bir seyir izledi.

Demir cevheri fiyatlarında zayıf talep ve güçlü arz baskısı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Avrupa Merkez Bankası (ECB), geçmiş yıllardaki devasa teşvik politikalarının bilançosunda yarattığı finansal zararları sınırlamak amacıyla yeni önlem paketleri üzerinde çalışıyor. ECB Başkanı Christine Lagarde’ın da bizzat doğruladığı üzere, sonbahar aylarında yoğunlaşması beklenen tartışmaların odağında zorunlu karşılık oranlarının artırılması ve ticari bankalara ödenen faiz yükünün hafifletilmesi yer alıyor.

Zorunlu karşılık oranlarının artırılması planı

ECB politika yapıcılarının öncelikli olarak değerlendirdiği formül, bankaların likidite sıkışıklığına karşı merkez bankalarında faizsiz olarak tutmak zorunda olduğu nakit miktarını (zorunlu karşılık) artırmayı içeriyor:

• Mevcut Durum: Euro Bölgesi bankaları halihazırda mevduatlarının ve bazı kısa vadeli yükümlülüklerinin yüzde 1’ini merkez bankalarında faizsiz zorunlu karşılık olarak tutuyor.

• Beklenen Değişiklik: Masadaki güçlü senaryo bu oranın yüzde 2’ye çıkarılması yönünde. Çoğu banka bu seviyenin üzerinde likiditeye sahip olsa da, bazı kuruluşların ek nakit temin etmesi gerekebilir.

• Olası Tasarruf: Oranın iki katına çıkarılması halinde ECB ve Eurosystem kapsamındaki 21 ulusal merkez bankasının yıllık yaklaşık 4 milyar euro tasarruf sağlayabileceği hesaplanıyor.

Masadaki diğer formüller: Kademeli faiz ve komisyon

Reuters’in aktardığı detaylara göre, ECB’nin değerlendirdiği alternatifler sadece zorunlu karşılıklarla sınırlı değil. Ticari bankalar halihazırda zorunlu seviyenin üzerindeki her bir euro için yüzde 2,25 oranında faiz getirisi elde ediyor. Eurosystem, 2 trilyon euronun biraz üzerindeki toplam likidite için bankalara yılda yaklaşık 50 milyar euro faiz ödüyor.

Bu ağır maliyeti aşağı çekmek için şu seçenekler de tartışılıyor:

• Kademeli Faiz Sistemi: Bankalar için doğrudan bir zorunlu karşılık artışına kıyasla daha az maliyetli olabileceği belirtilen kademeli mevduat faizi sisteminin yeniden uygulamaya konması.

• Kısmi Faiz Kesintisi: Bankaların zorunlu karşılığın üzerindeki fazla rezervlerinin belirli bir bölümüne faiz ödenmemesi.

• Sıfır Karşılık, Doğrudan Ücretlendirme: ECB içindeki daha radikal bir diğer görüş ise zorunlu karşılık uygulamasının tamamen kaldırılarak bankalardan bu likidite için doğrudan ücret alınması yönünde.

Olası riskler: Bankalar arası fon transferleri

Uygulanması muhtemel planların (özellikle kısmi faiz kesintisinin) sistem içinde bazı yan etkiler yaratabileceği belirtiliyor. Örneğin; likiditesi yüzde 2 eşiğinin altında kalan az sayıdaki banka, mevcut durumda faiz alamayacağı için elindeki rezervleri sınırı çoktan aşmış olan büyük bankalara aktarabilir.

Böyle bir senaryonun gerçekleşmesi halinde, bankalar kendi aralarında paslaşarak faiz geliri elde etmeye devam edebilir ve Eurosystem’in tasarruf etmeyi planladığı toplam faiz giderinde hedeflenen düşüş sağlanamayabilir.

ECB zorunlu karşılık oranlarını artırmayı değerlendiriyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD’nin yeni küresel tarifelerine ticaret ortaklarından itiraz adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Emekli Sandığı (4/1-c) kapsamında emekli, malul, vazife malulü, dul veya yetim aylığı alanların temmuz dönemi zam farklarının ödeneceği tarihi açıkladı. 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olan maaş farkları, 24 Temmuz Cuma günü hak sahiplerinin banka ve PTT şubelerindeki hesaplarına yatırılacak.

Maaş alma dönemlerine göre zam farkı detayları

Aylıklarını her ay alanlar ile üçer aylık gruplar halinde alanlar için tahakkuk ettirilen zam farkı tutarları şu şekilde belirlendi:

Yaklaşık 2,5 milyon kişiye 14,5 milyar TL ödeme

SGK tarafından yapılan açıklamaya göre, belirtilen periyotlar doğrultusunda toplam 2 milyon 491 bin 370 kişiye ödenecek zam farkı tutarı 14,5 milyar TL olarak hesaplandı.

Öte yandan kurum, SSK (4/1-a) ve Bağ-Kur (4/1-b) kapsamındaki emeklilerin zamlı gelir ve aylık ödemelerinin de kendi olağan ödeme günleri takvimi içerisinde hesaplara yatırılmaya başlandığını hatırlattı.

SGK, emekli sandığı kapsamında emekli, malul, vazife malulü, dul veya yetim aylığı alanların temmuz dönemi zam farklarının ödemesini yarın yapacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Bakır fiyatları perşembe gününe, azalan stoklar ve devam eden arz endişelerinin sağladığı destekle hafif bir yükselişle başladı. Ancak fiyatların ve primlerin ulaştığı yüksek seviyeler nihai kullanıcı alımlarını frenleyerek yukarı yönlü ivmenin hız kesmesine neden oldu.

Piyasadaki arz daralması ve Çin talebi

Küresel piyasalarda bakır arzına ilişkin endişeler fiyatları yukarı yönlü desteklemeyi sürdürüyor. Piyasada öne çıkan temel etkenler şunlar:

• Stokların Erimesi: LME (Londra Metal Borsası) kayıtlı depoları ile Şanghay depolarında takip edilen kullanılabilir bakır stoklarının hızla azalması fiziki arz üzerindeki baskıyı artırıyor.

• Yangshan Primi Zirvede: Çin’in ithal bakır talebinin temel göstergesi olan Yangshan bakır primi, ton başına 115 dolara çıkarak son yılların en yüksek seviyesine ulaştı.

• Ters Piyasa Yapısı: LME’de peşin bakır ile üç ay vadeli kontrat arasındaki farkın ton başına 4,7 dolarlık “ters piyasa” (backwardation) işaretleri vermesi, kısa vadeli arz sıkışıklığının sürdüğünü teyit ediyor.

Galaxy Futures Analistleri: “Yükselen bakır fiyatları ile yüksek primlerin birleşimi, fiziki piyasada nihai kullanıcıların alımlarında sınırlayıcı bir etki yaratıyor.”

LME ve Şanghay borsalarında metal fiyatları

Güne dair LME ve Şanghay Vadeli İşlemler Borsası (SHFE) verilerine göre fiyat değişimleri genel olarak pozitif yönde seyretti (Bakır SHFE kontratı hariç):

Enerji fiyatları sanayi metalleri için risk oluşturuyor

Yükselen petrol ve enerji fiyatları, sanayi metalleri üzerindeki temel baskı unsurlarından biri olmaya devam ediyor. İran destekli Husilerin iki petrol tankerini hedef almasıyla petrol fiyatları altı haftanın zirvesine çıktı. Enerji fiyatlarındaki bu tırmanışın enflasyon endişelerini yeniden tetiklediği ve faizlerin yüksek kalma ihtimalinin ekonomik büyümeyi ve metal talebini zayıflatabileceği değerlendiriliyor.

Bakır arz endişeleriyle yükseldi, yüksek fiyatlar alımları sınırladı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s Ratings, Türkiye İş Bankası, Türk Ekonomi Bankası (TEB), VakıfBank, Yapı Kredi, DenizBank ve Şekerbank’ın kredi notlarını teyit etti. Kuruluş, altı bankanın da uzun vadeli mevduat notlarına ilişkin görünümlerini “durağan” olarak korudu.

Moody’s değerlendirmesinde; varlık kalitesi ve kârlılıkta beklenen zayıflama ile bankaların sahip olduğu istikrarlı sermaye ve likidite tamponları arasındaki dengenin, “durağan” görünümün ana gerekçesi olduğu belirtildi.

Bankalara ilişkin not ve değerlendirme özeti

Değerlendirilen altı bankanın temel notları ve öne çıkan göstergeleri şu şekilde gerçekleşti:

Not: DenizBank ve TEB’in uzun vadeli yabancı para cinsi notlarının, Türkiye’nin Ba2 seviyesindeki yabancı para ülke tavanıyla sınırlandırıldığı ifade edildi.

Not artırımı ve düşürülmesi hangi koşullara bağlı?

Moody’s, bankaların notlarının gelecekte hangi şartlarda değişebileceğine ilişkin olası senaryoları da paylaştı:

• Olası Not Artırımı: Türkiye’nin Ba3 seviyesindeki ülke notunun yükseltilmesi ve bankaların varlık kalitesindeki zayıflamayı tersine çevirerek finansal temellerini güçlendirmesi halinde notlar yukarı yönlü revize edilebilecek.

• Olası Not Düşüşü: Ödeme gücü ve fonlama profilinin beklenenden fazla bozulması, ekonomi politikalarında geleneksel olmayan uygulamalara dönülmesi veya Türkiye’nin ülke notunun düşürülmesi durumunda bankaların notları aşağı çekilebilecek.

Moody’s 6 Türk bankasının kredi notlarını teyit etti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Japonya Merkez Bankası (BOJ) Başkanı Kazuo Ueda’nın önümüzdeki hafta düzenleyeceği basın toplantısında ilave faiz artırımlarına yönelik şahin tutumunu koruması bekleniyor. Ancak uzmanlar, küresel piyasalarda Doların güçlü seyrini koruduğu bir ortamda, yalnızca sözel açıklamaların Yen üzerindeki değer kaybı baskısını tersine çevirmekte yetersiz kalabileceğini değerlendiriyor.

Sözlü yönlendirme Yen için yeterli olacak mı?

Mizuho Securities Ekonomisti Yusuke Matsuo, piyasaların BOJ’un faiz patikasına ilişkin beklentilerini hali hazırda satın aldığını belirterek, Merkez Bankası’nın iletişim stratejisine dair şu uyarılarda bulundu: “Piyasalar BOJ’un yaklaşık altı ayda bir faiz artıracağı senaryosunu zaten büyük ölçüde fiyatlamış durumda. Bu nedenle, ek bir somut adım atılmadan yalnızca iletişim ve sözlü yönlendirme yoluyla Yenin belirgin biçimde güçlendirilmesi oldukça zor.”

Matsuo, yatırımcıların bir sonraki faiz artırımının kesin zamanlamasına ve hızına ilişkin daha net ve somut bir takvim yönlendirmesi beklediğini vurguladı. Ueda’nın açıklamalarının en ufak bir şekilde “güvercin” olarak algılanması durumunda, Dolar/Yen paritesindeki yükselişin ve Yendeki erimenin daha da hızlanabileceğine dikkat çekildi.

Faizlerin %1 seviyesinde sabit kalması bekleniyor

Genel piyasa beklentisi, BOJ’un gelecek haftaki toplantıda politika faizine dokunmayacağı yönünde birleşiyor:

• Mevcut Politika: BOJ’un, önceki faiz artırım kararlarının reel ekonomi, enflasyon ve finansal piyasalar üzerindeki gecikmeli etkilerini süzebilmek amacıyla politika faizini yüzde 1 seviyesinde sabit tutması öngörülüyor.

• Risk Faktörü: Faizlerin sabit tutulduğu bir senaryoda, Ueda’nın söylemlerindeki tonlama Yenin kısa vadeli kaderini belirleyen ana unsur olacak.

Ueda’nın faiz artışı mesajının yendeki zayıflığı tersine çevirmesi beklenmiyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Bakır fiyatları, küresel stoklardaki hızlı gerileme ve arz üzerindeki sıkılaşmanın etkisiyle yükselişini sürdürüyor. Ancak rekor seviyelere yakın seyreden yüksek fiyatlar, fiziki piyasadaki alıcıların temkinli davranmasına ve alımların sınırlı kalmasına yol açıyor.

Bakır piyasasında stok kaybı ve Çin talebi

Londra Metal Borsası’nda (LME) bakırın ton fiyatı yüzde 0,28 artışla 13 bin 846,5 dolara yükseldi. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda (SHFE) ise bakır fiyatları 106 bin 150 yuan seviyesinde yatay bir seyir izledi.

Piyasanın öne çıkan temel dinamikleri şunlar oldu:

• Çin’in Güçlü İthalat İştahı: Çin’in ithal bakıra olan talebinin en önemli göstergesi kabul edilen Yangshan bakır primi, ton başına 115 dolara çıkarak ülkede ithal bakıra yönelik talebin güçlü kaldığına işaret etti.

• Düşen Stoklar ve Tarifeler: LME bakır stoklarının hızla erimesi fiziki arz üzerindeki baskıyı artırıyor. Ayrıca ABD’nin rafine bakıra yönelik olası yeni tarife adımları piyasa dengelerini etkileyebilecek kritik bir risk faktörü olarak izleniyor.

• Maliyet Baskısı: Artan küresel enerji fiyatları ve jeopolitik gerilimler, sanayi metalleri üzerindeki üretim maliyeti ile arz kısıtlarını daha da güçlendiriyor.

Baz metallerde yükseliş ağırlıklı seyir

Bakırdaki yukarı yönlü ivme diğer temel sanayi metallerine de yansıdı. LME ve Şanghay borsalarında işlem gören tüm baz metallerde günü primle tamamlama eğilimi öne çıktı:

Bakır arz baskılarıyla yükseldi, yüksek fiyatlar alımları sınırladı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Orta Doğu’da ve kritik deniz hatlarında tırmanan jeopolitik gerilimler, küresel enerji piyasalarında fiyatları yukarı taşımaya devam ediyor. Analistler, çatışmaların ve risklerin bu şekilde sürmesi durumunda Brent petrolünün varil fiyatının kısa sürede 100 dolar seviyesini hedefleyebileceğini değerlendiriyor.

Lojistik riskler ve fiili arz kaybı tehdidi

Phillip Nova Analisti Priyanka Sachdeva, piyasaların mevcut fiyatlama dinamiklerine ve kapıdaki risklere dair önemli uyarılarda bulundu:

• Mevcut Fiyatlama: Piyasa şu aşamada doğrudan kaybedilen fiziksel petrol arzından ziyade nakliye ve lojistik riskleri fiyatlıyor.

• Kritik Eşik: Saldırıların devam etmesi halinde, lojistik risk ile fiili arz kaybı arasındaki farkın hızla kapanabileceği belirtiliyor.

• Çifte Boğaz Riski: Enerji piyasaları açısından en büyük tehdit senaryosunu, Babülmendep Boğazı ile Hürmüz Boğazı‘ndaki deniz sevkiyatının aynı anda ve uzun süreli olarak kesintiye uğraması oluşturuyor.

Sınırlı esneklik ve küresel enflasyon riski

Böyle bir çifte kesinti durumunda petrol kargolarını alternatif güzergâhlara yönlendirme esnekliğinin piyasa nezdinde son derece sınırlı olduğuna dikkat çekiliyor. Deniz taşımacılığında yaşanabilecek bu ölçekte bir aksamanın, petrol fiyatlarını sıçratarak kısa sürede daha geniş çaplı bir küresel enflasyon sorununa dönüşebileceği vurgulanıyor.

Piyasalardaki son fiyat hareketleri

Tırmanan jeopolitik risklerin etkisiyle küresel gösterge kabul edilen her iki ham petrol türünde de sert yükselişler kaydedildi:

Gerilimin tırmanması halinde Brent petrolde 100 dolar hedefi gündemde adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Elon Musk, çarşamba günü gerçekleştirilen çeyrek dönem bilanço toplantısında, Micron Technology’nin Tesla’ya “önemli bir bellek çipi tahsisatı” yaptığını duyurdu. Musk, piyasadaki zorlu koşullara rağmen bu tedarikin makul şartlarda gerçekleştirildiğinin altını çizdi.

Yapay zekâ yatırımları çip pazarını daraltıyor

Küresel çapta yapay zekâ (YZ) altyapılarına yapılan devasa yatırımlar, bellek çipi talebini hızla ve agresif bir şekilde artırıyor. Arzın mevcut talebe yetişememesi nedeniyle fiyatlar yukarı yönlü baskılanırken, bu darboğaz teknoloji dışındaki diğer sektörlerin üretim süreçlerini de olumsuz etkiliyor. Tesla’nın Micron ile yaptığı bu anlaşma, daralan arz karşısında üretim hatlarını güvence altına almayı amaçlıyor.

Geleceğin planı: Tesla ve SpaceX ortaklığında “Terafab”

Musk’ın dışa bağımlılığı azaltma konusundaki vizyonu, yarı iletken sektöründe de kendini gösteriyor. Uzun vadede kendi çip üretim tesislerini kurmayı hedefleyen Musk, benzeri görülmemiş bir ölçekte işlem ve bellek çipi üretmek amacıyla Terafab adlı yeni bir program başlattı.

Şirketlerin mevcut tedarik durumu ve geleceğe yönelik planları şu şekilde özetleniyor:

Musk: Micron, Tesla’ya ‘önemli miktarda’ bellek çipi tedarik etti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Temsilciler Meclisi, milletvekillerinin ve ailelerinin finansal piyasalardaki hisse senedi işlemlerini kısıtlamayı hedefleyen yasa tasarısını Çarşamba günü yapılan oylamada 198’e karşı 232 oyla kabul etti. Tam bir finansal yasak getirmek yerine sınırlandırılmış düzenlemeler içeren tasarı, Kongre üyelerinin kişisel servet hareketlerine yeni kurallar getiriyor.

Yeni kısıtlamalar ve cezai yaptırımlar

Kabul edilen düzenleme, milletvekillerinin piyasadaki işlem esnekliğini doğrudan daraltıyor:

• Alım Yasağı: Milletvekilleri, eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları çocukları, görev süreleri boyunca halka açık şirketlerin hisse senetlerini satın alamayacak.

• Serbest Olan Alanlar: Göreve başlamadan önce sahip olunan mevcut hisseler, özel şirket hisseleri ve belirli yatırım fonlarındaki birikimler koruma altında kalacak.

• Önceden Bildirim Şartı: Elindeki hisseleri satmak isteyen vekiller, satış işleminden 7 ila 14 gün önce resmi bildirimde bulunmak zorunda kalacak.

• Ağır Para Cezası: Kuralları ihlal eden milletvekillerine 2.000 dolar veya işlem değerinin yüzde 10’u (hangisi daha yüksekse) oranında ceza kesilecek ve işlemden elde edilen tüm kazanç iade ettirilecek.

Mevcut durum ile yeni tasarı arasındaki farklar

Kongre’deki hisse ticareti düzenlemeleri 2012 yılından bu yana kapsamlı bir reforma tabi tutulmamıştı. Yeni tasarının getirdiği temel değişiklikler şu şekilde özetleniyor:

Demokratların itirazı ve siyasi gerilim

Tasarıya Demokrat partiden yalnızca 13 milletvekili destek verdi. Çoğunluğu oluşturan Demokrat kanadın tasarıya karşı çıkmasının arkasında iki temel gerekçe yer alıyor:

Muhalefet, kabul edilen metnin hisse ticaretine tam bir yasak getirmemesini “yetersiz” bulurken; tasarıya son anda eklenen ve oy pusulaları ile seçmen kimliği süreçlerine yeni kısıtlamalar getiren ek maddeye tepki gösterdi.

Tasarının yasalaşması için bundan sonraki durağı Senato olacak. Ancak Senato yönetiminin tasarıyı ne zaman ve nasıl bir takvimde gündeme alacağı henüz belirsizliğini koruyor.

ABD Temsilciler Meclisi, milletvekillerinin hisse senedi alım-satımını kısıtlayan yasa tasarısını kabul etti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Dünyanın en büyük enerji tüketicisi Çin, yeşil dönüşüm yol haritasını netleştirdi. Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu ile Ulusal Enerji İdaresi tarafından ortaklaşa yayımlanan “15’inci Beş Yıllık Yenilenebilir Enerjiyi Geliştirme Planı”, ülkenin temiz enerji altyapısını devasa bir ölçeğe taşımayı hedefliyor.

Yayımlanan plana göre Pekin yönetimi, 2030 yılına kadar toplam yenilenebilir enerji kurulu gücünü yaklaşık 3 bin 500 GW’a, bu kaynaklardan elde edilen yıllık elektrik üretimini ise 6 trilyon kilovatsaate çıkarmayı taahhüt ediyor.

2025 vs 2030: Temel Hedefler ve Değişim Tablosu

Önümüzdeki beş yıllık dönemde yenilenebilir enerji tüketiminde yüzde 53’lük bir artış öngören stratejik planın ana hedefleri şu şekilde şekillendi:

Aralıklı üretim devri kapanıyor: Enerji depolama ile kesintisiz arz

Planın en kritik noktalarından birini, rüzgar ve güneş gibi hava koşullarına bağlı “kesintili” kaynakların, batarya ve depolama sistemleriyle desteklenerek güvenilir şebeke gücüne dönüştürülmesi oluşturuyor:

• Pik Talep Katkısı: Depolama sistemleriyle entegre edilen tesislerin, yaz ve kış aylarındaki akşam talep zirvelerinde elektrik ihtiyacının yüzde 20’den fazlasını karşılaması hedefleniyor (Mevcut oran yaklaşık %10 seviyesinde).

• Ek Güvenilir Kapasite: 15’inci Beş Yıllık Plan döneminde şebekeye 300 GW’ın üzerinde güvenilir zirve üretim kapasitesi eklenecek.

• Kapasite Katkı Oranları: Depolamalı santrallerin ülke genelindeki ortalama güvenilir kapasite katkısı yüzde 8’e yükseltilecek. Bu oran rüzgar santrallerinde %11, güneş santrallerinde ise %6 olarak hedeflendi.

Açık deniz enerji adaları ve hibrit projeler dönemi

Gelişmekte olan yeni nesil teknolojilere geniş yer ayrılan planda, özellikle deniz üstü (offshore) projelerde çok disiplinli bir entegrasyon modeli benimsenecek:

• Çok Amaçlı Tesisler: Açık deniz rüzgar projeleri; petrol ve doğal gaz arama faaliyetleri, deniz suyunun tuzdan arındırılması, su ürünleri yetiştiriciliği (deniz çiftlikleri) ve deniz altı veri/bilgi işlem merkezleri ile entegre biçimde kurulacak.

• Açık Deniz Enerji Adaları: Deniz gözlem, ekolojik izleme ve sismik takip altyapılarını tek bir çatı altında toplayan kapsamlı “yeşil enerji adası” modelleri araştırılacak ve ilk uygulamaları hayata geçirilecek.

Çin, yenilenebilir enerji tüketimini artırmayı hedefliyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Kanada Başbakanı Mark Carney, iktidara geldiğinde ABD’nin ticaret baskılarına karşı sert bir duruş sergileyeceğini ve “dirsek kullanma” politikası izleyeceğini ilan etmişti. Ancak aradan geçen 16 ayda Ottawa yönetiminin attığı geri adımlar ve verdiği bir dizi ticari taviz, Washington’ın katı tutumunu yumuşatmaya yetmedi.

Kanada’nın Washington’a verdiği kritik tavizler

ABD’nin tarife tehditlerini savuşturmak amacıyla Carney hükümeti son bir buçuk yıl içerisinde bir dizi önemli düzenlemeden vazgeçti:

• Dijital Hizmetler Vergisi: ABD’li teknoloji devlerini doğrudan etkileyen vergi düzenlemesi tamamen kaldırıldı.

• Misilleme Tarifeleri: ABD ürünlerine yanıt olarak yürürlüğe konulan misilleme gümrük vergileri geri çekildi.

• Yayın Akışı Düzenlemesi: Amerikan medyasının ve dijital platformlarının karşı çıktığı yayın düzenlemeleri donduruldu.

• Gordie Howe Köprüsü Anlaşması: Son olarak Gordie Howe Uluslararası Köprüsü’nün net gelirinin yarısının ilk 15 yıl boyunca ABD kontrolündeki bir fona devredilmesi ve geçiş ücreti kararlarında Washington’a söz hakkı tanınması kabul edildi.

Trump’tan 20 milyar dolarlık yeni tarife kararı

Verilen bu kapsamlı imtiyazlara rağmen ABD Başkanı Donald Trump, Büyük Buhran döneminden kalma bir yasaya dayanarak Kanada’ya yönelik en sert adımlardan birini attı. Haksız ticaret uygulamalarını gerekçe gösteren ABD yönetimi; Kanada mallarının 20 milyar dolarlık bölümüne (Kanada’nın ABD’ye ihracatının %5’i) yüzde 50 tarife uygulanacağını açıkladı.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Kanada’nın attığı adımları yetersiz bularak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Kanada’nın geçmişte uyguladığı olumsuz politikaları geri çekmesi iyi bir uygulamadır; ancak bu durum ABD nezdinde bir taviz olarak değerlendirilemez.”

Kamuoyu ve muhalefetten Carney’e sert tepki

ABD’nin tavizleri cebine koyup baskıyı artırması Kanada iç siyasetinde ve kamuoyunda büyük bir rahatsızlık yarattı:

• Müzakere Heyeti: Kanada’nın ABD’deki baş ticaret müzakerecisi Janice Charette, Washington’ın tavizleri tek taraflı kabul ettiğini belirterek artık “karşılıklılık” ilkesinin gözetilmesi gerektiğini vurguladı.

• Halkın %70’i Tavize Karşı: Abacus Data tarafından yapılan son ankete göre, Kanadalıların yaklaşık yüzde 70’i ekonomik zorluklar uzasa bile hükümetin masada dik durmasını istiyor. Hızlı bir anlaşma için daha fazla taviz verilmesini destekleyenlerin oranı ise sadece %20’de kaldı.

• Siyasi Eleştiriler: Eski Başbakan Trudeau’nun kıdemli danışmanlarından Brian Clow, “Kanada şaraptaki suyu fazlasıyla artırdı; ancak Trump yönetimi tamamen tatminsiz görünüyor” ifadelerini kullanırken, muhalefetteki Muhafazakâr Parti liderliği Carney’i müzakere gücünü tamamen yitirmekle suçladı.

Gözler 19 Ağustos tarihine çevrildi

Başbakan Mark Carney, Salı günü yaptığı açıklamada Trump ile yeni tarifelerin yürürlüğe gireceği 19 Ağustos tarihi öncesinde müzakereleri “yoğunlaştırma” konusunda mutabık kaldıklarını bildirdi. Ottawa yönetimi, bu tarihe kadar yaptırımları esnetebilmek için diplomasi trafiğini hızlandıracak.

Kanada, ABD’ye ticaret tavizleri vermeye devam ediyor ancak gümrük baskısı dinmiyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Asya borsaları çarşamba gününe güçlü yükselişlerle başladı. ABD piyasalarında yarı iletken hisselerinde yaşanan sert tırmanış ve bu hafta açıklanacak büyük teknoloji şirketlerinin bilançoları öncesinde artan iyimserlik, Asya genelinde risk iştahını yeniden canlandırdı.

Bölge borsalarında son durum ve öne çıkan hisseler

Özellikle çip üreticileri ve teknoloji ağırlıklı endekslerin öncülük ettiği rallide, Güney Kore ve Japonya borsalarındaki primler dikkat çekti:

Not: Nikkei 225 endeksi gün içerisinde 67.592,20 puan seviyesine kadar yükselerek günün en yüksek değerini test etti.

Wall Street ve yapay zekâ iyimserliği piyasayı sürklüyor

Asya piyasalarındaki bu güçlü dalganın arkasında, Salı günü Wall Street’te yaşanan toparlanma yatıyor. ABD’de Philadelphia Yarı İletken Endeksi’nin (SOX) yüzde 5,2 yükselmesi, küresel çip üreticilerine doğrudan alım getirdi.

Commerzbank Research analistleri, piyasalardaki ana temanın “risk iştahındaki net toparlanma” olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:“Yatırımcılar, son dönemde yaşanan sert satış baskısının ardından ve kritik teknoloji bilançoları öncesinde yeniden yapay zekâ bağlantılı hisselere ve yarı iletken devlerine yönelmeye başladı.”

Gözler ABD devlerinin bilançolarında

Yatırımcıların odağı, çarşamba günü finansal sonuçlarını açıklayacak olan küresel teknoloji devlerine çevrilmiş durumda. Alphabet, Tesla ve IBM gibi devlerin açıklayacağı çeyreklik bilançoların, teknoloji sektöründeki yapay zekâ yatırımlarının karlılığa dönüşüm hızı hakkında kritik ipuçları vermesi ve piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Asya borsaları çip hisselerindeki güçlü toparlanmayla yükseldi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Japon Yeni’nin ABD Doları karşısında 163 seviyesini aşarak son 40 yılın en düşük düzeyine gerilemesi, Tokyo yönetimini harekete geçirdi. Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama ve Kabine Baş Sekreteri Minoru Kihara, spekülatif ve aşırı dalgalanmalara karşı piyasaya her an müdahale edebileceklerinin altını çizdi.

Japon yetkililerden “kararlı müdahale” mesajı

Döviz piyasasındaki sert satış baskısının ardından açıklama yapan Maliye Bakanı Satsuki Katayama, dışsal şoklara ve artan jeopolitik risklere dikkat çekti:

• Müdahale Sinyali: Katayama, Japonya’nın ekonomi politikasında bir değişiklik olmadığını vurgulayarak, “İhtiyaç duyulması halinde her an uygun ve güçlü müdahalede bulunabiliriz” ifadelerini kullandı.

• Orta Doğu Etkisi: ABD ile İran arasındaki gerilimin beklenmedik biçimde kötüleşmesinin piyasalarda zor bir ortam yarattığını belirtti.

• Hükümet Hazır: Kabine Baş Sekreteri Minoru Kihara da hükümetin döviz hareketlerini yakından takip ettiğini ve gerektiğinde uygun adımları atacağını teyit etti.

Yen neden değer kaybediyor? 1986’dan bu yana en düşük seviye

Orta Doğu’daki çatışmaların petrol fiyatlarını yukarı çekmesi ve ABD enflasyonuna dair endişeleri artırmasıyla birlikte Yen, salı günü New York işlemlerinde 163,24 seviyesine kadar çekilerek 1986’dan bu yana en düşük seviyesini gördü.

Yenin önlenemeyen değer kaybının arkasında yatan temel nedenler ve piyasa dinamikleri şu şekilde özetleniyor:

Uzmanlar ne diyor? 165 seviyesi masada

Piyasa uzmanları ve analistler, yen üzerindeki baskının sadece dışsal faktörlerden değil, iç ekonomik politikalardan da kaynaklandığı görüşünde birleşiyor:Takahide Kiuchi (Nomura Araştırma Enstitüsü): “Yenin 163 seviyesinin altına gerilemesinde Orta Doğu’daki gelişmeler doğrudan etkili oldu. Ancak hükümetin ekonomik planının maliye ve para politikasına dair endişeleri giderememesi de bu tabloyu tetikledi.”

Rodrigo Catril (National Australia Bank): “ABD-İran geriliminin daha da kötüleşmesi halinde Dolar/Yen kurunun 165 seviyesine yaklaşması, 162’nin altına gerilemesinden çok daha olası bir senaryo.”

Japonya’dan yen için müdahale sinyali: Gerektiğinde kararlı adım atılacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Orta Doğu’da devam eden savaşın küresel talep ve ticaret görünümüne ilişkin endişeleri artırması, sanayi metallerinde genel bir düşüş eğilimine neden oldu. Özellikle kritik bir ticaret rotası olan Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlarda yaşanan aksamalar, piyasalardaki satış baskısını daha da güçlendirdi.

Bakır fiyatlarında son durum ve Çin’in güçlü talebi

Jeopolitik risklerin gölgesinde Londra ve Şanghay borsalarında işlem gören bakır kontratlarında geri çekilmeler yaşandı. Günlük düşüşlere rağmen bakırın haftayı yaklaşık yüzde 0,2 yükselişle tamamlamaya hazırlandığı belirtildi.

• Londra Metal Borsası (LME): 3 ay vadeli bakır yüzde 0,88 düşerek ton başına 13.479,5 dolara geriledi.

• Şanghay Vadeli İşlemler Borsası (SHFE): En çok işlem gören bakır kontratı yüzde 0,63 azalışla ton başına 103.650 yuandan işlem gördü.

• Yangshan Primi Zirvede: Çin’e ithal edilen bakır için ödenen Yangshan primi ton başına 95 dolara çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Bu yükseliş, Çin iç piyasasında ithal bakıra yönelik talebin güçlü kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

Diğer sanayi metallerinde fiyat değişimleri

Bakır dışındaki diğer temel sanayi metallerinde de ağırlıklı olarak satıcılı bir seyir izlendi. Alüminyum ve kurşunun Şanghay piyasasındaki sınırlı pozitif ayrışması dışında tabloda genel bir değer kaybı öne çıktı:

Kısa vadeli görünüm ve riskler

Piyasa uzmanları, sanayi metalleri üzerindeki baskının yakın vadede devam edebileceğine dikkat çekiyor. Orta Doğu’daki çatışmaların uzaması, enerji maliyetlerini yukarı yönlü tetiklemesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılık krizinin kalıcı hale gelmesi durumunda, bakır ve diğer metallerin kısa vadeli talep görünümünün olumsuz etkilenmeyi sürdüreceği değerlendiriliyor.

Orta Doğu savaşı talep görünümünü baskıladı, bakır ve sanayi metalleri geriledi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, küresel ticaret dengelerini etkileyecek iki kritik gelişmeyi kamuoyuyla paylaştı. Başkan Donald Trump’ın talimatıyla Brezilya ürünlerine yönelik yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi kararı alınırken, İsviçre ile yürütülen müzakerelerde ise yatırımlar ve tavizler sayesinde oldukça olumlu bir tablo çizildi.

Brezilya’ya yüzde 25’lik gümrük vergisi şoku

ABD Ticaret Temsilciliği tarafından yaklaşık 1 yıl boyunca yürütülen kapsamlı soruşturma tamamlandı. Ticaret Yasası’nın 301’inci bölümü kapsamında alınan karar doğrultusunda, bazı Brezilya ürünlerine yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağı açıklandı.

Soruşturma raporunda, Brezilya’nın ABD ticareti üzerinde yük oluşturduğu belirtilen başlıca politikaları şu şekilde sıralandı:

• Dijital ticaret uygulamaları ve mevcut gümrük tarifeleri.

• Fikrî mülkiyet haklarına yönelik ihlaller.

• ABD’nin etanol pazarına erişiminde çıkardığı zorluklar.

• Ormansızlaşmaya yol açan tartışmalı çevre ve tarım politikaları.

İsviçre ile müzakerelerde ılımlı rüzgarlar

Brezilya’ya yönelik sert yaptırımların aksine, ABD ile İsviçre arasındaki ticari ilişkilerde normalleşme adımları hız kazandı. Greer, İsviçre’nin ABD ile yürüttüğü ticaret müzakerelerindeki yaklaşımını takdirle karşıladıklarını belirtti.

İsviçre’nin ikili ilişkileri onarmak için gerekli adımların çoğunu attığına dikkat çeken Greer, görüşmelerin hala sürdüğünü ve henüz nihai bir sonucun garanti edilemeyeceğini de sözlerine ekledi.

Tarife indirimi ve 200 milyar dolarlık yatırım sözü

İki ülke arasındaki ticaret krizinin çözümü adına son aylarda atılan adımlar, sağlanan uzlaşılar ve İsviçre’nin taahhütleri şu şekilde gerçekleşti:

Ayrıca Greer, geçmişte ABD’nin İsviçre ile yaşadığı ticaret açığından duyulan endişeyi hatırlatarak, son 6-7 aylık dönemde mal ticaretinde fazla vermeye başladıklarını ve bu durumun Amerikan ekonomisi adına olumlu bir gelişme olduğunu vurguladı.

ABD’den bazı Brezilya ürünlerine yüzde 25 tarife adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Hurdaya ayrılan Türk bayraklı gemilerin yerine yeni ticari gemi, deniz ve içsu araçlarının inşa edilmesini desteklemek amacıyla uygulanan teşvik yönetmeliğinde önemli değişikliklere gidildi. 16 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme; başvuru şartlarını, yüklenici kapsamını ve inşa edilecek yeni gemilerin kapasite kriterlerini yeniden şekillendirdi.

Sicil ve başvuru süresi şartı

Yeni yönetmelikle birlikte, hurda teşvikinden faydalanmak isteyen donatanlar için sicil kayıt süresi şarta bağlandı.

• Hurdaya ayrılacak geminin, başvuru tarihi itibarıyla en az 3 ay boyunca yararlanıcı adına Milli Gemi Sicili veya Türk Uluslararası Gemi Siciline (TUGS) kayıtlı olması zorunlu hale getirildi.

Yüklenici (Tersane) kapsamı genişletildi

Yeni geminin inşası için yararlanıcıyla sözleşme yapacak olan “yüklenici” tanımının kapsamı genişletilerek sektördeki alternatifler artırıldı:

• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından işletme izin belgesi almış olan mevcut tesislerin yanı sıra, Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında faaliyet ruhsatı bulunan gerçek veya tüzel kişilere ait kıyı tesisleri de artık yüklenici olarak kabul edilecek.

• Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında faaliyet ruhsatı alan bu tesislerden, ayrıca bir “kıyı tesisi işletme izni” talep edilmeyecek.

Yeni gemiler için asgari kapasite (Gros Ton) kriterleri

Hurda teşvikinden yararlanılarak inşa edilecek yeni araçlar için, hurdaya ayrılan geminin mevcut büyüklüğüne endeksli bir asgari gros tonaj (GT) şartı getirildi. Kapasite gereksinimleri şu şekilde düzenlendi:

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürütülecek olan bu yeni hükümler, yayımlandığı gün itibarıyla resmen uygulamaya konuldu.

Hurda gemi teşvikinde yeni gemiler için tonaj şartı değişti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Lider kripto para birimi Bitcoin, Asya işlem saatlerinde değer kaybederek piyasalar tarafından yakından izlenen 65 bin dolar kritik desteğinin altına geriledi. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikasına dair beklentilerin piyasalarda yeniden fiyatlanması ve zayıf kurumsal talep, kripto varlık üzerindeki satış baskısını artırıyor.

Makroekonomik baskılar ve zayıflayan kurumsal talep

ABD’de enflasyon verisinin beklentilerin altında kalması, Hazine tahvili getirileri ve dolarda bir miktar gevşemeye yol açarak riskli varlıklara kısa süreli bir destek sağlasa da tablo bütünüyle pozitife dönmüş değil. Fed’in faizleri yüksek seviyelerde tutabileceğine veya artırabileceğine yönelik beklentiler, tahvil getirilerindeki düşüşü sınırlandırarak Bitcoin’in yükseliş ivmesini zayıflatıyor.

Piyasadaki zayıflığı değerlendiren Exness Stratejisti Li Xing, kurumsal cephedeki iştahsızlığa ve jeopolitik risklere dikkat çekti:

• ETF Çıkışları Hızlandı: Bitcoin borsa yatırım fonlarından (ETF) mayıs-haziran döneminde yaklaşık 6,9 milyar dolarlık net çıkış yaşandı. Temmuz ayındaki toplam fon akımlarının da negatif seyrettiği belirtildi.

• Kalıcı Yükseliş Zor: Xing’e göre, kurumsal fon akımlarında net bir tersine dönüş yaşanmadığı sürece Bitcoin’de görülebilecek yukarı yönlü hareketlerin kalıcı olması beklenmiyor.

• Jeopolitik Riskler: Orta Doğu’da devam eden çatışma ortamı, riskli varlık kategorisindeki kripto para piyasası üzerindeki olumsuz havayı pekiştiriyor.

NYDIG’den “Ayı Piyasası Döngüsü” uyarısı: Dip neresi?

Kripto para odaklı finansal hizmetler şirketi NYDIG, Bitcoin’in 2025-2026 dönemindeki değer kaybını geçmiş yıllardaki “4 yıllık döngü” düzeltmeleriyle karşılaştırdı. Raporda, mevcut düşüş eğiliminin 2014, 2018 ve 2022 yıllarında yaşanan sert ayı piyasalarına giderek daha fazla benzediği vurgulandı.

NYDIG analizine göre; mevcut düşüşün önceki ayı piyasalarındaki derinlik ve süreyi tekrarlaması durumunda, Bitcoin’in bu yılın ilerleyen dönemlerinde 38.000 dolar ile 39.000 dolar aralığında dip yapabileceği öngörülüyor.

Zirveden uzaklaşan Bitcoin’in mevcut karnesi

Ekim 2025’te kırdığı rekorun ardından uzun süredir düşüş trendinde olan Bitcoin, bu yıl geleneksel yatırım araçlarının gerisinde kalarak yatırımcısını hayal kırıklığına uğrattı.

Bitcoin 65 bin doların altına gerilerken 38 bin dolar riski gündemde adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Fransa’da hükümet tarafından görevlendirilen uzman ekonomistler heyeti (Xavier Jaravel, Xavier Ragot, Jean-Luc Tavernier ve Natacha Valla), ülkenin kamu maliyesine ilişkin çarpıcı bir rapor yayımladı. Maliye Bakanı Roland Lescure tarafından mayıs ayında talep edilen ve ekim ayındaki 2027 bütçe görüşmelerine çerçeve oluşturması beklenen rapora göre; kamu harcamaları acilen kontrol altına alınmazsa mali tablolar on yılın sonuna kadar keskin bir biçimde bozulacak.

Bütçe ve borç projeksiyonlarında karamsar tablo

Hazırlanan rapora göre, mevcut ekonomi politikalarında düzeltici bir önlem alınmaması durumunda Fransa’yı 2030 yılına kadar ciddi bir borç ve açık sarmalı bekliyor. Temel makroekonomik göstergelerdeki beklenen bozulma şu şekilde raporlandı:

Devasa borç yükü ve artan finansman maliyetleri

Fransa’nın halihazırda 3,5 trilyon euro (yaklaşık 4 trilyon dolar) seviyesinde bulunan kamu borcu, ekonomi yönetimi için en büyük risk unsuru konumunda. Raporda, borçlanma maliyetlerinin ekonomik büyümeden daha hızlı artmasına dikkat çekildi. Geçmişteki düşük faiz döneminde ihraç edilen tahvillerin, güncel ve daha yüksek faiz oranlarıyla yeniden finanse edilmek zorunda kalınması, borç servis maliyetlerini ülke ekonomisi üzerinde giderek ağırlaşan bir yüke dönüştürüyor.

Ekonomistlerin uyarıları ve çözüm önerileri

Ekonomistler heyeti, kamu maliyesini istikrara kavuşturmak ve piyasa güvenini korumak adına atılması gereken adımları ve riskleri şu şekilde sıraladı:

• 126 Milyar Euroluk Sıkılaşma: Gelecek 5 yıllık cumhurbaşkanlığı döneminde borcun GSYH’ye oranını stabilize edebilmek için 2032 yılına kadar toplam 126 milyar euroluk bütçe sıkılaştırmasına ihtiyaç duyuluyor.

• Erteleme Riski: Gerekli mali önlemlerin 2027 seçimleri sonrasına ertelenmesi, ilerleyen yıllarda çok daha sert ve büyük düzenlemeler gerektirecek; bu da yatırımcı güvenini derinden sarsacak.

• Yapısal Reform İhtiyacı: Geniş çaplı ve körü körüne yapılacak harcama kesintileri yerine, hedef odaklı yapısal reformlar hayata geçirilmelidir.

• Endekslemelerin Gözden Geçirilmesi: Bütçe esnekliğini artırmak adına, bazı sosyal yardımların ve emekli aylıklarının enflasyona otomatik olarak endekslenmesi uygulaması acilen yeniden değerlendirilmelidir.

Fransa’nın bütçe açığı önlem alınmazsa 2030’da yüzde 7’ye yaklaşabilir adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan 1 trilyon liralık yeni destek paketine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Bakan Şimşek, hazırlanan paketin imalat sanayisini ve ülke üretimini merkeze aldığını vurguladı.

1 Trilyon liralık dev paketin detayları

Bakan Şimşek’in açıklamalarına göre, yatırım ve işletme sermayesi için uygun koşullu finansman imkânı sunan 1 trilyon liralık paketin dağılımı şu şekilde planlandı:

Üretim, rekabet ve istihdam vurgusu

Şimşek, yürürlüğe giren yeni kredi paketinin Türkiye ekonomisine sağlayacağı katkılara ve odak noktalarına dikkat çekerek, uygulanan ekonomik programın temel hedeflerine olan bağlılıklarını bir kez daha yineledi.

Bakan Şimşek, ekonomi yönetiminin kararlılığını şu sözlerle ifade etti:

“Bu paket ile Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi büyüklüğünü 750 milyar liraya çıkarırken, imalat sanayimize 250 milyar lira yeni kredi desteği sağlıyoruz. Böylece devam eden programlarla birlikte yatırım ve işletme sermayesi için toplam 1 trilyon lira uygun koşullu finansman imkânı sunuyoruz. Üretim kapasitemizi, rekabet gücümüzü ve istihdamı destekleyen politikalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.”

Bu açıklamalar, ekonomi yönetiminin önümüzdeki süreçte de reel sektörü, istihdamı ve sanayi üretimini destekleyici adımlarına devam edeceği yönünde piyasalara verilen güçlü bir mesaj olarak kaydedildi.

İmalat sanayisine dev bütçe: Şimşek, Yeni kredi paketinin detaylarını paylaştı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Dünyanın en büyük metal üreticisi ve tüketicisi konumundaki Çin’in haziran ayına ilişkin resmi gümrük verileri açıklandı. Gümrük Genel İdaresi tarafından yayımlanan rakamlar, ülkenin alüminyum ihracatında tarihi bir zirveye ulaştığını gösterirken; nadir toprak elementleri, çelik ve bakır ithalatı gibi diğer kritik kalemlerde ise gerilemeye işaret etti.

Alüminyum ihracatında ilk kez 700 bin ton sınırının üzerine çıkıldı

Çin’in işlenmemiş alüminyum ve alüminyum ürünleri ihracatı, haziran ayında rekor tazeleyerek küresel piyasalardaki güçlü varlığını pekiştirdi:

• Haziran Ayı Rekoru: İhracat hacmi haziran ayında 711 bin metrik tona ulaşarak ilk kez 700 bin tonluk psikolojik eşiği aşmayı başardı. Bu rakam, mayıs ayındaki 632 bin tonluk seviyeye göre yüzde 12,5’lik hızlı bir artışı temsil etti.

• Yılın İlk Yarısı (Ocak-Haziran): 2026’nın ilk 6 ayında gerçekleştirilen toplam işlenmemiş alüminyum ve mamulleri ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 16,3 oranında artış kaydederek 3,4 milyon ton olarak gerçekleşti.

Nadir toprak elementleri ve çelik ihracatında düşüş eğilimi

Alüminyumdaki bu agresif yükselişe karşın, Çin’in diğer stratejik ürün gruplarında ihracat hacminin daraldığı görüldü:

• Nadir Toprak Elementleri: Teknolojik ürünlerin imalatında kritik öneme sahip 17 mineralden oluşan bu grubun ihracatı, haziran ayında geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 34 düşerek 5.105 tona geriledi. Yılın ilk yarısında ise toplam ihracat yüzde 6,4 düşüşle 30.483 tona indi.

• Çelik Ürünleri: Çin’in çelik ihracatı haziran ayında 10,32 milyon ton seviyesinde gerçekleşti. Ocak-Haziran dönemini kapsayan ilk altı aylık süreçte ise çelik ihracatı yıllık bazda yüzde 5,6 azalarak 54,87 milyon ton oldu.

Bakır ithalatında ilk yarı karnesi zayıf

Çin’in sanayi faaliyetlerinin en önemli göstergelerinden biri olarak kabul edilen işlenmemiş bakır ithalatında da ivme kaybı sürüyor:

• İşlenmemiş Bakır İthalatı: Haziran ayında 478 bin metrik ton olarak gerçekleşen ithalat, ocak-haziran döneminde yüzde 5,3 düşüşle 2,49 milyon tona geriledi.

• Bakır Konsantresi ve Cevheri: Haziran ayında ithalat 2,34 milyon ton olurken, yılın ilk yarısındaki kümülatif ithalat yüzde 0,9’luk sınırlı bir düşüşle 14,61 milyon ton seviyesinde dengelendi.

Çin’in alüminyum ihracatı rekor kırdı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD ile İran arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi ve Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını duyurmasının ardından küresel piyasalardaki risk iştahı zayıfladı. Hafta sonu yaşanan yoğun füze ve insansız hava aracı saldırıları, sanayi metallerinin öncüsü konumundaki bakırda haftanın ilk işlem gününde düşüşe yol açtı.

Metal borsalarında bakır fiyatları

Jeopolitik gerilimler ve doların seyriyle baskılanan bakır fiyatlarında, dünyanın önde gelen iki metal borsasındaki (LME ve SHFE) son durum şu şekilde gerçekleşti:

Makroekonomik baskılar ve talep endişesi

Bakır fiyatlarındaki bu geri çekilmenin ardında salt jeopolitik riskler değil, aynı zamanda bu risklerin tetiklediği makroekonomik beklentiler de yatıyor:

• Enflasyon ve Faiz Döngüsü: Yüksek enerji fiyatlarının küresel enflasyonu yeniden körükleyebileceği ve bu durumun merkez bankalarını faizleri daha uzun süre yüksek tutmaya zorlayacağı endişesi piyasalara hakim oldu.

• Sanayi Talebinde Yavaşlama: Yüksek faiz ortamının genel ekonomik faaliyeti yavaşlatacağı beklentisi, sanayi metallerine olan talep üzerinde doğrudan baskı oluşturuyor.

• Güçlü Dolar Etkisi: ABD dolarındaki değer kazancı, dolar cinsinden fiyatlanan bakırı diğer para birimlerini kullanan alıcılar için daha pahalı hale getirerek talebi sınırlıyor.

Alüminyum ve diğer metallerde görünüm

Bakırdaki düşüşe karşın alüminyum fiyatları, arz kesintisi endişeleriyle büyük ölçüde yatay bir seyir izledi (LME’de yüzde 0,05 artış, SHFE’de yüzde 0,35 düşüş). Alüminyum piyasasında öne çıkan gelişmeler şöyle:

• Stoklar ve Rusya Etkisi: LME’ye kayıtlı depolardaki görünür alüminyum stokları 2022’den bu yana en düşük seviyesine geriledi. Ayrıca, haziran ayında LME depolarındaki kullanılabilir Rusya menşeli alüminyum stoklarının payı yüzde 95’e ulaştı.

• BAE’de Üretim Başladı: Emirates Global Aluminium, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki alümina rafinerisini yeniden faaliyete geçirdiğini duyurdu.

Diğer sanayi metallerinde de genel bir zayıflık göze çarptı. LME’de çinko yüzde 0,71, kurşun yüzde 1,08, nikel yüzde 1,02 ve kalay yüzde 0,24 oranında geriledi. SHFE tarafında ise nikeldeki yüzde 0,05’lik sınırlı yükseliş dışında çinko, kurşun ve kalayda düşüşler kaydedildi.

Bakır fiyatları Orta Doğu’daki çatışmaların enflasyon riskini artırmasıyla geriledi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye genelindeki işletme ve basit belgeli konaklama tesislerinin mayıs ayına ilişkin doluluk ve geceleme istatistiklerini açıkladı. Turizm sezonunun hareketlenmesiyle birlikte nisan ayına kıyasla tesislere geliş, geceleme sayısı ve genel doluluk oranlarında belirgin bir artış kaydedildi.

Nisan ve mayıs ayları konaklama verileri

Açıklanan verilere göre tesislerin genel doluluk performansı ve ziyaretçi yoğunluğundaki değişim tablodaki gibi gerçekleşti:

Yabancı ve yerli ziyaretçi ayrımı

Mayıs ayındaki konaklama oranlarında yerli ve yabancı ziyaretçilerin payı ile tesislerde kalış süreleri şu şekilde ayrıştı:

• Yabancı Ziyaretçiler: Tesise geliş sayısı 4 milyon 719 bin 610 olarak kaydedildi. Yabancı turistlerin ortalama kalış süresi 3,31 gece, doluluk oranına doğrudan katkıları ise yüzde 29,51 oldu.

• Yerli Ziyaretçiler: Tesise geliş sayısı 5 milyon 274 bin 371‘e ulaştı. Yerli turistlerin ortalama kalış süresi 1,96 gece, doluluk oranındaki payları ise yüzde 19,50 olarak hesaplandı.

Yılın ilk 5 aylık kümülatif tablosu

Ocak-Mayıs dönemini kapsayan kümülatif veriler de raporda yer aldı. Yılın ilk beş ayında tesislerde sağlanan genel istatistikler şöyle oluştu:

• Toplam Tesise Geliş Sayısı: 34 milyon 10 bin 645

• Toplam Geceleme Sayısı: 77 milyon 769 bin 898

• Ortalama Doluluk Oranı: %34,63

Otel doluluk oranı mayıs ayında yüzde 49,01’e yükseldi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Başlık Önerileri

1. Morgan Stanley’den Alüminyum Raporu: Arz Dengesi Değişiyor, Fiyat Tahminleri Düştü

2. Veri Merkezleri Alüminyum Talebini Uçuracak: 2030 Hedefleri Netleşti

3. Alüminyum Piyasasında Arz Makası Daralıyor: Morgan Stanley 2026-2027 Projeksiyonunu Güncelledi

4. Bakırdan Alüminyuma Geçiş Riski: Küresel Metal Piyasalarında Dengeler Yeniden Kuruluyor

Uluslararası yatırım bankası Morgan Stanley, küresel alüminyum piyasasına yönelik arz, talep ve fiyat tahminlerini içeren kapsamlı analiz raporunu yayımladı. Banka, üretim kanallarındaki hızlanma nedeniyle arz açığı beklentilerini aşağı çekerken, veri merkezlerinin yarattığı yapısal talep artışına dikkat çekti.

Arz-talep dengesinde keskin revizyon

Morgan Stanley, üretim tesislerindeki kapasite artışları ve ek projelerin devreye girmesiyle birlikte önümüzdeki döneme ilişkin piyasa denge tahminlerinde önemli değişiklikler yaptı:

• 2026 Yılı Arz Açığı: Daha önce 1,8 milyon ton olarak öngörülen arz açığı tahmini, 1,1 milyon tona düşürüldü.

• 2027 Yılı Arz Fazlası: Daha önce 807 bin ton “açık” beklenen 2027 yılı için projeksiyon kökten değişerek 830 bin metrik tonluk “arz fazlası” yönünde revize edildi.

Dengeleri Değiştiren Faktörler: Piyasa görünümündeki bu gevşemede; Orta Doğu’daki alüminyum üretiminin beklenenden daha hızlı toparlanması, Endonezya’daki arz artışının hız kazanması ve taahhüt edilen yeni ek projeler etkili oldu.

Fiyat tahminleri aşağı çekildi

Arz tarafındaki rahatlama, bankanın geleceğe yönelik fiyat beklentilerini de sınırladı. Güncellenen alüminyum fiyat projeksiyonları şu şekildedir:

Yeni talep motoru: Veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısı

Raporda, teknoloji dünyasındaki büyümenin emtia piyasalarına yansıması mercek altına alındı. Özellikle veri merkezi inşaatlarının küresel alüminyum talebini yapısal olarak yukarı taşıyacağı öngörülüyor:

• Veri merkezlerinden kaynaklanan alüminyum talebinin, 2026’daki 809 bin ton seviyesinden 2030 yılına kadar 1,2 milyon tona yükselmesi bekleniyor.

• Bara hatları (busbars), yapısal muhafazalar ve jeneratör kabinleri gibi kritik altyapı bileşenleri nedeniyle bu alandaki alüminyum ihtiyacının iki katından fazla artabileceği tahmin ediliyor.

Piyasadaki yukarı yönlü riskler

Morgan Stanley, fiyatların tahmin edilenden daha yüksek seyretmesine yol açabilecek potansiyel risk faktörlerini ise şu şekilde sıraladı:

1. Çin’deki üretim ve çevre kontrollerinin yeniden sıkılaştırılması.

2. Küresel ölçekte bazı izabe tesislerinin (smelter) ani şekilde kapanması.

3. Bakır fiyatlarının aşırı yükselmesi durumunda, sanayide maliyet avantajı sağlamak adına bakırdan alüminyuma geçiş eğiliminin (ikame etkisi) güçlenmesi.

Morgan Stanley, 2026’da alüminyumda daha küçük bir arz açığı öngörüyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, haziran ayı içerisinde gerçekleştirilen Dış Ticaret Beklenti Anketi’nin sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Bakan Bolat, küresel ticaretteki jeopolitik gerilimlere, zayıf dış talebe ve artan korumacılık politikalarına rağmen Türkiye’nin dış ticaret performansının 2026 yılının 3. çeyreğinde de dayanıklı seyrini koruyacağını vurguladı.

Dış ticaret beklenti endeksleri ve piyasa görünümü

04-17 Haziran 2026 tarihleri arasında uygulanan anket sonuçlarına göre, yılın üçüncü çeyreğine ilişkin dış ticaret beklentilerinde ihracat lehine pozitif bir makas değişimi gözlendi:

• İhracat Beklenti Endeksi: Bir önceki çeyreğe göre 2,4 puan artarak 101,5 seviyesine yükseldi. Endeksin 100 puanlık eşik değerinin üzerinde yer alması, ihracatçıların gelecek döneme dair artış beklentisini teyit etti.

• İthalat Beklenti Endeksi: Bir önceki çeyreğe kıyasla 2,2 puan azalarak 102,7 seviyesine geriledi. İthalat beklentisindeki bu düşüş, dış ticaret dengesindeki toparlanma eğilimini destekler nitelikte yorumlandı.

İhracatta kümülatif rekorlar ve OVP hedefi

Bakan Bolat, haziran ayı itibarıyla mal ihracatında ulaşılan tarihi eşikleri yeniden hatırlatarak güncel dış ticaret karnesini özetledi:

Bakanlık, Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında yıl sonu için belirlenen 282 milyar dolarlık mal ihracatı hedefine ulaşmak adına çalışmaların kesintisiz sürdüğünü; bu olumlu makroekonomik görünümün cari işlemler açığının GSYH’ye oranını tarihsel ortalamaların altında tutmaya devam edeceğini öngörüyor.

Yeni pazar rotalarında lider ülkeler

Anket sonuçları, Türk ihracatçılarının gelecek 3 aylık dönemde küresel pazarlarda derinleşme ve pazar çeşitlendirme stratejilerine hız vereceğini gösterdi.

Firmaların ilk kez ihracat yapmayı planladıkları hedef pazarlar sırasıyla şunlar oldu:

1. ABD

2. Avustralya

3. Mısır

Bakan Bolat: Yıl sonu OVP hedefimiz olan 282 milyar dolara ulaşmak için tüm gücümüzle çalışıyoruz adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Başlık Önerileri

1. İŞKUR’un İlk Yarı Karnesi: 723 Bin Kişi İş Sahibi Oldu

2. İŞKUR Haziran 2026 İstihdam Verilerini Açıkladı: Zirve İmalat Sanayisinin

3. İşveren 1,2 Milyon Kişi Aradı: En Çok Hangi Mesleklerde İşe Alım Yapıldı?

4. Kayıtlı İş Arayan Sayısı Arttı: İşte İŞKUR’un Yeni Dönem İstihdam Raporu

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR), 2026 yılı haziran ayına ve ocak-haziran (ilk altı ay) dönemine ait istihdam, açık iş, kayıtlı işsizlik ve işgücü programları verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, işgücü piyasasındaki arz-talep dengesini ve en çok istihdam sağlayan sektörleri ortaya koydu.

İşe yerleştirme ve istihdam verileri

İŞKUR aracılığıyla gerçekleştirilen işe yerleştirme faaliyetlerinde yılın ilk yarısına ait genel tablo ve demografik dağılımlar şu şekilde şekillendi:

• Haziran Ayı İstihdamı: Toplam 134.374 kişi işe yerleştirildi. Bu rakamın yüzde 61,5’ini (82.695) erkekler, yüzde 38,5’ini (51.679) ise kadınlar oluşturdu. Geçen yılın aynı ayına göre işe yerleştirme oranında yüzde 7,90’lık bir azalış yaşandı.

• Ocak-Haziran (İlk Yarı) Toplamı: Yılın ilk 6 ayında toplam 723.408 kişi İŞKUR aracılığıyla iş buldu.

• Özel Grupların İstihdamı: Altı aylık dönemde işe yerleşenler arasında 273.522 kadın, 222.929 genç, 23.660 engelli ve 135.614 yükseköğrenim mezunu yer aldı.

• En Çok İstihdam Sağlayan İller: İstanbul (171.406 kişi) zirvede yer alırken; onu Ankara (75.504), İzmir (45.616), Antalya (33.596) ve Kocaeli (24.810) takip etti.

• Lider Sektör: Yılın ilk yarısında en fazla işe yerleştirme imalat sanayi alanında gerçekleşti.

İşveren talepleri ve öne çıkan meslekler

İşverenler tarafından İŞKUR’a iletilen eleman talepleri (açık iş) haziran ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,66 artışla 242.819 seviyesine çıktı. Ocak-Haziran döneminde ise toplam 1.209.372 açık iş talebi alındı. Bu taleplerin yüzde 99,5’i özel sektörden geldi.

İlk yarıyıl verilerine göre en fazla eleman aranan ve en çok işe yerleştirme yapılan mesleklerin performans tablosu şu şekilde gerçekleşti:

Kayıtlı iş arayanlar ve aktif işgücü programları

• Kayıtlı İşsiz Sayısı: Haziran ayı itibarıyla İŞKUR’a kayıtlı iş arayan sayısı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 4,13 artarak 2.275.633 kişiye ulaştı. Bu kişilerin yüzde 50,5’ini erkekler, yüzde 49,5’ini kadınlar oluştururken, kayıtlı işsizlerin yüzde 24,7’si 15-24 yaş grubundaki gençlerden meydana geldi.

• Danışmanlık Hizmetleri: Yılın ilk yarısında iş arayanlarla toplam 1.665.848 bireysel görüşme yapıldı. İşveren danışmanlığı kapsamında ise 390.607 işyeri ziyaret edildi.

• Eğitim ve İşbaşı Programları: Ocak-Haziran döneminde 7.737 adet aktif işgücü programı (İşbaşı Eğitim Programları, Mesleki Eğitim Kursları vb.) düzenlendi ve bu programlardan 44.651 kişi yararlandı. En fazla kursiyer perakende satış elemanı, market elemanı ve müşteri hizmetleri görevlisi alanlarında eğitim aldı.

İŞKUR’a kayıtlı iş arayan sayısı haziranda 2 milyon 275 bin 633 kişi oldu adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Uluslararası finans devi Bank of America (BofA), emtia piyasalarına yönelik yayımladığı son analiz raporunda altın fiyat tahminlerini güncelledi. Banka, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasındaki duruşuna yönelik beklentiler doğrultusunda ons altın öngörülerinde aşağı yönlü bir revizyona gitti.

“Şahin Fed” beklentisi tahminleri düşürdü

Bank of America, Fed’in faiz politikalarında daha sıkı ve “şahin” bir tutum sergileyeceğine yönelik beklentileri gerekçe göstererek altın fiyat tahminini aşağı çekti. Yapılan güncellemenin detayları şu şekildedir:

• 2026 Yılı Ortalama Altın Tahmini: Yüzde 14 oranında düşürülerek ons başına 4.360 dolar seviyesine indirildi.

Uzun vadeli hedef: 5.000 dolar potansiyeli

Kısa ve orta vadeli bu aşağı yönlü revizyona rağmen, bankanın altına yönelik uzun vadeli pozitif bakış açısını koruduğu görüldü. Raporlanan analizde, Fed’in mevcut faiz artırımı döngüsünün tamamen sona ermesinin ardından, ons altının 5.000 dolar seviyesine ulaşma potansiyelini hala masada tuttuğu vurgulandı.

BoFA ons altın için 2026 ortalama fiyat tahminini düşürdü adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), küresel enerji piyasalarının yakından takip ettiği 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin petrol piyasası raporunu yayımladı. Kurum, hem Brent hem de WTI türü ham petrol fiyat tahminlerinde ciddi bir aşağı yönlü revizyona giderken, ABD’nin üretim projeksiyonlarını da güncelledi.

Petrol fiyat tahminlerinde aşağı yönlü revizyon

EIA’nın yayımladığı son rapora göre, önümüzdeki iki yıla ilişkin fiyat öngörüleri varil başına bazda önemli ölçüde düşürüldü. Fiyat beklentilerindeki değişim şu şekilde gerçekleşti:

ABD’nin petrol üretim tahminleri

Arz tarafında ise dünyanın en büyük üreticilerinden olan ABD’nin günlük petrol üretimine dair tahminlerinde iki yıl için zıt yönlü güncellemeler yapıldı:

• 2026 Yılı Projeksiyonu: EIA, ABD’nin 2026 yılı petrol üretimi tahminini günlük 13,78 milyon varil seviyesine yükseltti.

• 2027 Yılı Projeksiyonu: Gelecek yıla ilişkin beklentiler ise bir miktar aşağı çekilerek günlük 14,03 milyon varil seviyesine indirildi.

EIA petrol fiyat tahminlerini aşağı yönlü revize etti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR), haziran ayına ilişkin İşsizlik Sigortası Fonu Bülteni’ni yayımladı. Veriler; işsizlik ödeneği, kısa çalışma ödeneği, nakdi ücret desteği, yarım çalışma ödeneği ve Ücret Garanti Fonu kapsamında yapılan harcamalar ile fonun ulaştığı toplam finansal büyüklüğü gözler önüne serdi.

Haziran ayında fon kapsamında yapılan ödemeler

İŞKUR verilerine göre haziran ayı içerisinde farklı destek kalemleri altında yüz binlerce vatandaşa milyarlarca liralık kaynak aktarıldı. İlgili dönemde yapılan ödemelerin detayları şu şekilde gerçekleşti:

Not: İşverenlerin ödeme güçlüğüne düşmesi nedeniyle çalışanların mağduriyetini önleyen Ücret Garanti Fonu ödemelerinde haziran ayında artış görülmesi dikkat çekti.

İşsizlik ödeneğine tarihi başvuru rakamları

Sistemin devreye girdiği 2002 yılı Mart ayından 30 Haziran 2026 tarihine kadar olan kümülatif veriler, işgücü piyasasındaki başvuru oranlarını ortaya koydu:

• Bugüne kadar işsizlik ödeneği almak için toplam 23 milyon 484 bin 433 kişi başvuruda bulundu.

• Bu başvurulardan gerekli şartları karşılayan 12 milyon 514 bin 290 kişi ödenek almaya hak kazandı.

İşsizlik Sigortası Fonu’nun büyüklüğü ve portföy dağılımı

Vatandaşlara yapılan yoğun ödemelere rağmen İşsizlik Sigortası Fonu’nun toplam varlıkları büyümesini sürdürdü. Haziran 2026 sonu itibarıyla fonun menkul kıymet ve nakit varlığı 789 milyar 396 milyon TL‘ye yükseldi. (7 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla fon büyüklüğü ise 787,5 milyar TL seviyesinde dengelendi).

Fon portföyünün yatırım araçlarına göre dağılımı, kamu kaynaklarının büyük oranda güvenli limanlarda değerlendirildiğini gösterdi:

• Tahvil: %74,58

• Mevduat: %25,12

• Takasbank Para Piyasası: %0,30

İŞKUR: İşsizlik Sigortası Fonu varlıkları haziranda 789,4 milyar TL’ye yükseldi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Yapı Kredi Yatırım, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) fonlama stratejisine ve olası faiz adımlarına ilişkin dikkat çeken bir analiz yayımladı. Kurum, Merkez Bankası’nın temmuz ayı itibarıyla piyasa dinamiklerini doğrudan etkileyecek taktiksel bir değişikliğe gitmesini öngörüyor.

Temmuz ayında “örtülü faiz indirimi” beklentisi

Yapı Kredi Yatırım Başstratejisti Murat Berk tarafından hazırlanan analiz notuna göre, TCMB’nin mart ayında askıya aldığı bir haftalık repo ihalelerine temmuz ayında yeniden başlaması bekleniyor. Bu hamlenin piyasa faizlerine etkisine dair öngörüler şu şekilde tablolaştırıldı:

Enflasyon görünümü ve resmi faiz indirimi takvimi

Analiz notunda, temmuz ve ağustos aylarına ilişkin fiyat tahminlerinin haziran ayına kıyasla daha az olumlu bir tabloya işaret ettiği belirtildi. Ancak bu makroekonomik dengelerin, mevcut enflasyon görünümü altında Merkez Bankası’na para politikasında gevşemeye gitmesi için yeterli alanı sunmaya devam edeceği vurgulandı.

Yapı Kredi Yatırım’ın para politikası adımlarına dair öngördüğü zaman çizelgesinin detayları şunları içeriyor:

• Temmuz Ayı (Kısa Vade): Bir haftalık repo ihalelerinin yeniden devreye alınması ve fonlama stratejisinde taktiksel bir esneme.

• Eylül Ayı (Orta Vade): Fonlama stratejisindeki bu geçiş sürecinin ardından, TCMB’nin beklenen resmi politika faiz indirimlerine başlaması.

Murat Berk’in analizinde, repo ihalelerinin askıya alınmasıyla yüzde 40’a çıkan efektif fonlama oranının yüzde 37’ye çekilmesinin, piyasalar için kritik bir gevşeme sinyali olacağının altı çizildi.

Yapı Kredi yatırım’dan TCMB beklentisi: Temmuz’da “Örtülü Faiz İndirimi” gelebilir adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’nin NATO içerisindeki ticari ve ekonomik konumuna ilişkin kapsamlı veriler paylaştı. Bakan Bolat, Türkiye’nin jeostratejik konumunun yanı sıra güçlenen ekonomisi, artan dış ticareti ve yükselen savunma sanayisi kapasitesiyle NATO müttefikleri arasında kilit bir rol üstlendiğini vurguladı.

Ekonomik büyüklük ve kişi başına gelir

Açıklanan verilere göre, NATO ülkeleri 2025 yılı itibarıyla 59,2 trilyon dolarlık toplam ekonomik büyüklükle dünya gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) yüzde 50,1’ini oluşturuyor. Türkiye’nin bu blok içerisindeki ekonomik gelişimi şu rakamlarla özetlendi:

• Ekonomik Büyüklük (Cari Fiyatlarla): Yaklaşık 1,6 trilyon dolarlık GSYH ile NATO ülkeleri arasında 8. sırada yer alıyor.

• Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP): 3,8 trilyon dolarlık büyüklükle NATO içerisinde 5. sıraya konumlanıyor.

• GSYH Artışı (2002-2025): 2002’de 238,7 milyar dolar olan GSYH, 6,7 kat artarak 1.596,3 milyar dolara ulaştı.

• Kişi Başına Gelir: Aynı dönemde 3.616 dolardan 5,2 kat artışla 18.040 dolara yükseldi.

NATO ile dış ticaret tablosu

NATO ülkeleri, dünya ticaret hacminden yüzde 44,7’lik (23 trilyon dolar) bir pay alırken, Türkiye’nin bu ülkelerle olan ticareti önemli bir fazla veriyor.

Türkiye’nin 2025 ve 2026’nın ilk yarısına ait NATO ülkeleriyle olan dış ticaret performansının detayları şöyledir:

Türkiye’nin ihracatının yüzde 55,9’u, ithalatının ise yüzde 35,9’u NATO ülkeleriyle gerçekleşti. Ülkeler bazında bakıldığında en büyük ticaret ortakları; Almanya (52,3 milyar dolar), ABD (34,4 milyar dolar), İtalya (28,9 milyar dolar), Fransa (24,1 milyar dolar) ve Birleşik Krallık (24 milyar dolar) olarak sıralandı.

Doğrudan yabancı yatırımlar ve demografi

NATO ülkeleri, dış ticaretin yanı sıra Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımlarda (DYY) da ana aktör konumunda bulunuyor:

• Türkiye’deki NATO Yatırımları: NATO ülkelerinin Türkiye’deki yatırım stoku 150,6 milyar dolar seviyesinde. Bu rakam, Türkiye’deki toplam yabancı yatırım stokunun yüzde 67,5’ini oluşturuyor.

• En Çok Yatırım Yapan Ülkeler: Hollanda, Almanya, İspanya, Birleşik Krallık ve Fransa.

• Türkiye’nin NATO’daki Yatırımları: 42,6 milyar dolar seviyesinde kaydedildi.

• Nüfus Gücü: Toplam 988 milyonluk nüfusa sahip NATO içerisinde Türkiye, 86,1 milyonluk nüfusuyla ABD’nin ardından 2. sırada yer alıyor.

Savunma sanayisinde artan kapasite

Bakan Bolat, savunma sanayisine yönelik kritik istatistikleri de kamuoyuyla paylaştı. Türkiye, NATO’nun belirlediği savunma bütçesi hedeflerini aşan ülkeler arasında yer alıyor.

• Savunma Harcamaları: Türkiye’nin 2025 yılı savunma harcamaları 36,4 milyar dolara yükseldi. Bu tutarın GSYH’ye oranı yüzde 2,3 olarak gerçekleşti ve NATO’nun yüzde 2’lik hedefinin üzerinde kaldı.

• Küresel İhracat Payı: Savunma ve havacılık ihracatı 10 milyar doları aşan Türkiye, dünya savunma ihracatından aldığı yüzde 1,8’lik payla dünyada 11. sırada bulunuyor.

• Dünyanın En Büyük 100 Şirketi: SIPRI’nin 2024 raporuna göre dünyanın en büyük 100 savunma sanayisi şirketi arasında 5 Türk firması (Aselsan, Tusaş, Baykar, Roketsan, MKE) yer alıyor.

Türkiye’nin üretim ve ihracat odaklı kalkınma hedeflerini kararlılıkla sürdüreceğini belirten Bolat, Türkiye’de gerçekleştirilecek NATO Zirvesi’nin dünya barışı ve ekonomik refah açısından başarılı geçmesini temenni etti.

Ticaret Bakanı Bolat: Türkiye, NATO ülkeleri arasında en büyük 8. ekonomi konumunda adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Bankacılıktan Sorumlu Başkan Yardımcısı Matteo Patrone, özel sektör müşterileri, iş dünyası temsilcileri ve diğer paydaşlarla görüşmeler gerçekleştirmek üzere 7-10 Temmuz tarihleri arasında Türkiye’yi ziyaret edecek. Kurumdan yapılan açıklamada, ziyaretin EBRD’nin Türkiye’deki faaliyetlerinin merkezinde yer alan özel sektöre desteğini pekiştireceği vurgulandı.

Görüşmelerin ana gündem maddeleri

Patrone’un sanayi, enerji, altyapı, finansal hizmetler ve imalat sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin yöneticileriyle bir araya geleceği temaslarda öne çıkacak ana başlıklar şunlar olacak:

• Yatırım ve Büyüme: Türk şirketlerinin büyüme stratejileri ve hızla değişen küresel pazar şartlarına uyum süreçlerinin desteklenmesi.

• Rekabet ve İnovasyon: Özel sektörün küresel değer zincirlerindeki rekabet gücünün ve yenilikçi altyapısının artırılması.

• Yeşil Dönüşüm: Sürdürülebilirlik ve çevre odaklı projelerin finansmanı.

COP31 Antalya ve Türkiye’nin yatırım potansiyeli

Ziyaret öncesi açıklamalarda bulunan Patrone, Türkiye’nin güçlü girişimcilik ruhu, ekonomik dayanıklılığı ve yatırım iştahıyla öne çıkan bir pazar olmaya devam ettiğinin altını çizdi. İklim hedeflerinin önemine de değinen Patrone, sürece ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:“Türkiye’nin COP31 İklim Zirvesi’ne Antalya’da ev sahipliği yapmaya hazırlanması, ülkenin iklim hedeflerini destekleyecek yatırımları ve iş birliklerini iş dünyasıyla masaya yatırmak açısından son derece önemli bir fırsat sunuyor.”

EBRD yetkilileri, Türkiye’nin büyük iç pazarı, güçlü sanayi altyapısı ve bölgesel-küresel değer zincirlerine olan güçlü entegrasyonu sayesinde özel sektör yatırımları için cazip fırsatlar barındırmaya devam ettiğini belirtiyor.

EBRD Başkan Yardımcısı Patrone Türkiye’ye geliyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Sosyal yardım programlarının aylık ödemeleri artırıldı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) bölgesinde tüketici fiyat endeksi (TÜFE) bazlı yıllık enflasyon, nisan ayındaki yüzde 4,4 seviyesinden mayıs ayında yüzde 4,6‘ya yükseldi. Rapor, enerji maliyetlerindeki sert yükselişin küresel manşet enflasyon üzerindeki baskısını açıkça ortaya koydu.

Enflasyonun alt kalemlerinde son durum

Mayıs ayında OECD genelindeki enflasyon dinamiklerinde gıda ve enerji tarafında zıt yönlü hareketler gözlemlenirken, çekirdek enflasyonda da sınırlı bir yukarı yönlü hareket yaşandı:

• Manşet Enflasyon: Genel oran yüzde 4,6’ya çıktı. Verisi bulunan ülkelerin 16’sında artış, 8’inde düşüş görülürken, 14 ülkede oran yatay (değişmeden) kaldı.

• Çekirdek Enflasyon: Oynaklık gösteren gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek enflasyon, 0,2 puanlık artışla yüzde 3,8 seviyesine yükseldi.

• Gıda Enflasyonu: OECD genelinde 0,4 puan gerileyerek yüzde 3,6‘ya indi. Bu rahatlama eğilimi, üye ülkelerin büyük bir bölümüne yansıdı.

Enerji enflasyonunda ayrışma: Hangi ülke ne durumda?

Raporun en çarpıcı verisi enerji fiyatlarında kaydedildi. Nisan ayında yüzde 13,2 olan OECD genelindeki enerji enflasyonu, mayıs ayında yüzde 15,8‘e sıçradı. Verisi incelenen 37 OECD ülkesinin 26’sında enerji maliyetleri ivmelenirken, 11’inde gerileme görüldü.

Ülkeler bazında enerji enflasyonunda iki uç noktada yer alan ekonomiler şu şekilde tablolara yansıdı:

OECD Bölgesi’nde TÜFE mayıs ayında yıllık %4,6’ya yükseldi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe’nin katılımıyla düzenlenen toplantıda haziran ayına ve yılın ilk yarısına ilişkin dış ticaret verilerini kamuoyuyla paylaştı. Küresel emtia piyasalarındaki dalgalanmalar ve jeopolitik krizlere rağmen ihracatta önemli rekorlara imza atıldığı vurgulandı.

Dış ticarette haziran ayı ve ilk yarı tablosu

Bakan Bolat’ın açıklamaları doğrultusunda, Türkiye’nin ihracat ve ithalat kalemlerinde ulaştığı seviyeler tablodaki gibi gerçekleşti:

Rekorlar ve öne çıkan gelişmeler

Açıklanan veriler ışığında Türkiye’nin dış ticaretinde elde edilen başarılar ve kaydedilen önemli metrikler şunlar oldu:

• Tarihi Haziran Rekoru: Haziran ayında ulaşılan yaklaşık 25 milyar dolarlık ihracat, tüm zamanların en yüksek haziran ayı rakamı oldu. Bu aynı zamanda Aralık 2025 ve Nisan 2026’nın ardından tarihteki en yüksek üçüncü aylık ihracat rakamı olarak kayıtlara geçti.

• Mal ve Hizmet İhracatında Eşik Aşıldı: Tarihte ilk defa mal ve hizmet ihracatının toplamı yıllıklandırılmış bazda 400 milyar doları (400,3 milyar dolar) aşmayı başardı.

• Yüksek Teknoloji İhracatı Artıyor: Orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatı yıllıklandırılmış olarak 116,2 milyar dolara yükseldi ve bu ürünlerin toplam ihracattaki payı yüzde 44’e çıktı.

• İhracatın İthalatı Karşılama Oranı: Yılın ilk altı aylık (Ocak-Haziran) döneminde bu oran yüzde 72 olarak gerçekleşirken, son 12 ayın ortalaması yüzde 74,4 oldu.

Küresel ve bölgesel zorluklar

Bakan Bolat, rekorlarla dolu bu dönemin oldukça zorlu küresel şartlar altında elde edildiğine dikkat çekti. Emtia piyasalarında ve değerli metallerde yaşanan anormal yükselişler, piyasa oynaklıkları ile ABD/İsrail-İran Savaşı’nın diğer Körfez ülkelerine yayılma riski; enerji, petrokimya ve lojistik maliyetlerinde ciddi artışlara neden oldu. Ayrıca yılın ilk yarısında Ramazan ve Kurban bayramlarının takvim etkisinin hem ihracat hem de ithalat rakamları üzerinde belirleyici olduğu ifade edildi.

Bakan Bolat: Haziran ayında dış ticaret açığı 10,4 milyar dolar oldu adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) haziran ayı enflasyon verilerini açıklamasının ardından, milyonlarca memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklisinin yılın ikinci yarısında alacağı zam oranları resmiyet kazandı. Yılın ilk 6 aylık dönemine ait makroekonomik verilerin tamamlanmasıyla birlikte yeni zam tablosu netleşti.

Emekli ve memur zam oranları

Yılda iki kez enflasyon farkına bağlı olarak maaş artışı alan hak sahiplerinin haziran ayı itibarıyla kesinleşen yeni zam oranları şu şekilde hesaplandı:

Not: Memur ve memur emeklilerinin enflasyon farkı alabilmesi için ilk 6 aylık enflasyonun %11’lik barajı aşması gerekiyordu. Açıklanan 6 aylık veri ile memur zammı %13,52 olarak hesaplanırken, söz konusu veri 6 aylık enflasyonun 4,25 puan altında bir fark formülüne işaret etti.

En düşük emekli aylığı için Meclis bekleniyor

Kök maaşlara uygulanacak %17,76’lık zam oranı kesinleşmiş olsa da en düşük emekli aylığının (taban maaş) ne kadar olacağı henüz netlik kazanmadı. En düşük emekli maaşı sınırının artırılabilmesi için yürürlüğe konulacak bir yasal düzenleme (kanun teklifi) gerekiyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, enflasyon verilerinin netleşmesinin ardından en düşük emekli aylığına yönelik Meclis’te (TBMM) gerekli teknik ve yasal çalışmaların hızlıca başlatılacağını duyurmuştu.

Birçok kalem memur zammına göre artacak

Memur ve memur emeklilerine yapılacak %13,52’lik zam oranı, sadece çalışanların maaşlarını değil, mevzuat gereği doğrudan memur maaş katsayısına endeksli olan birçok sosyal ödemeyi ve yasal sınırı da yukarı taşıyacak.

Maaş katsayısının artmasıyla birlikte yükselecek diğer kalemler:

• Kıdem tazminatı tavanı

• İşsizlik ödeneği (maaşı)

• 65 yaş aylığı (yaşlılık maaşı)

• Engelli aylıkları ve diğer sosyal yardım ödemeleri

Emekli ve memur zammı belli oldu adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) haziran ayına ilişkin enflasyon verilerini duyurmasının ardından, konut ve işyeri kiralarında uygulanabilecek tavan zam oranı netleşti. Kiracıların ve mülk sahiplerinin yakından takip ettiği oran, 12 aylık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ortalaması baz alınarak hesaplandı.

Kira artış oranlarında son durum

Açıklanan enflasyon verisiyle birlikte bu ay yenilenecek sözleşmeler için yasal üst sınır belirlenmiş oldu. Geçtiğimiz aya kıyasla tavan zam oranında sınırlı bir düşüş kaydedildi.

Uygulama detayları

• Hesaplama Yöntemi: Kira zam tavanı, TÜİK tarafından her ay açıklanan enflasyon rakamları içerisindeki 12 aylık ortalamalara göre belirlenmektedir.

• Kapsam: Belirlenen %32,03‘lük oran, bu ay içerisinde yenilenecek olan hem konut hem de işyeri kira sözleşmelerinde uygulanabilecek maksimum artış tutarını, yani yasal üst sınırı ifade etmektedir. Mülk sahipleri bu oranın üzerinde bir yasal zam talebinde bulunamazlar.

TÜİK haziran enflasyonunu açıkladı: Kira zam tavanı belli oldu adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), piyasaların merakla beklediği haziran ayına ilişkin tüketici ve üretici fiyat endekslerini yayımladı. Açıklanan verilere göre tüketici enflasyonu beklentilere paralel bir seyir izleyerek hafifçe hız kesti ve aylık bazda yüzde 1’in altına geriledi.

Haziran ayı enflasyon verileri özeti

Piyasa beklentileri (Bloomberg HT anketi) ve bir önceki ayın verileriyle karşılaştırmalı haziran ayı enflasyon tablosu şu şekilde gerçekleşti:

Not: Nisan ayında, ABD-İsrail’in Orta Doğu’da başlattığı savaşın küresel piyasalara etkisiyle aylık enflasyon yüzde 4’ün üzerinde kaydedilmişti.

Harcama gruplarına göre fiyat değişimleri ve enflasyona katkıları

Enflasyon sepetinde en yüksek ağırlığa sahip olan üç ana harcama grubunun haziran ayındaki hem aylık hem de yıllık performansları ile manşet enflasyona yaptıkları puan bazlı katkılar şu şekilde listelendi:

• Konut, Su, Elektrik, Gaz ve Diğer Yakıtlar:

  • Yıllık Değişim: + %45,14 (Enflasyona Katkısı: 5,92 Puan)

  • Aylık Değişim: + %2,30 (Enflasyona Katkısı: 0,27 Puan)

• Gıda ve Alkolsüz İçecekler:

  • Yıllık Değişim: + %35,45 (Enflasyona Katkısı: 8,61 Puan)

  • Aylık Değişim: + %0,17 (Enflasyona Katkısı: 0,04 Puan)

• Ulaştırma:

  • Yıllık Değişim: + %31,15 (Enflasyona Katkısı: 5,19 Puan)

  • Aylık Değişim: – %0,05 (Enflasyona Katkısı: -0,01 Puan)

Haziran’da aylık enflasyon yüzde 1’in altına geriledi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Zayıflayan ABD doları ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yakın dönemde faiz artıracağına dair beklentilerin azalmasıyla birlikte küresel piyasalarda alüminyum ve diğer endüstriyel metal fiyatları yukarı yönlü bir ivme yakaladı.

Fiyatları destekleyen temel dinamikler

Metal piyasalarındaki bu toparlanmada makroekonomik veriler ve arz-talep dengesine yönelik beklentiler başrol oynadı:

• Fed ve Güçsüz Dolar: ABD iş gücü piyasasına ilişkin verilerin zayıf gelmesi, Fed’in kısa vadede faiz artırımı yapacağı yönündeki beklentileri törpüledi. Gerileyen dolar, dolar cinsinden fiyatlanan sanayi metallerini diğer para birimlerini kullanan uluslararası alıcılar için daha cazip ve ucuz hale getirdi.

• Arz Endişelerinde Düşüş: Uluslararası yatırım bankası Citi, piyasada oluşan “Orta Doğu’daki alüminyum arzının hızla piyasaya döneceğine” ilişkin endişelerin abartılı olduğunu değerlendirerek fiyatlardaki baskının azalmasına destek sundu.

• Bakırda Yeni Nesil Talep Dalgası: Bakır fiyatları sadece makroekonomik faktörlerle değil; yapay zekâ (AI) yatırımları, elektrik şebekelerinin yenilenmesi ve elektrikli araçlarla (EV) bağlantılı yapısal talep artışından da önemli bir destek buluyor. Özellikle Yangshan bakır priminin 2025 yılından bu yana görülen en yüksek seviyesini tekrarlaması, piyasadaki fiziksel alım ilgisinin oldukça güçlü olduğuna işaret ediyor.

Küresel borsalarda güncel metal fiyatlamaları

Londra Metal Borsası (LME) ile Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda (SHFE) işlem gören temel sanayi metallerindeki günlük fiyat değişimleri genel hatlarıyla alıcılı bir seyir izledi:

Alüminyum fiyatları zayıf dolar ve azalan faiz artışı beklentileriyle yükseldi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Küresel yarı iletken endüstrisini temsil eden kuruluş olan SEMI, ABD yönetimine gönderdiği resmi bir mektupla, küresel bellek çipi sıkıntısına fiyat veya üretim kapasitesi üzerinden müdahale edilmesinin mevcut arz krizini çok daha ağırlaştırabileceği uyarısında bulundu.

Piyasaya müdahale riski ve SEMI’nin çözüm önerileri

SEMI, fiyatlandırma veya kapasite kararlarını bozan idari müdahalelerin, pazardaki talep dengesizliğini daha da uzatma riski taşıdığını vurguladı. Kuruluş, mevcut piyasa koşullarına idari müdahalelerle değil; üretim yatırımları ve uzun vadeli sözleşmelerle yanıt verilmesi gerektiğini belirterek şu çözüm önerilerini sıraladı:

• Uzun Vadeli Anlaşmalar: Şirketlerin müşterileriyle ticari dinamiklere uygun, uzun vadeli satın alma anlaşmaları yapmaya devam etmesine izin verilmeli.

• Üretim Teşvikleri: ABD’de üretimi artırmayı amaçlayan vergi teşvikleri sürdürülmeli ve yatırımların önü açılmalı.

• Tüketiciye Vergi İndirimi: Elektronik ürünlerdeki (telefon, dizüstü bilgisayar vb.) maliyet artışlarının tüketici üzerindeki baskısını hafifletmek için Kongre ile birlikte çalışılarak vergi indirimleri veya vergi kredileri geliştirilmeli.

Mektubun muhatapları ve sektör temsilcileri

SEMI Küresel Kamu Politikası ve Savunuculuk Başkan Yardımcısı Royal Kastens, uyarıların yanı sıra Trump yönetiminin çip sektörüne verdiği desteği memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Kastens, özellikle yapay zekâ ve veri merkezi altyapısını desteklemek amacıyla üretim kapasitesini artırmaya yönelik girişimleri takdir ettiklerini ifade etti.

1 Temmuz 2026 tarihli mektubun gönderildiği üst düzey ABD’li bakanlar ve SEMI üyesi olan pazarın en büyük aktörleri şu şekilde tablolandı:

Çip sektörü, ABD yönetimini fiyat ve üretim müdahalesine karşı uyardı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İtalya’da işsizlik oranı rekor seviyeye geriledi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) tarafından 26 Mayıs-12 Haziran 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen Kredi Koşulları Anketi’nin sonuçları yayımlandı. İkinci çeyrek (mayıs sonunda biten üç aylık dönem) gerçekleşmeleri ve üçüncü çeyrek (ağustos sonuna kadarki dönem) beklentilerini içeren rapor, hanehalkı ve şirketlerin krediye erişimi, talep durumu ve temerrüt risklerine dair önemli sinyaller barındırıyor.

Hanehalkı kredileri: Arz, talep ve temerrüt durumu

Hanehalkı cephesinde teminatlı (konut/ipotek vb.) ve teminatsız (kredi kartı, ihtiyaç kredisi vb.) krediler arasında belirgin farklılıklar gözlemlendi. Özellikle teminatsız kredilerdeki temerrüt artışı dikkat çekiyor.

Kurumsal krediler: KOBİ’lerde arz ve talep daralıyor

Anket sonuçları, kurumsal tarafta özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) kredi piyasasında yavaşlama yaşandığına işaret ediyor:

• Kredi Arzı: Toplam kurumsal kredi arzı ikinci çeyrekte genel hatlarıyla değişmedi. Ölçek bazında bakıldığında küçük (-%9,1) ve orta ölçekli (-%6,5) işletmeler için arz hafif azalırken, büyük işletmelerde (%3,5) kayda değer bir değişim olmadı. Üçüncü çeyrekte de toplam arzın değişmemesi bekleniyor.

• Kredi Talebi: İkinci çeyrekte kredi talebi küçük işletmelerde (-%11,1) ve orta ölçekli işletmelerde (-%15,8) daralırken, büyük işletmelerde sabit kaldı.

• Temerrüt Oranları: Kurumsal kredilerde temerrüt oranları, hanehalkı verilerinin aksine tüm işletme ölçeklerinde ikinci çeyrekte değişiklik göstermedi.

Kredi fiyatlamaları ve faiz marjları

Bankaların uyguladığı faiz marjlarındaki değişimler ve beklentiler ise şu şekilde şekillendi:

• Teminatlı Krediler: Hanehalkına yönelik teminatlı kredilerin toplam faiz marjları ikinci çeyrekte genişlerken, üçüncü çeyrekte bu marjların daralması öngörülüyor.

• Teminatsız Krediler: İkinci çeyrekte daralan teminatsız kredi faiz marjlarının üçüncü çeyrekte de daralmaya devam etmesi bekleniyor.

BoE anketi: Konut kredisi arzının artması, talebin ise azalması bekleniyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Avrupa Birliği (AB), üçüncü ülkelerden gelen düşük değerli e-ticaret gönderilerine uyguladığı gümrük muafiyetini kaldırarak yeni bir vergilendirme dönemini başlattı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’nin Gümrük Birliği’nden doğan haklarını korumak ve e-ihracatçıların rekabet gücünü sürdürmek amacıyla AB Komisyonu nezdinde yürütülen yoğun diplomasi trafiğinin sonuçlarını paylaştı.

AB’nin yeni e-ticaret gümrük kuralları

1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe giren yeni AB gümrük düzenlemesi, e-ticaret gönderilerindeki maliyet kalemlerini doğrudan değiştiriyor. Sürecin işleyişi ve takvimi şu şekilde belirlendi:

Türkiye’nin Gümrük Birliği hamleleri ve sağlanan kolaylıklar

Bakan Ömer Bolat, Ticaret Bakanlığı’nın AB’nin hazırlık aşamasından itibaren devreye girdiğini ve e-ihracatçılara ek külfet yaratmaması için önemli kazanımlar elde edildiğini belirtti:

• H1 Gümrük Beyannamesi ile Tercihli Rejim: Türkiye’de serbest dolaşımda olan ve A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde AB’ye e-ticaret yoluyla gönderilen ürünler, kolaylaştırılmış H1 gümrük beyannamesi sayesinde tercihli rejimden yararlanmaya devam edebilecek.

• Hızlı Kargo Operatörlerine A.TR Kolaylığı: 150 Avro altındaki gönderiler için hızlı kargo operatörlerinin kolaylaştırılmış A.TR Dolaşım Belgesi düzenlemesine imkan verecek teknik altyapı oluşturuldu ve yakında devreye alınacak.

• H7 Beyannamesi İçin Kalıcı Çözüm: İlerleyen süreçte, AB’nin e-ticarette kullandığı H7 gümrük beyannamesine A.TR Dolaşım Belgesi’nin entegre edilmesi için AB Komisyonu ile teknik görüşmeler kesintisiz sürüyor.

“Handling Fee” (İşlem Ücreti) muafiyeti için masada

Ticaret Bakanlığı’nın ajandasındaki bir diğer kritik konu ise AB’nin gelecek dönemde devreye almayı planladığı işlem ücreti (handling fee) uygulaması. Bakan Bolat, Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamındaki ileri düzey entegrasyonu ve gümrük mevzuatındaki yüksek uyum seviyesi göz önüne alınarak, bu yeni işlem ücretinden muaf tutulmasının haklı ve gerekli olduğunu AB Komisyonu’na her düzeyde ilettiklerini vurguladı.

Türkiye, e-ihracatçılarının Avrupa pazarındaki pazar payını korumak ve kesintisiz ticareti sürdürmek için teknik ve diplomatik altyapı çalışmalarına devam edecek.

Bakan Bolat: Türkiye’nin AB ile sınır ötesi e-ticarette gümrük birliği kazanımlarını koruma çalışmaları sürüyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Başlık Önerileri

1. CENTCOM’dan Orta Doğu’da Kritik Güvenlik Zirvesi: Hürmüz Boğazı Mesaisi

2. ABD ve 11 Bölge Ülkesinden Hürmüz Boğazı’nda “Serbest Ticaret” Vurgusu

3. Suriye ve Lübnan İlk Kez Masada: CENTCOM Komutanı’ndan Kapsamlı Güvenlik Toplantısı

4. ABD-İran Görüşmeleri Sürerken Bölgede Yüksek Düzeyli Askeri Zirve

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Orta Doğu’daki Amerikan güçlerinden sorumlu Komutan Amiral Brad Cooper’ın bölgedeki üst düzey askeri yetkililerle kapsamlı bir güvenlik toplantısı gerçekleştirdiğini duyurdu. Çarşamba günü yapılan görüşmede, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ve bölgesel güvenlik konuları masaya yatırıldı.

Geniş katılımlı zirve ve ortak taahhüt

Toplantıya ABD’nin yanı sıra Orta Doğu ve Kuzey Afrika’dan 11 farklı ülkenin üst düzey askeri yetkilisi katıldı. Taraflar, bölgedeki mevcut güvenlik ortamını ve savunma iş birliğini geliştirme fırsatlarını değerlendirdi. Zirvenin en önemli çıktısı ise küresel ticaretin kilit noktalarından olan Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen ticaretin serbest akışının sürdürülmesine yönelik verilen ortak taahhüt oldu.

Suriye ve Lübnan cephesinde tarihi ilk

CENTCOM tarafından yapılan açıklamada dikkat çeken bir diğer ayrıntı, Suriye ve Lübnan’dan askeri yetkililerin ABD öncülüğündeki bir savunma konferansına ilk kez katılmış olmasıydı.

Bu tarihi katılım, Lübnan ile İsrail arasındaki hassas sürecin hemen ardına denk geldi. Geçtiğimiz hafta iki ülke arasında, daha kapsamlı bir barış anlaşmasına yönelik ilk adım olarak ABD arabuluculuğunda bir anlaşma imzalanmıştı. Ancak sahada tansiyon düşmüş değil; İsrail, salı günü Lübnan’ın güneyinde bir Hizbullah mensubunu hedef alan saldırılarını sürdürdüğünü açıklamıştı.

Müzakere sürecinde zamanlama dikkat çekti

Bölgesel aktörlerin bir araya geldiği bu güvenlik zirvesi, ABD ile İran arasındaki köklü anlaşmazlıkların çözülmesi amacıyla Katar’daki arabulucular üzerinden yürütülen diplomatik müzakerelerin devam ettiği kritik bir döneme denk geldi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, diplomatik sürece ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:“Görüşmeler iyi ilerliyor, ancak süreç henüz oldukça erken bir aşamada bulunuyor.”

ABD’li üst düzey komutan Hürmüz Boğazı’nı bölge ülkeleriyle görüştü adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Ticaret Bakanlığı, bazı sanayi ürünlerinin ithalatında açılan tarife kontenjanlarının dağıtım ve başvuru usullerini yeniden belirledi. Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki yeni tebliğ, 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, söz konusu ürünleri üretiminde hammadde veya ara mal olarak kullanan sanayicileri yakından ilgilendiriyor.

Başvuru şartları ve süreci

Tarife kontenjanları, yalnızca ilgili ürünleri üretim sürecinde kullanan sanayicilere “talep toplama” yöntemiyle tahsis edilecek. Başvuru aşamasındaki temel kurallar şu şekilde belirlendi:

• Süre: Başvurular, tebliğin yayımı tarihinden itibaren 15 iş günü içinde yapılacak.

• Yöntem: Ticaret Bakanlığı’nın internet sitesindeki “İthalat Belge İşlemleri” uygulaması üzerinden elektronik imza ile gerçekleştirilecek.

• Çoklu Ürün Kuralı: Birden fazla ürün için başvuracak firmaların her bir ürün için sistemi üzerinden ayrı başvuru oluşturması gerekecek.

Dağıtım kriterleri ve kota yönetimi

Talep edilen toplam miktarın açılan kontenjanı aşması veya kontenjanın artması durumlarında uygulanacak tahsis kuralları netleştirildi:

İthal lisanslarına ilişkin kısıtlamalar

Bakanlık tarafından elektronik ortamda düzenlenecek ithal lisanslarının kullanımı sıkı kurallara bağlandı. Lisanslara dair öne çıkan kısıtlamalar ve geçerlilik süresi şunlar:

• Geçerlilik Süresi: Düzenlenen belgeler 15 Şubat 2027 tarihine kadar geçerli olacak.

• Devredilemezlik: İthal lisansları hiçbir koşulda üçüncü kişilere devredilemeyecek.

• Revize Kısıtı: Miktar artırımına yönelik olarak yapılacak lisans revize talepleri değerlendirmeye alınmayacak.

Sanayi ürünleri ithalatında tarife kontenjanı başvuruları başladı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Küresel emtia piyasalarında, İran savaşı döneminde fiyatlanan Körfez bölgesi arz risklerinin zayıflamasıyla birlikte alüminyum fiyatları son dört ayın en düşük seviyelerine geriledi. Risk primlerindeki bu çözülme, fiyatların savaş öncesi seviyelere yaklaşmasına neden oldu.

Borsalarda güncel alüminyum fiyatlaması

Körfez kaynaklı arz kesintisi endişelerinin azalması, hem Londra hem de Şanghay borsalarında satış baskısını artırdı:

• Londra Metal Borsası (LME): Üç ay vadeli alüminyum yüzde 0,41 düşüşle ton başına 3.073 dolara geriledi. Kontratın gün içinde test ettiği 3.060 dolar seviyesi, son dört ayın en düşük fiyatı olarak kayıtlara geçti.

• Şanghay Vadeli İşlemler Borsası (SHFE): En çok işlem gören alüminyum kontratı yüzde 0,73 oranında gerileyerek ton başına 22.420 yuana düştü. Bu rakam, piyasada 17 Aralık’tan bu yana görülen en düşük seviye oldu.

Makroekonomik dinamikler: ABD faiz baskısı ve Çin desteği

Metal fiyatları üzerindeki yön arayışında, dünyanın en büyük iki ekonomisinden gelen zıt yönlü sinyaller belirleyici olmaya devam ediyor:

• ABD Cephesi (Baskı Unsuru): Ülkede açık iş sayısının son iki yılın en yüksek seviyesine çıkması, enflasyon risklerinin canlı kaldığına işaret etti. Bu durum, faizlerin beklenenden çok daha uzun süre yüksek kalabileceği beklentisini güçlendirerek metaller üzerinde baskı yarattı.

• Çin Cephesi (Destekleyici Unsur): Dünyanın en büyük metal tüketicisi Çin’de haziran ayı imalat PMI verisinin 51,7 seviyesinde gerçekleşmesi sektörde büyümeye işaret etti. Bu veri, sanayi metallerine yönelik küresel talep görünümünü destekleyen yegane olumlu faktör oldu.

Diğer sanayi metallerinde genel tablo

Alüminyumdaki düşüş eğilimi diğer baz metallere de yansıdı. LME’de tüm temel metaller değer kaybederken, Şanghay’da çinko ve kalay pozitif ayrışarak yükseldi.

Kısa vadeli beklentiler

Körfez kaynaklı risk priminin azalmaya devam etmesi, LME üç ay vadeli alüminyum kontratı üzerinde kısa vadeli aşağı yönlü baskının sürmesine zemin hazırlayabilir.

Piyasa uzmanları, LME’de test edilen 3.060 dolar civarındaki dört aylık kritik dip seviyesinin korunması ve Çin’deki imalat büyümesinin devam etmesi durumunda, fiyatlarda yeniden tepki alımlarının görülebileceğini değerlendiriyor.

Alüminyum dört ayın en düşük seviyesine geriledi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yayımladığı “Küresel Elektrikli Araç Görünümü 2026” raporu, elektrikli otomobil pazarında yaşanacak güçlü büyümeyi gözler önüne serdi. Rapora göre, dünya genelinde elektrikli araç satışlarının bu yıl rekor seviyeye çıkarak 23 milyon adede ulaşması bekleniyor.

Pazar payında devasa sıçrama

Elektrikli araçların küresel otomotiv pazarındaki ağırlığı, son birkaç yıl içinde hızla artmış durumda. Satışların toplam yeni otomobil pazarındaki payına ilişkin dikkat çeken gelişim şu şekilde:

Bölgesel büyüme beklentileri

Rapor, 2026 yılı için elektrikli araç pazarında yaşanacak bölgesel büyüme oranlarını da detaylandırdı. Özellikle Çin dışındaki Asya pazarı ve Latin Amerika’daki yüksek ivmelenme öngörüleri öne çıkıyor:

• Asya-Pasifik (Çin Hariç): Yüzde 50’yi aşan büyüme

• Latin Amerika: Yüzde 45 büyüme

• Avrupa: Yaklaşık yüzde 20 büyüme

“Hızlanan büyümenin yaşandığı yeni bir dönem”

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, rapordaki verileri değerlendirerek sektördeki dönüşümün altını çizdi:

“Küresel elektrikli araç pazarı, hızlanan büyümenin yaşandığı yeni bir döneme girdi.”

Elektrikli araçların küresel satışlardaki payı 2026’da yüzde 30’a yaklaşacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Ekonomik ve Mali Politika Konseyi toplantısında ülkenin uzun vadeli makroekonomik vizyonunu ve yatırım hedeflerini açıkladı. Hükümetin yeni planı, önümüzdeki 14 yıllık süreçte ekonomiyi yapay zekâ ve yarı iletken gibi stratejik alanlarla büyütmeyi ve nominal gayrisafi yurt içi hasılayı (GSYH) tarihi seviyelere çıkarmayı hedefliyor.

2040 yılına yönelik makroekonomik hedefler

Takaichi yönetiminin çizdiği vizyon, Japonya Kabine Ofisi’nin stratejileriyle uyumlu olarak ekonomik büyümeyi kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor. Planlanan büyüme ve maliyet hedefleri şu şekilde özetleniyor:

• Büyüme Hedefleri: Mümkün olan en kısa sürede reel olarak yüzde 1’in, nominal olarak ise yüzde 3’ün üzerinde bir ekonomik büyümenin kalıcı hale getirilmesi amaçlanıyor.

• Kamu Borcu: Büyüme hedefleriyle eş zamanlı olarak, kamu borcunun GSYH’ye oranının istikrarlı bir biçimde aşağı çekilmesi öngörülüyor.

Japonya’nın uzun vadeli finansal gösterge hedeflerinin detaylı tablosu aşağıda yer almaktadır:

14 yıllık stratejik yatırım planı

Makroekonomik hedeflere ulaşılabilmesi için hazırlanan ve hükümetin geçtiğimiz hafta duyurduğu stratejik yatırım planının temel odak noktası yeni nesil teknolojiler olarak belirlendi.

Mart 2041’de sona erecek 14 yıllık dönemde gerçekleştirilmesi planlanan yatırım hamleleri şunlardır:

• Toplam Yatırım: Kamu ve özel sektörün toplam yatırımlarının 370 trilyon yenin üzerine çıkarılması planlanıyor.

• Teknoloji Odaklı Yatırımlar: Toplam bütçenin 101,6 trilyon yenlik kısmı doğrudan yapay zekâ ve yarı iletken yatırımlarına ayrılacak.

Japonya 2040 mali yılında 6,8 trilyon dolarlık GSYH hedefliyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Bitcoin (BTC), ABD Merkez Bankasının (Fed) faizleri uzun süre yüksek tutacağına dair beklentiler ve piyasanın en büyük kurumsal alıcılarından olan MicroStrategy’ye (haber metninde ‘Strategy’ olarak kısaltılan) yönelik endişelerle gerilediği 21 ayın en dip seviyelerinden toparlanma mücadelesi veriyor.

Fiyatlamalarda son durum ve tarihi kayıplar

Erken Asya işlemlerinde satıcılı bir seyir izleyerek 17 Eylül 2024‘ten bu yana en düşük seviye olan 57.742 doları test eden Bitcoin, anlık olarak gelen tepki alımlarıyla yeniden 59.000 doların üzerine çıkmayı başardı.

Geçtiğimiz yılın ekim ayında ulaştığı 126 bin dolarlık tarihi zirveden bu yana yatırımcısına ciddi kayıplar yaşatan lider kripto paradaki güncel tablo şu şekilde:

Düşüşü tetikleyen 3 kritik faktör

Bitcoin’in üzerindeki bu ağır satış baskısının arkasında makroekonomik faktörlerin ve kurumsal yatırımcı reflekslerinin birleşimi yatıyor:

• Spot ETF’lerden Rekor Çıkış: Haziran ayında ABD’de işlem gören spot Bitcoin borsa yatırım fonlarından (ETF) 4 milyar doların üzerinde net çıkış gerçekleşti. Bu rakam, fonların piyasaya sürüldüğü günden bu yana görülen en şiddetli aylık sermaye çıkışı olarak kayıtlara geçti.

• MicroStrategy (Strategy) İkilemi: Kurumsal devin finansman yapısındaki değişiklik yatırımcı tarafında önce olumlu karşılanmıştı. Ancak şirketin nakit rezervini artırması, “sürekli Bitcoin almak yerine bilanço yönetimine öncelik verebileceği ve gerektiğinde Bitcoin satma esnekliğini kullanabileceği” endişelerini doğurarak piyasa algısını negatife çevirdi.

• Fed ve Güçlü Dolar: ABD dolarının gücünü koruması ve Fed’in faiz indirimleri konusunda aceleci davranmayacağı beklentisi, riskli varlıklardan kaçışı hızlandırdı.

Analist yorumu: Gözler tarım dışı istihdamda

IG Australia Analisti Tony Sycamore, kripto para piyasasındaki mevcut kırılganlığa dikkat çekerek makro verilerin önemini vurguladı:“Bitcoin, değişen Fed faiz beklentileri ve güçlenen dolar nedeniyle artan bir baskıyla karşı karşıya. Hafta içinde açıklanacak ABD tarım dışı istihdam verisinin Fed’in ‘şahin’ duruşunu destekler nitelikte (güçlü) gelmesi halinde, Bitcoin üzerindeki bu satış baskısının daha da artabileceğini öngörüyoruz.”

Bitcoin 21 ayın en düşük seviyesinden toparlandı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.