Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 5 Aralık 2025 tarihinde Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile gerçekleştirdiği görüşmede, Türkiye ile Özbekistan arasındaki enerji alanındaki iş birliğinin daha da derinleştirilmesi konusunda mutabakata vardıklarını açıkladı. Görüşmede, başta elektrik üretimi ve iletimi olmak üzere nükleer enerji, madencilik ve yeşil enerji projeleri ön plana çıktı.

Enerji alanında stratejik iş birliği hedefi vurgulandı

Görüşmenin ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev tarafından kabul edildiklerini belirtti. Bayraktar, iki ülke arasındaki kardeşlik bağlarının enerji sektörü üzerinden somut projelerle güçlendirileceğini vurguladı.

“Özbekistan Cumhurbaşkanı Sayın Şevket Mirziyoyev tarafından kabul edildik. Görüşmemizde köklü kardeşlik bağlarımızı enerji alanındaki somut projelerle daha da derinleştirme irademizi teyit ettik. Özellikle elektrik, nükleer ve madencilik gibi stratejik alanlarda atılacak ortak adımları, enerji diplomasisi ve güçlü diyalog zemininde hayata geçirmek için süreçleri titizlikle yürütüyoruz.”

Elektrik üretimi ve iletiminde ortak altyapı çalışmaları

Türkiye ile Özbekistan arasında enerji alanındaki iş birlikleri son yıllarda özellikle elektrik altyapısı yatırımlarına odaklandı. Özbekistan’da elektrik talebinin hızla artması, bölgedeki üretim ve dağıtım sistemlerinin modernizasyonunu zorunlu kılıyor. Türkiye’nin bu alandaki mühendislik, proje geliştirme ve teknik kapasitesi, iş birliğini stratejik boyuta taşıyor.

Enerji Bakanlığı kaynaklarına göre, iki ülke arasında elektrik santrali kurulumu, şebeke bağlantıları ve yenileme projeleri başta olmak üzere 10’un üzerinde proje üzerinde fizibilite çalışmaları sürdürülüyor.

Özellikle Türk özel sektörünün inşaat, mühendislik ve EPC (mühendislik, tedarik ve inşaat) kabiliyetleri, Özbekistan’da sürdürülebilir enerji altyapısı oluşturulmasına katkı sağlıyor.

Nükleer enerji iş birliği: Know-how ve teknoloji transferi gündemde

Türkiye’nin Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) projesiyle kazandığı deneyim, bölgedeki diğer ülkelerle nükleer enerji alanında iş birliklerinin önünü açtı. Özbekistan, nükleer teknolojiye sahip olmayı hedefleyen Orta Asya ülkeleri arasında yer alıyor. Bayraktar’ın Mirziyoyev ile gerçekleştirdiği görüşmede nükleer enerji konusunun da ele alındığı açıklandı.

Enerji analistleri, Türkiye’nin teknoloji transferi, insan kaynağı eğitimi ve güvenlik standartları konularında Özbekistan’a destek verebileceğini belirtiyor. İki ülke arasında bu kapsamda bir çerçeve anlaşmasının imzalanması bekleniyor.

Madencilikte potansiyel yüksek: Kritik madenler öncelikli

Özbekistan, doğal kaynaklar bakımından oldukça zengin bir ülke konumunda. Altın, uranyum, bakır, lityum ve nadir toprak elementleri gibi kritik madenler Özbekistan’ın ihracatında önemli yer tutuyor. Türkiye ise son dönemde madencilik sektöründe dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik ciddi adımlar atıyor.

İki ülke arasında yapılacak madencilik iş birlikleriyle, Türkiye’nin hammadde kaynaklarını çeşitlendirmesi, Özbekistan’ın ise işlenmiş ürün ihracat kapasitesini artırması hedefleniyor.

2024 yılında imzalanan “Enerji ve Maden Alanında İş Birliği Mutabakat Zaptı” kapsamında başlatılan saha araştırmaları ve etüt projeleri, 2026 itibarıyla uygulama aşamasına geçecek.

Enerji diplomasisinde Orta Asya açılımı hızlanıyor

Türkiye, enerji politikalarında son dönemde Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerini derinleştirmeye yönelik yeni bir strateji izliyor. Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan’ın ardından Özbekistan da bu çerçevenin önemli bir parçası haline geldi.

Bu açılım sadece enerji üretimi değil, aynı zamanda lojistik, boru hatları, elektrik ticareti ve yeşil enerji alanlarını da kapsıyor. Orta Asya’nın Avrupa ile enerji bağlantısında Türkiye’nin köprü rolünü üstlenmesi, diplomatik ilişkilerin ekonomik iş birliklerine dönüşmesini sağlıyor.

İkili ticaret hacmi 5 milyar doları aştı

Türkiye ile Özbekistan arasındaki ticaret hacmi, son beş yılda önemli ölçüde arttı. 2025 yılının ilk 10 ayında iki ülke arasındaki ticaret hacmi 5,1 milyar doları aşarken, enerji ve maden sektörü bu artışta başı çeken sektörler arasında yer aldı.

Türk müteahhitlik firmaları, Özbekistan’da yaklaşık 3 milyar dolarlık altyapı ve enerji projeleri üstlenmiş durumda. Türkiye’den ihraç edilen ürünler arasında jeneratörler, enerji ekipmanları, kablo sistemleri ve modüler trafo merkezleri bulunuyor.

Yeşil enerji yatırımları gündemde

Görüşmede ele alınan başlıklardan biri de yenilenebilir enerji oldu. Özbekistan, 2030 yılına kadar enerji karışımının %25’ini yenilenebilir kaynaklardan karşılamayı hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda güneş ve rüzgar enerjisi yatırımları hız kazanmış durumda.

Türkiye’nin güneş paneli üretimi, hibrit enerji sistemleri ve enerji verimliliği teknolojileri konusundaki deneyimi, Özbekistan için önemli bir iş birliği fırsatı yaratıyor.

Özbekistan Enerji Bakanlığı tarafından hazırlanan 2026–2030 Enerji Stratejisi kapsamında, Türk şirketlerine yönelik özel yatırım teşvikleri ve kolaylaştırıcı düzenlemeler gündeme getirildi.

Enerji projelerinde finansman modelleri genişliyor

İki ülke arasında gerçekleştirilecek enerji projelerinin finansmanında çok taraflı kalkınma bankalarının yanı sıra kamu-özel sektör ortaklığı (PPP) modelleri de öne çıkıyor. Bayraktar, görüşmede bu modellerin yaygınlaştırılmasına yönelik hukuki altyapının güçlendirilmesine dair teknik destek verileceğini belirtti.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), Özbekistan-Türkiye ortak projelerine potansiyel finansör olarak ilgi gösteriyor. 2025 yılı içerisinde en az 500 milyon dolarlık enerji yatırımının bu kanallardan desteklenmesi öngörülüyor.

Enerji diplomasisi Türkiye’nin dış politikasında yükseliyor

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 2025 stratejik yol haritasında, “Enerji diplomasisi” başlığı öncelikli konular arasında yer alıyor. Enerji alanındaki iş birliklerinin sadece ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik ve stratejik etkileri de göz önünde bulunduruluyor.

Bayraktar’ın Özbekistan ziyareti de bu kapsamda değerlendirilirken, Türkiye’nin enerji alanında çok kutuplu ve çok yönlü bir dış politika stratejisi izlediği belirtiliyor.

Uzman yorumları: Türkiye-Özbekistan enerji hattı güçleniyor

Enerji uzmanı Dr. Halil Arda’ya göre, Türkiye ve Özbekistan’ın iş birliği sadece proje bazlı değil, sistematik bir ortaklık inşa etmeyi amaçlıyor:

“Türkiye, hem kamu hem özel sektör deneyimiyle Özbekistan’ın enerji dönüşüm sürecine katkı sağlayabilecek önemli bir aktör. Özellikle nükleer enerji ve elektrik altyapısında Türkiye’nin sunduğu teknik bilgi birikimi bölgesel ölçekte karşılık buluyor.”

Analistlere göre, bu temaslar Türk firmalarının Orta Asya’da daha fazla proje üstlenmesini ve enerji diplomasisiyle yeni pazarlara açılmasını kolaylaştıracak.

Bayraktar: Özbekistan ile enerji alanında iş birliği artacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Türkiye ve Somali enerji iş birliğini genişletiyor

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin Somali ile sadece denizlerde değil, kara sahalarında da yeni iş birlikleri geliştirmeyi değerlendirdiğini açıkladı.

Bakan Bayraktar, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Somali’nin yeni Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Dahir Shire Mohamed ve heyeti ile İstanbul’da bir araya geldik.” dedi.

Oruç Reis, Somali denizlerinde sismik çalışmaların %50’sini tamamladı

Türkiye’nin sismik araştırma gemisi Oruç Reis‘in, Somali denizlerinde gerçekleştirdiği sismik çalışmaların %50’sini tamamladığını belirten Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:

“Sayın Bakan ile arama çalışmalarının bundan sonraki sürecini ve kara sahalarında da geliştirebileceğimiz yeni iş birliklerini değerlendirdik. Ayrıca madencilik alanında da yeni bir iş birliği süreci başlatma kararı aldık.”

Türkiye-Somali iş birliği güçleniyor

Bakan Bayraktar, Türkiye ile Somali arasındaki enerji ve madencilik iş birliğinin daha da ileri taşınacağını vurgulayarak, şu mesajı verdi:

“Enerji ve madencilik alanındaki iş birliğimizi, ülkelerimiz arasındaki yakın ve samimi ilişkilere yakışır seviyeye ulaştırmak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz.”

Türkiye ve Somali, kara sahalarında enerji iş birliği için adım atıyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.