ABD’nin yeni küresel tarifelerine ticaret ortaklarından itiraz adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Bakır fiyatları, küresel stoklardaki hızlı gerileme ve arz üzerindeki sıkılaşmanın etkisiyle yükselişini sürdürüyor. Ancak rekor seviyelere yakın seyreden yüksek fiyatlar, fiziki piyasadaki alıcıların temkinli davranmasına ve alımların sınırlı kalmasına yol açıyor.

Bakır piyasasında stok kaybı ve Çin talebi

Londra Metal Borsası’nda (LME) bakırın ton fiyatı yüzde 0,28 artışla 13 bin 846,5 dolara yükseldi. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda (SHFE) ise bakır fiyatları 106 bin 150 yuan seviyesinde yatay bir seyir izledi.

Piyasanın öne çıkan temel dinamikleri şunlar oldu:

• Çin’in Güçlü İthalat İştahı: Çin’in ithal bakıra olan talebinin en önemli göstergesi kabul edilen Yangshan bakır primi, ton başına 115 dolara çıkarak ülkede ithal bakıra yönelik talebin güçlü kaldığına işaret etti.

• Düşen Stoklar ve Tarifeler: LME bakır stoklarının hızla erimesi fiziki arz üzerindeki baskıyı artırıyor. Ayrıca ABD’nin rafine bakıra yönelik olası yeni tarife adımları piyasa dengelerini etkileyebilecek kritik bir risk faktörü olarak izleniyor.

• Maliyet Baskısı: Artan küresel enerji fiyatları ve jeopolitik gerilimler, sanayi metalleri üzerindeki üretim maliyeti ile arz kısıtlarını daha da güçlendiriyor.

Baz metallerde yükseliş ağırlıklı seyir

Bakırdaki yukarı yönlü ivme diğer temel sanayi metallerine de yansıdı. LME ve Şanghay borsalarında işlem gören tüm baz metallerde günü primle tamamlama eğilimi öne çıktı:

Bakır arz baskılarıyla yükseldi, yüksek fiyatlar alımları sınırladı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Orta Doğu’da devam eden savaşın küresel talep ve ticaret görünümüne ilişkin endişeleri artırması, sanayi metallerinde genel bir düşüş eğilimine neden oldu. Özellikle kritik bir ticaret rotası olan Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlarda yaşanan aksamalar, piyasalardaki satış baskısını daha da güçlendirdi.

Bakır fiyatlarında son durum ve Çin’in güçlü talebi

Jeopolitik risklerin gölgesinde Londra ve Şanghay borsalarında işlem gören bakır kontratlarında geri çekilmeler yaşandı. Günlük düşüşlere rağmen bakırın haftayı yaklaşık yüzde 0,2 yükselişle tamamlamaya hazırlandığı belirtildi.

• Londra Metal Borsası (LME): 3 ay vadeli bakır yüzde 0,88 düşerek ton başına 13.479,5 dolara geriledi.

• Şanghay Vadeli İşlemler Borsası (SHFE): En çok işlem gören bakır kontratı yüzde 0,63 azalışla ton başına 103.650 yuandan işlem gördü.

• Yangshan Primi Zirvede: Çin’e ithal edilen bakır için ödenen Yangshan primi ton başına 95 dolara çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Bu yükseliş, Çin iç piyasasında ithal bakıra yönelik talebin güçlü kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

Diğer sanayi metallerinde fiyat değişimleri

Bakır dışındaki diğer temel sanayi metallerinde de ağırlıklı olarak satıcılı bir seyir izlendi. Alüminyum ve kurşunun Şanghay piyasasındaki sınırlı pozitif ayrışması dışında tabloda genel bir değer kaybı öne çıktı:

Kısa vadeli görünüm ve riskler

Piyasa uzmanları, sanayi metalleri üzerindeki baskının yakın vadede devam edebileceğine dikkat çekiyor. Orta Doğu’daki çatışmaların uzaması, enerji maliyetlerini yukarı yönlü tetiklemesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılık krizinin kalıcı hale gelmesi durumunda, bakır ve diğer metallerin kısa vadeli talep görünümünün olumsuz etkilenmeyi sürdüreceği değerlendiriliyor.

Orta Doğu savaşı talep görünümünü baskıladı, bakır ve sanayi metalleri geriledi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, küresel ticaret dengelerini etkileyecek iki kritik gelişmeyi kamuoyuyla paylaştı. Başkan Donald Trump’ın talimatıyla Brezilya ürünlerine yönelik yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi kararı alınırken, İsviçre ile yürütülen müzakerelerde ise yatırımlar ve tavizler sayesinde oldukça olumlu bir tablo çizildi.

Brezilya’ya yüzde 25’lik gümrük vergisi şoku

ABD Ticaret Temsilciliği tarafından yaklaşık 1 yıl boyunca yürütülen kapsamlı soruşturma tamamlandı. Ticaret Yasası’nın 301’inci bölümü kapsamında alınan karar doğrultusunda, bazı Brezilya ürünlerine yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağı açıklandı.

Soruşturma raporunda, Brezilya’nın ABD ticareti üzerinde yük oluşturduğu belirtilen başlıca politikaları şu şekilde sıralandı:

• Dijital ticaret uygulamaları ve mevcut gümrük tarifeleri.

• Fikrî mülkiyet haklarına yönelik ihlaller.

• ABD’nin etanol pazarına erişiminde çıkardığı zorluklar.

• Ormansızlaşmaya yol açan tartışmalı çevre ve tarım politikaları.

İsviçre ile müzakerelerde ılımlı rüzgarlar

Brezilya’ya yönelik sert yaptırımların aksine, ABD ile İsviçre arasındaki ticari ilişkilerde normalleşme adımları hız kazandı. Greer, İsviçre’nin ABD ile yürüttüğü ticaret müzakerelerindeki yaklaşımını takdirle karşıladıklarını belirtti.

İsviçre’nin ikili ilişkileri onarmak için gerekli adımların çoğunu attığına dikkat çeken Greer, görüşmelerin hala sürdüğünü ve henüz nihai bir sonucun garanti edilemeyeceğini de sözlerine ekledi.

Tarife indirimi ve 200 milyar dolarlık yatırım sözü

İki ülke arasındaki ticaret krizinin çözümü adına son aylarda atılan adımlar, sağlanan uzlaşılar ve İsviçre’nin taahhütleri şu şekilde gerçekleşti:

Ayrıca Greer, geçmişte ABD’nin İsviçre ile yaşadığı ticaret açığından duyulan endişeyi hatırlatarak, son 6-7 aylık dönemde mal ticaretinde fazla vermeye başladıklarını ve bu durumun Amerikan ekonomisi adına olumlu bir gelişme olduğunu vurguladı.

ABD’den bazı Brezilya ürünlerine yüzde 25 tarife adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, eylül ayında ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleşmesi planlanan kritik zirveye dair önemli açıklamalarda bulundu. Greer, görüşmeye yönelik beklentilerin sınırlı tutulması gerektiğini belirterek, odak noktasının yeni anlaşmalardan ziyade mevcut durumun değerlendirilmesi olacağını vurguladı.

Zirvenin temel gündem maddeleri ve hedefler

24 Eylül civarında, ABD ile Çin arasındaki ticari gerilimi azaltan mevcut anlaşmanın sona ermesinden birkaç hafta önce yapılması beklenen zirvede ana gündem başlıkları şu şekilde şekillenecek:

• Mevcut Durumun Teyidi: Yeni ticari anlaşmalar imzalamak yerine, tarafların ikili ilişkileri gözden geçirmesi ve Çin’in daha önce verdiği sözlere uyup uymadığının değerlendirilmesi hedefleniyor.

• Bir Numaralı Hedef: Greer’a göre yaklaşan görüşmenin en temel amacı, iki ülke ilişkilerindeki istikrarın korunmasını sağlamak.

• Sessiz Diplomasi: ABD yönetimi, Çin’in taahhütleri tam olarak karşılamamasından rahatsızlık duysa da, yeni bir “ticaret savaşını” tetiklememek adına Pekin yönetimini kamuoyu önünde sert bir şekilde eleştirmekten kaçınıyor.

Nadir toprak elementleri ve tarife ateşkesi

Görüşmede masaya yatırılacak en kritik konulardan biri de Ekim 2025’te varılan “tarife ateşkesi” olacak.

• ABD yönetimi, Çin’in nadir toprak elementlerine yönelik kısıtlamaları 1 yıl erteleme taahhüdünü ne ölçüde yerine getirdiğini inceleyecek.

• Greer, Pekin’in anlaşmaya uyumunun “kusursuz olmadığını” ifade ederken, iki ülkenin eksiklikleri gidermek için birlikte çalışmaya devam ettiğini kaydetti.

İlaç sektöründeki tedarik krizi ve yerlileşme

İki küresel güç arasındaki en büyük anlaşmazlık alanlarından biri olan ilaç sektörü, ABD için stratejik bir tedarik güvenliği sorunu teşkil ediyor. Sürece dair riskler ve atılan yeni adımlar şu verilerle özetlendi:

Trump-Xi zirvesinde öncelik ABD-Çin ilişkilerinde istikrar olacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Avrupa Birliği (AB) Konseyi, geçtiğimiz yılın ağustos ayında imzalanan AB-ABD Ortak Bildirgesi’nin tarife taahhütlerini yasal zemine taşıyan iki yeni tüzüğü resmen kabul ettiğini duyurdu. Bu adım, iki kıta arasındaki ticari ilişkilerde önemli kolaylıklar sağlarken, AB’nin kendi pazarını koruyacak güvenlik mekanizmalarını da barındırıyor.

Sanayi, tarım ve deniz ürünlerinde yeni dönem

Kabul edilen tüzükler, ABD menşeli ürünlerin AB pazarına erişiminde önemli avantajlar sunarak ticaret akışını hızlandırmayı hedefliyor:

• Sanayi Ürünleri: ABD sanayi ürünlerine uygulanan kalan AB gümrük vergileri tamamen kaldırılıyor.

• Tarım ve Deniz Ürünleri: Belirli ABD deniz ürünleri ile hassas olmayan tarım ürünlerine, tarife kotaları ve indirimli tarifeler aracılığıyla tercihli pazar erişimi hakkı tanınıyor.

• Istakoz İthalatında Muafiyet: İşlenmiş ıstakoz da dahil olmak üzere ıstakoz ithalatındaki vergi muafiyeti, yalnızca ABD ile sınırlı kalmayarak “en çok kayrılan ülke” statüsündeki tüm ülkelere genişletiliyor.

AB’den “dengeli ticaret” uyarısı ve koruma kalkanı

Serbestleşme adımlarına karşın Avrupa Birliği, olası pazar ihlallerine ve haksız rekabete karşı kendini güvence altına almayı da ihmal etmedi. Tüzüklerde, AB’nin gerektiğinde hızlı müdahale edebilmesini sağlayacak güçlendirilmiş koruma ve askıya alma mekanizmaları özel olarak yer aldı.

Eğer ABD tarafı;

• Mutabık kalınan taahhütlerine uymazsa,

• Ortak Bildirge’nin ana hedeflerini zedeleyecek adımlar atarsa,

• Ayrımcı önlemler uygulayarak aradaki dengeli ticaret ilişkisini bozarsa,

AB, sağladığı bu tarife tercihlerini tek taraflı olarak askıya alma hakkına sahip olacak.

Yürürlük ve uygulama takvimi

Düzenlemelerin yürürlük süreleri ve bu süreçteki etki analizleri belirli bir takvime bağlandı. İlgili tarihler şu şekilde planlandı:

Avrupa Komisyonu, 2029 ortasına kadar hazırlayacağı raporda; uygulanan tüzüklerin AB-ABD ticaret akışları, tarife gelirleri ve KOBİ’ler (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler) üzerindeki ekonomik etkilerini kapsamlı bir şekilde masaya yatıracak.

AB Konseyi, ABD ile gümrük vergisi anlaşmasına nihai onayı verdi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Çin’in en büyük ticaret ortaklarından Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) yönelik ihracatı, mayıs ayında yıllık bazda yüzde 35,4 oranında rekor bir sıçrama gerçekleştirdi. Bu veri, nisan ayında kaydedilen yüzde 11,3’lük büyümeye kıyasla ikili ticaret hacminde çok keskin bir vites yükseltildiğini ortaya koydu.

Sıçramanın arkasındaki iki temel neden

Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki bu ihracat patlamasının arkasında makroekonomik ve konjonktürel iki ana etken öne çıkıyor:

• Ticaret Gerilimlerinde Yumuşama: Washington ve Pekin yönetimleri arasındaki gümrük tarifesi anlaşmazlıklarının zayıflaması, sipariş akışını yeniden hızlandırdı.

• Düşük Baz Etkisi: Geçen yılın ilkbahar döneminde iki ülke arasında gümrük tarifesi krizinin zirve yapması nedeniyle ticaret dipten dönmüştü. Geçmiş dönemin bu elverişli düşük baz etkisi, mayıs ayı büyüme oranının matematiksel olarak çok daha yüksek çıkmasını sağladı.

ASEAN zirveye oynuyor, Avrupa Birliği yavaşlıyor

Çin’in küresel pazarlardaki tek relasyonu ABD ile sınırlı kalmadı. Blok bazında bakıldığında Çin’in en büyük ticari partneri konumundaki Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) ve Avrupa Birliği (AB) pazarlarında farklı dinamikler gözlendi.

Çin’in mayıs ayı ihracat performansının bölgelere göre kırılımı ve nisan ayı karşılaştırması şu şekilde gerçekleşti:

Veriler, Çinli üreticilerin operasyonel rotalarını lojistik ve gümrük avantajları sunan ASEAN bölgesine ve tarife anlaşmazlıklarının yumuşadığı ABD pazarına çevirirken, Avrupa pazarında daha temkinli bir talep yapısıyla karşı karşıya kaldığını gösteriyor.

Çin’in ABD’ye ihracatı mayısta hızlandı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD, AB’den tarife dışı engeller konusunda da adım bekliyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Çin Ticaret Bakanlığı: ABD ile 30 milyar dolarlık karşılıklı tarife indirimi hedefleniyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

UNCTAD: Küresel ekonomi ticaret, gıda ve finans şoklarının yeni sınavıyla karşı karşıya adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Putin ve Xi Pekin’de bir araya geldi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

AB, şirketleri Çin dışındaki tedarikçilerden alım yapmaya zorlayacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Trump, Xi’den Visa’nın Çin pazarına erişimini izin verilmesini istedi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Trump: Xi, ABD’den daha fazla petrol alma fikrine sıcak bakıyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Trump ile Xi bir araya geldi, gündemde ekonomi, İran ve Tayvan var adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Rubio: Çin, İran’a baskı yapmalı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Trump: İran konusunu Xi ile konuşacağım ama yardımına ihtiyacım yok adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Çok kutuplu dünyanın yeni kilit taşı: Türkiye’nin yatırım ve ticaret vizyonu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’yi küresel bir cazibe merkezi haline getirmek amacıyla imalatçı ve ihracatçılara yönelik kurumlar vergisi oranlarında tarihi indirimlere gidildiğini açıkladı. Düzenlemeyle birlikte İstanbul Finans Merkezi’nin avantajları genişletilirken, transit ticaret ve bölgesel yönetim merkezleri için yüzde 100’e varan vergi muafiyetleri hayata geçiriliyor.

İmalatçı ve ihracatçıya tarihi kurumlar vergisi indirimi

Küresel ekonomide tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği ve rekabetin her geçen gün daha da sertleştiği bir konjonktürde, Türkiye ekonomisinin büyüme motoru konumundaki imalatçı ve ihracatçı şirketler için devrim niteliğinde bir adım atılıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Türkiye Yüzyılı Yatırımı İçin Güçlü Program” kapsamında duyurduğu yeni vergi paketi, üretim ve dış ticaret odaklı büyüme modelinin en güçlü maliye politikası desteklerinden birini oluşturmaktadır. Erdoğan’ın açıklamalarına göre, halihazırda yüzde 20 seviyesinde uygulanan kurumlar vergisi oranı, imalatçı ihracatçılar için tek haneli rakamlara, yüzde 9 seviyesine kadar çekilmektedir. Sadece ihracat faaliyetiyle iştigal eden genel ihracatçılar için ise bu oran yüzde 14 olarak uygulanacaktır. Kurumlar vergisindeki bu dramatik düşüş, şirket bilançolarında doğrudan ve anında bir rahatlama yaratacak makroekonomik bir kaldıraç işlevi görecektir. İhracat yapan sanayicilerin omuzlarındaki vergi yükünün yarıdan fazla oranda hafifletilmesi, şirketlerin net kar marjlarını (net profit margin) ciddi şekilde artıracaktır. Şirketler, devlete ödemekten muaf tutuldukları bu devasa sermayeyi; yeni üretim bantlarının kurulmasına, araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerine, teknolojik dijitalleşmeye ve nitelikli istihdam yaratımına yönlendirme fırsatı bulacaklardır. Ayrıca, uluslararası pazarlarda Çin, Hindistan ve Doğu Avrupa ülkeleriyle amansız bir fiyat rekabeti içinde olan Türk ihracatçısı, azalan vergi maliyetlerini ürün fiyatlarına yansıtarak küresel pazar payını genişletme imkanına kavuşacaktır. Maliye politikasında vergi gelirlerinden kısa vadeli bir feragat anlamına gelen bu teşvik, orta ve uzun vadede artan ihracat hacmi, ülkeye giren döviz miktarındaki yükseliş ve cari açığın (current account deficit) daralması yoluyla makroekonomik istikrara misliyle geri dönecektir. Bu hamle, Türkiye’nin sadece “ucuz işgücü” ile değil, rekabetçi ve destekleyici bir vergi ekosistemiyle de küresel pazarda boy gösterdiğinin en net ilanıdır.

İstanbul Finans Merkezi’nin küresel cazibesi ve bölgesel yönetim üssü vizyonu

Türkiye’nin finansal mimarisindeki en büyük vizyon projelerinden biri olan İstanbul Finans Merkezi (İFM), sadece görkemli gökdelenlerden oluşan bir gayrimenkul projesi değil; hukuki, idari ve mali teşviklerle donatılmış, uluslararası sermayeyi ülkeye çekecek stratejik bir ekosistemdir. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamaları, İFM’nin bu ekosistemini küresel devler için karşı konulamaz bir cazibe merkezine dönüştürmeyi hedeflemektedir. Düzenlemenin en stratejik önceliği, küresel çok uluslu şirketlerin (MNCs) bölgesel yönetim merkezlerini (Headquarters) Londra, Dubai veya Frankfurt gibi geleneksel merkezlerden Türkiye’ye taşımalarını teşvik etmektir. Bu hedef doğrultusunda sunulan vergi avantajı, uluslararası finans literatüründe nadir görülen cömertlikte bir teşviktir. Şirketlerin yurt dışı operasyonlarını Türkiye’den yöneterek elde ettikleri kazançlara uygulanan kurumlar vergisi, önümüzdeki 20 sene boyunca İstanbul Finans Merkezi içinde yüzde 100 oranında, yani tamamen sıfırlanarak indirim konusu yapılabilecektir. İFM dışında yer alan bölgesel yönetim merkezleri için ise bu oran yüzde 95 gibi yine devasa bir seviyede tutulacaktır. Çok uluslu bir şirketin Orta Doğu, Kuzey Afrika, Balkanlar ve Türki Cumhuriyetler’deki milyarlarca dolarlık operasyonlarını İstanbul’dan yönetmesi, ülkeye sadece prestij değil, aynı zamanda muazzam bir sermaye birikimi, teknoloji transferi (know-how) ve üst düzey finansal işlem hacmi getirecektir. Dahası, bu merkezlerde istihdam edilecek olan “nitelikli çalışanlara” yönelik getirilen ücret istisnası (gelir vergisi muafiyetleri), dünyanın en parlak beyinlerinin, yazılımcılarının ve finansal analistlerinin İstanbul’a göç etmesini (brain gain) sağlayacaktır. Nitelikli insan kaynağının bir araya geldiği bu ekosistem, Türkiye’nin katma değerli hizmet ihracatını şahlandıracak yapısal bir dönüşümün temelini atacaktır.

Transit ticaret ve uluslararası aracılık faaliyetlerine tam muafiyet

Uluslararası ticaretin en karlı, en hızlı ve gümrük bürokrasisinden en uzak kollarından biri olan transit ticaret, yeni vergi paketinin odak noktalarından bir diğerini oluşturmaktadır. Transit ticaret, bir ülkede yerleşik olan bir şirketin, yurt dışından satın aldığı bir malı kendi ülkesinin gümrük sınırlarından içeri sokmadan doğrudan bir başka ülkeye satması işlemidir. Bu işlem, ülkenin fiziki altyapısını veya lojistik sınırlarını yormadan, tamamen finansal aracılık ve ticari zeka üzerinden ülkeye net döviz kazandıran son derece değerli bir faaliyettir. Cumhurbaşkanı Erdoğan, transit ticaret veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda halihazırda yüzde 50 olarak uygulanan indirim oranının tam yüzde 100’e çıkarılacağını müjdelemiştir. Bu karar, Türk ticaret şirketlerinin küresel emtia ve mal ticaretinde (commodity trading) İsviçre veya Singapur merkezli şirketlerle rekabet edebilmesinin önünü açmaktadır. Elde edilen transit ticaret kazancından kurumlar vergisi alınmayacak olması, milyarlarca dolarlık ticaret hacminin Türk bankacılık sistemi üzerinden dönmesini ve oluşan yüksek kar marjlarının Türkiye’de sermayeye dönüşmesini sağlayacaktır. Daha da önemlisi, bu tarihi teşvikin sadece İstanbul Finans Merkezi’nin fiziki sınırları içine hapsedilmeyip, tüm Türkiye geneline yayılmasıdır. Erdoğan’ın, “İstanbul Finans Merkezi dışında da transit ticaret faaliyetlerinde bulunanların bu kazançlarının yüzde 95’ini vergi dışı bırakıyoruz” şeklindeki açıklaması, Anadolu’nun dört bir yanındaki tüccarların küresel ticarete aracılık etmesini teşvik eden demokratik bir maliye hamlesidir. Türkiye, bu sayede sadece kendi ürettiği malları satan bir ülke olmaktan çıkıp, küresel mal akışlarını yöneten, fiyatlayan ve bundan komisyon elde eden bir ticaret merkezine evrilecektir.

Çok kutuplu dünyada türkiye’nin yeni “Kilit Taşı” stratejisi

Makroekonomik vergi teşviklerinin arka planında, Türkiye’nin değişen küresel jeopolitikadaki yerini yeniden tanımlayan çok daha geniş ve derin bir stratejik vizyon yatmaktadır. Rusya-Ukrayna savaşı, ABD-Çin ticari gerilimleri ve Avrupa’nın enerji krizi gibi global ekonomik düzeni ve değer zincirlerini kökünden sarsan jeopolitik şoklar, ülkelerin güvenli, sürdürülebilir ve kesintisiz ticaret yollarına olan ihtiyacını artırmıştır. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin geçmiş yıllarda sıklıkla maruz kaldığı “doğu ile batı arasında bir köprü” veya “enerji koridoru” tanımlamalarının artık ülkenin potansiyelini açıklamada yetersiz kaldığına dikkat çekmiştir. Bir “köprü”, sadece üzerinden geçilip gidilen pasif bir yapıyı ifade ederken; Erdoğan’ın vurguladığı “kilit taşı” ve “vazgeçilmez üs” kavramları, ticaretin ve enerjinin yönetildiği, depolandığı, fiyatlandığı ve dağıtıldığı son derece aktif ve inisiyatif sahibi bir merkez olma iddiasını taşımaktadır. Çok kutupluluğa (multipolarity) doğru hızla evrilen ve bloklaşmaların yeniden başladığı yeni dünya düzeninde Türkiye, hiçbir bloğun uydusu olmadan kendi coğrafi ve ekonomik gücünü bir çekim merkezine dönüştürmeyi hedeflemektedir. Yabancı şirketlerin tedarik zincirlerini daha güvenli ve yakın coğrafyalara taşıma (near-shoring ve friend-shoring) eğilimleri, Türkiye’yi küresel ekonomik istikrarın en güçlü alternatiflerinden biri haline getirmektedir. “Ülkemizi yeni döneme hazırlayacak stratejileri şimdiden planlıyor, altyapısını kuruyor, en küçük bir boşluk bırakmıyoruz” şeklindeki ifadeler, devletin makroekonomik planlama aygıtlarının küresel trendleri proaktif bir şekilde okuduğunu göstermektedir. Hem müttefiklerin hem de rakiplerin kabul etmek zorunda kaldığı bu yeni konum, Türkiye’yi salt bir pazar veya üretim tesisi olmaktan çıkarıp, çok kutuplu dünyanın ekonomik ve diplomatik karar merkezlerinden biri (yeni kutup başı) yapma vizyonunun temelini oluşturmaktadır.

Doğrudan yabancı yatırımları çekecek kapsamlı yasal düzenlemeler yolda

Bu görkemli vizyonun ve açıklanan vergi indirimlerinin kağıt üzerinde kalmayıp reel ekonomiye entegre edilebilmesi için güçlü bir hukuki ve idari zemine ihtiyaç vardır. Yatırımcılar, özellikle de milyarlarca dolarlık Doğrudan Yabancı Yatırım (FDI – Foreign Direct Investment) kararı alacak olan çok uluslu şirketler, sermayelerini bir ülkeye bağlamadan önce o ülkedeki hukuk sisteminin öngörülebilirliğine, bürokrasinin hızına ve yatırım ortamının şeffaflığına bakarlar. Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının son bölümünde bu güven unsurunu tahkim edecek yapısal adımların müjdesini vermiştir. Rekabet gücünü artıracak ve sürdürülebilir yüksek büyümeyi sağlayacak yatırım ortamını güçlendirmek amacıyla; uluslararası doğrudan yatırımları destekleyecek hukuki, idari, mali ve kurumsal adımların atılmakta olduğu belirtilmiştir. “Sıcak para” (portföy yatırımları) yerine, ülkede fabrika kuran, teknoloji getiren ve kalıcı istihdam sağlayan doğrudan yatırımların çekilmesi, Türkiye ekonomisinin en büyük kronik sorunu olan cari açık ve enflasyon sarmalından çıkmasının yegane yoludur. Yakında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulacak olan kapsamlı düzenleme, yatırımcıların karşılaştığı bürokratik engelleri (kırmızı kurdele) ortadan kaldırmayı, şirket kuruluş ve tasfiye süreçlerini hızlandırmayı, fikri mülkiyet haklarının korunmasını güçlendirmeyi ve ticari uyuşmazlıkların çözümünde uluslararası standartları tahkim etmeyi içerecektir. Bu yasal reform paketi, yukarıda açıklanan yüzde 9’luk vergi oranları ve transit ticaret muafiyetleriyle birleştiğinde, Türkiye’nin küresel bir “cazibe merkezi” (investment hub) olma iddiasını altı dolu bir gerçekliğe dönüştürecektir. Hem yerli hem de yabancı müteşebbisler için altın değerinde olan bu teşvik mimarisi, Türkiye Yüzyılı’nın ekonomik temellerini sarsılmaz bir şekilde inşa etme iradesinin en net ve en güncel yansımasıdır.

Erdoğan: İmalatcı-ihracatçıya vergi yüzde 9’a iniyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Enerji piyasaları tedirginken iran heyeti islamabad’a gitmedi İran devlet televizyonu, ABD ile yapılması beklenen diplomatik görüşmeler için İslamabad’a herhangi bir heyet gönderilmediğini açıkladı. Bir gemiye el konulması sonrası artan iç tartışmalar, küresel piyasalarda endişe ve belirsizlik yaratıyor.

İslamabad ekseninde diplomatik belirsizlik ve piyasa tepkisi

Küresel finans piyasaları, Orta Doğu’daki karmaşık jeopolitik satranç tahtasında atılacak adımları büyük bir hassasiyetle fiyatlamaya çalışırken, diplomatik kanallardan gelen son yalanlama haberleri yatırımcıların risk iştahını önemli ölçüde baskıladı. Uluslararası ekonomi basınının ve piyasa profesyonellerinin günlerdir yakından takip ettiği, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleştirilmesi beklenen olası barış ve ticaret görüşmelerine ilişkin beklentiler, resmi makamların açıklamalarıyla derin bir belirsizliğe gömüldü. İran devlet televizyonu, son dakika gelişmesi olarak ekranlara taşıdığı haberinde, “şu ana kadar İran’dan hiçbir heyetin İslamabad’ı ziyaret etmediğini” bildirerek, piyasalarda oluşan iyimser havayı anında dağıttı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki ilişkilerde bir yumuşama (detente) beklentisiyle portföylerini riskli varlıklara yönlendiren kurumsal yatırımcılar için adeta soğuk bir duş etkisi yarattı. Finansal piyasalar, doğası gereği belirsizlikten ve öngörülemezlikten kaçınır; diplomatik bir masanın kurulamamış olması, bölgedeki tansiyonun bir süre daha yüksek seyredeceğinin en somut makroekonomik kanıtı olarak kayıtlara geçmiştir. Söz konusu olası müzakere sürecinin arka planında, sadece siyasi bir diyalog değil, aynı zamanda küresel enerji arzını ve bölgesel ticaret yollarını güvence altına alacak devasa bir ekonomik pazarlık yatmaktaydı. Amerika Birleşik Devletleri tarafında, mevcut Başkan Yardımcısı JD Vance’ın bu kritik görüşmelere başkanlık etmesi beklenirken, karşı tarafın heyetine kimin liderlik edeceğine dair derin bir sessizlik hakimdi. Hatırlanacağı üzere, önceki diplomatik turlarda heyete Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf gibi üst düzey ve etkili bir isim başkanlık etmişti. Kalibaf gibi ağırlığı olan bir figürün veya dengi bir yetkilinin İslamabad’a gönderilmemesi, diplomasinin fiilen askıya alındığı şeklinde yorumlanmaktadır. Şu ana kadar hiçbir resmi yetkili, günlerdir olası görüşmeler için hazırlık halinde bulunan İslamabad’a bir heyet gönderileceğini doğrulamadı. Bu diplomatik sessizlik, döviz ve emtia piyasalarında anlık oynaklıklara (volatilite) zemin hazırlarken, gelişmekte olan ülke (Emerging Markets) para birimleri üzerinde de dolaylı bir değer kaybı baskısı oluşturmaktadır. Yatırımcılar, masada çözülemeyen sorunların sahada ekonomik yaptırımlar veya askeri gerilimler olarak geri döneceğini çok iyi bilmektedir. Olası bir diplomatik temasın çökmesi, aynı zamanda küresel merkez bankalarının enflasyonla mücadele politikalarını da doğrudan tehdit eden bir gelişmedir. Diplomatik bir uzlaşının sağlanamaması, bölgedeki risk primlerinin yüksek kalmasına, bu da enerji ve lojistik maliyetlerinin enflasyonist bir baskı unsuru olarak varlığını sürdürmesine neden olmaktadır. Beklenen müzakere masasının kurulamaması, uluslararası yatırım bankalarının bölgeye yönelik büyüme projeksiyonlarını aşağı yönlü revize etmelerine ve “kuyruk riski” (tail risk) senaryolarını yeniden fiyatlamalarına yol açmaktadır. Özellikle algoritmik ticaret yapan (algo-trading) fonlar, devlet televizyonundan gelen bu yalanlama haberini saniyeler içinde işleyerek, riskli varlıklardan çıkış ve güvenli limanlara (ABD Hazine tahvilleri, altın, İsviçre Frangı) geçiş emirlerini tetiklemişlerdir. İslamabad’daki o boş kalan toplantı salonu, aslında küresel ekonominin yüz milyarlarca dolarlık fırsat maliyetini (opportunity cost) temsil etmektedir.

Konteyner gemisi krizinin küresel ticaret üzerindeki etkileri

İslamabad’daki görüşmelerin rafa kaldırılmasının ardındaki en büyük fiziki ve ekonomik katalizör, hafta sonu yaşanan ve uluslararası suları adeta bir kriz bölgesine çeviren konteyner gemisi hadisesidir. ABD donanmasının bir İran konteyner gemisine el koyması, sadece iki ülke arasındaki askeri bir sürtüşme değil, aynı zamanda küresel ticaret ekosisteminin kalbine indirilmiş ağır bir darbedir. Modern dünya ekonomisi, üretilmiş malların, ara mamullerin ve hammaddelerin okyanuslar ötesine devasa konteyner gemileriyle taşındığı karmaşık ve birbirine entegre bir tedarik zinciri (supply chain) ağına dayanmaktadır. Uluslararası sularda seyreden ticari bir gemiye el konulması, denizcilik hukukunda ve lojistik sektöründe en üst düzey alarm durumunu (force majeure) tetikler. Bu gelişme, armatörlerin, sigorta şirketlerinin ve küresel perakende devlerinin risk haritalarını acil olarak yeniden çizmelerine neden olmuştur. Bir geminin yüküyle birlikte alıkonulması, milyonlarca dolarlık ticari malın teslimatının durması ve ticari sözleşmelerin ihlal edilmesi anlamına gelmektedir. Bu krizin küresel ticaret üzerindeki en doğrudan ve yıkıcı etkisi, denizcilik sigorta piyasalarında yaşanmaktadır. Londra merkezli küresel sigorta ve reasürans şirketleri, gemilere el konulması veya askeri müdahale riskinin arttığı bölgeleri anında “Yüksek Riskli Alan” (High Risk Area) olarak sınıflandırarak Savaş Riski Primlerini (War Risk Premiums) astronomik oranlarda artırmaktadırlar. Konteyner gemisine yapılan bu müdahale, bölgeden geçecek olan diğer tüm ticari gemilerin sigorta maliyetlerinin bir gecede katlanmasına yol açmıştır. Navlun maliyetlerinin (freight rates) üzerine eklenen bu devasa sigorta primleri, ithalatçı ve ihracatçı firmaların kar marjlarını tamamen silip süpürmektedir. Maliyetlerini karşılayamayan denizcilik devleri, rotalarını uzatmak zorunda kalmakta veya sefer iptallerine (blank sailings) gitmektedir. Bu durum, fabrikalarda hammadde kıtlığına, raflarda ürün eksikliğine ve nihayetinde tüketicinin karşısına çıkan enflasyonist bir şoka (cost-push inflation) dönüşmektedir. Gemiye el konulması olayı, lokal bir güvenlik meselesi olmaktan çıkarak, makroekonomik bir enflasyon motoru işlevi görmeye başlamıştır. Ayrıca, söz konusu el koyma işlemi, bölgedeki deniz trafiğinin serbestisine yönelik güveni derinden sarsmıştır. İran yönetimi içinde bu olaya nasıl yanıt verileceğine ilişkin süren iç tartışma, misilleme korkularını körüklemekte ve bölgedeki tüm sivil deniz trafiğini bir potansiyel hedef haline getirmektedir. Uluslararası deniz taşımacılığındaki bu tür tıkanıklıklar, alternatif lojistik kanalların (demiryolu veya havayolu) kapasitesinin çok ötesinde olduğu için, küresel ticaret hacminde kaçınılmaz bir daralma yaratmaktadır. Konteyner bulunabilirliğinin azalması ve limanlardaki yığılmalar (port congestion), sadece el konulan geminin rotasındaki ülkeleri değil, Çin’den Avrupa’ya, Amerika’dan Afrika’ya kadar uzanan tüm küresel değer zincirlerini (global value chains) felç etme potansiyeline sahiptir. Yatırımcılar, denizcilik ve lojistik şirketlerinin hisse senetlerinde bu krizin bilançolara yansıyacak olan negatif etkilerini şimdiden fiyatlamaya başlamıştır.

İç siyasi dinamikler ve iran ekonomisindeki makro zorluklar

İslamabad ziyaretinin gerçekleşmemesi ve devlet televizyonundan yapılan sert açıklamalar, ülkenin iç siyasi dengelerinin makroekonomik politikalar üzerindeki belirleyici gücünü bir kez daha gözler önüne sermiştir. İran devlet televizyonunun uzun süredir ülke içindeki sertlik yanlısı kanadın (hardliners) kontrolünde olduğu uluslararası kamuoyunca yakından bilinmektedir. Bu siyasi fraksiyonun ekonomi politikalarındaki duruşu, genellikle Batı ile entegrasyondan ziyade, dışa kapalı, “direniş ekonomisi” (resistance economy) modelini savunmalarıyla öne çıkmaktadır. Ekran uyarısının zamanlaması ve tonu, İran yönetimi içinde ABD donanmasının hafta sonunda gerçekleştirdiği gemi müdahalesine nasıl yanıt verileceğine ilişkin süren şiddetli iç tartışmayı ve güç mücadelesini yansıtmaktadır. İran’da görüşmelerin nasıl yeniden başlatılacağına ilişkin kamuoyuna açık bir tartışma yürütülmezken, özellikle gemi saldırısının ardından aşırı sertlik yanlısı çevrelerden müzakerelere yeniden başlanmasına yönelik itirazlar yüksek sesle dile getirilmiştir. Bu siyasi blokaj, ülkenin kronikleşen ekonomik sorunlarının çözümünü daha da geciktiren temel bir engeldir. Uluslararası ağır ekonomik yaptırımlar (sanctions) altında yıllardır ezilen İran ekonomisi, hiperenflasyon, yerel para birimi Riyal’in döviz kurları karşısındaki tarihi değer kayıpları ve yüksek işsizlik oranlarıyla mücadele etmektedir. Ekonomik rasyonalite, ülkenin küresel finans sistemine (SWIFT vb.) yeniden entegre olabilmesi ve dondurulmuş milyarlarca dolarlık denizaşırı varlıklarına ulaşabilmesi için acil bir diplomatik çözüme, yani masaya dönülmesine işaret etmektedir. Olası bir müzakere süreci, doğrudan yabancı yatırımların (FDI) ülkeye çekilmesi, yaşlanan petrol çıkarma ve işleme altyapısının yenilenmesi ve genç nüfusa istihdam yaratılması için tek çıkış yolu olarak görülmektedir. Ancak sertlik yanlısı kanadın ideolojik ve güvenlik odaklı öncelikleri, bu ekonomik rasyonaliteyi bastırmakta ve ülkenin bir izolasyon sarmalında kalmasına neden olmaktadır. İç siyasetteki bu kırılganlık ve çatışma ortamı, ekonominin dümenindeki teknokratların yapısal reformlar yapma kapasitesini sıfırlamaktadır. Para politikası açısından bakıldığında, diplomatik izolasyonun devamı, İran Merkez Bankası’nın döviz rezervlerini koruma ve kuru savunma çabalarını boşa çıkarmaktadır. Ambargolar nedeniyle petrol gelirlerinin sınırlı kalması ve karaborsa kanallarına mahkum olunması, ülkenin makroekonomik istikrarını her geçen gün daha da kırılgan hale getirmektedir. Sertlik yanlılarının masayı devirmesi, iç piyasadaki dolarizasyon eğilimini hızlandırırken, sermaye kaçışını (capital flight) da beraberinde getirmektedir. Halkın satın alma gücünün erimesi ve temel gıda ile ilaç tedarikinde yaşanan zorluklar, sadece ekonomik bir kriz değil, aynı zamanda potansiyel bir sosyal patlama riski barındırmaktadır. Bu bağlamda, İslamabad’a gitmeyen o heyet, aslında milyonlarca sıradan vatandaşın ekonomik refahtan bir adım daha uzaklaşması anlamına gelmektedir. Ekonomi yönetimi ile siyasi elit arasındaki bu vizyon ayrılığı, ülkenin uzun vadeli büyüme potansiyelini rehin almış durumdadır.

Enerji piyasalarında jeopolitik risk fiyatlaması ve beklentiler

Orta Doğu’da diplomasinin tıkanması ve konteyner gemilerine yönelik askeri müdahalelerin yaşanması, küresel finans sisteminin can damarı olan enerji piyasalarında anında şok dalgaları yaratmaktadır. İran, mevcut yaptırımlara rağmen, özellikle Asya pazarına sağladığı iskontolu petrol satışlarıyla (hayalet filo üzerinden) küresel arz-talep dengesinde görünmez ancak kritik bir role sahiptir. İslamabad’daki görüşmelerin yapılamaması, petrol tüccarları ve fon yöneticileri tarafından “jeopolitik risk priminin” (geopolitical risk premium) Brent ve Batı Teksas Türü (WTI) ham petrol fiyatları üzerindeki ağırlığının artması olarak fiyatlanmaktadır. Diplomatik kanalların kapalı olması, ABD’nin yaptırımları daha da sıkılaştırması ihtimalini güçlendirirken, bu durum küresel piyasalardan günlük yüz binlerce varil petrolün eksilmesi anlamına gelecektir. Arz endişelerinin alevlenmesi, varil fiyatlarını hızla yukarı taşıyarak, enerji ithalatçısı ülkelerin (örneğin Avrupa ülkeleri, Japonya ve Türkiye) makroekonomik dengelerini sarsmaktadır. Emtia piyasalarındaki türev işlemlerde (vadeli kontratlar ve opsiyonlar), yatırımcıların bu belirsizliğe karşı agresif bir şekilde koruma (hedging) satın aldığı gözlemlenmektedir. Beklenen müzakere masasının devrilmesi, Hürmüz Boğazı gibi dünyanın en kritik enerji geçiş güzergahlarından birinin güvenliğini yeniden tartışmaya açmaktadır. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin gerçekleştiği bu dar boğazda yaşanabilecek herhangi bir askeri tırmanış veya deniz ablukası, petrol fiyatlarında öngörülemez bir sıçramaya (price spike) neden olabilir. Enerji analistleri, böylesi bir “kuyruk riski” senaryosunun, enflasyonist baskıları yeniden hortlatacağını ve merkez bankalarının faiz indirim döngülerini (easing cycles) aylar, belki de yıllarca ertelemek zorunda bırakacağını öngörmektedir. Dolayısıyla, devlet televizyonundaki o kısa yalanlama anonsu, aslında trilyonlarca dolarlık küresel tahvil piyasalarının faiz beklentilerini doğrudan etkileyen bir makro veridir. Enerji şirketlerinin bilançoları da bu karmaşık denklemden payını almaktadır. Yüksek seyreden petrol fiyatları, dev enerji şirketlerinin (ExxonMobil, Chevron vb.) serbest nakit akışlarını ve temettü kapasitelerini kısa vadede artırsa da, artan girdi maliyetleri küresel sanayi üretimini yavaşlattığı için orta vadede talep yıkımına (demand destruction) yol açma riski taşımaktadır. Ayrıca, bölgesel istikrarsızlığın devam etmesi, Orta Doğu’daki yeni enerji arama ve çıkarma yatırımlarını (Capex) ciddi şekilde caydırmaktadır. Yabancı şirketler, savaş riskinin olduğu veya diplomatik krizlerin kronikleştiği coğrafyalara milyarlarca dolarlık altyapı yatırımı yapmaktan imtina etmektedir. Bu yatırım eksikliği, uzun vadede küresel enerji arzının daralmasına ve fiyatların yapısal olarak yüksek kalmasına neden olacak kalıcı bir ekonomik hasar bırakmaktadır.

Bölgesel ekonomik entegrasyon ve pakistan’ın stratejik rolü

İptal edilen veya yalanlanan görüşmelerin mekanının İslamabad olarak planlanmış olması, tesadüfi bir diplomatik tercih değil, derin bir ekonomik ve stratejik jeopolitik okumanın sonucudur. Pakistan, hem İran ile uzun bir kara sınırını paylaşan hem de Amerika Birleşik Devletleri ile karmaşık ama tarihsel müttefiklik ilişkileri bulunan, bölgesel ekonomik entegrasyonun kilit taşı konumunda bir ülkedir. Bölgedeki diplomatik tıkanıklığın devam etmesi, en başta Pakistan’ın kendi makroekonomik çıkarlarını ve enerji güvenliğini tehdit etmektedir. İki ülke arasında yıllardır yılan hikayesine dönen ancak finansman zorlukları ve ABD yaptırımı korkuları nedeniyle bir türlü tamamlanamayan Doğal Gaz Boru Hattı projesi, bölgesel entegrasyonun en somut örneğidir. Eğer bir müzakere süreci başlar ve yaptırımlar hafifletilirse, Pakistan sanayisi ucuz ve sürdürülebilir enerjiye kavuşacak, bu da ülkenin kronik cari açığını ve enflasyon problemini çözmesinde devasa bir adım olacaktır. Görüşmelerin gerçekleşmemesi, bu devasa altyapı projesinin bir kez daha tozlu raflara kaldırılması anlamına gelmektedir. Dahası, bu bölge Çin’in devasa Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin (Belt and Road Initiative) en kritik ayaklarından biri olan Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru’na (CPEC) ev sahipliği yapmaktadır. Küresel ticaret haritasını yeniden çizmeyi hedefleyen bu trilyon dolarlık vizyon, bölgesel barışın ve sınır güvenliğinin tesis edilmesine mutlak surette bağımlıdır. İran‘ın diplomatik izolasyonunun sürmesi ve konteyner gemilerine yönelik saldırıların devam etmesi, bu ekonomik koridorların deniz bağlantılarını (örneğin Gwadar limanı) riskli hale getirmekte ve uluslararası sermayenin bölgeye gelişini engellemektedir. Asya’nın tedarik zinciri entegrasyonu, siyasi kaprisler ve iç çekişmeler nedeniyle sekteye uğramaktadır. Yatırımcılar için bölgesel ülke risk primleri (CDS oranları) yüksek kalmaya devam etmekte, bu da projelerin finansman maliyetlerini (cost of debt) sürdürülemez seviyelere çekmektedir. Pakistan’ın arabuluculuk çabalarının sonuçsuz kalması, Orta ve Güney Asya’nın geniş çaplı bir serbest ticaret alanına dönüşme umutlarını da baltalamaktadır. Resmi bankacılık kanallarının (muhabir bankacılık ilişkilerinin) kurulamaması nedeniyle, iki ülke arasındaki milyarlarca dolarlık potansiyel ticaret hacmi, genellikle kayıt dışı ekonomiye, takas (barter) yöntemlerine veya karaborsaya kaymaktadır. Bu durum, devletlerin vergi geliri kaybetmesine ve ekonomik şeffaflığın yok olmasına neden olmaktadır. İslamabad’ın diplomatik bir merkez (hub) olarak kullanılamaması, bölge ülkelerinin kendi aralarındaki ekonomik potansiyeli gerçekleştirememesi ve küresel değer zincirlerine sadece hammadde sağlayıcısı olarak düşük katma değerle entegre olmaya mahkum kalmaları sonucunu doğurmaktadır.

Küresel yatırımcı stratejileri ve geleceğe dönük projeksiyonlar

Tüm bu jeopolitik ve makroekonomik veriler ışığında, küresel varlık yönetimi şirketleri, emeklilik fonları ve bireysel yatırımcılar için portföy stratejilerini yeniden kalibre etme zorunluluğu doğmuştur. Devlet televizyonunun yalanlaması ve askeri gemi müdahaleleri gibi siyah kuğu (black swan) olmasa da yüksek etkili (high-impact) jeopolitik şoklar, piyasalardaki risk algısını anında değiştirmektedir. Geleneksel olarak böyle dönemlerde yatırımcılar “kaliteye kaçış” (flight to quality) stratejisini benimserler. Güvenli liman olarak görülen varlıklara (ons altın, ABD doları ve kısa vadeli ABD Hazine tahvilleri) yönelik talep artarken, gelişmekte olan piyasa hisse senetleri ve riskli şirket tahvillerinden (high-yield bonds) sermaye çıkışları hızlanır. Kurulmayan müzakere masası, riskli varlıklar için adeta bir sat sinyali üretmiştir. Özellikle küresel ticaret ile doğrudan ilişkili olan sektörlerde; denizcilik, lojistik, havayolu kargoculuğu ve otomotiv tedarik sanayisi hisselerinde artan volatiliteye karşı yatırımcıların korunma (hedging) stratejileri geliştirmeleri hayati önem taşımaktadır. Navlun maliyetlerindeki ani artışlar, lojistik şirketlerinin kısa vadeli karlarını şişirse de, genel ekonomik yavaşlama endişeleri uzun vadeli değerlemeleri baskılamaktadır. Emtia piyasalarında işlem yapan yatırımcılar ise, arz kısıtlamaları ve lojistik darboğazlar nedeniyle sadece petrolde değil, aynı zamanda tarımsal emtialarda ve endüstriyel metallerde de yukarı yönlü fiyat hareketlerine karşı hazırlıklı olmalıdır. Jeopolitik risk endekslerinin zirve yaptığı bu tür dönemler, aktif portföy yönetiminin ve sektörel rotasyonun en kritik olduğu zaman dilimleridir. Geleceğe dönük projeksiyonlara bakıldığında, ABD başkanlık seçimleri döngüsü ve İran iç siyasetindeki güç mücadeleleri, kısa vadede kalıcı bir diplomatik çözümün önündeki en büyük engeller olarak durmaktadır. Yaptırımların ekonomik ağırlığı, er ya da geç tarafları bir masaya oturmaya zorlayacak olsa da, o güne kadar yaşanacak olan ekonomik tahribatın boyutu küresel ekonominin büyüme oranlarından çalmaya devam edecektir. Finans piyasaları, taraflardan gelecek her türlü resmi veya gayri resmi açıklamayı (sözlü yönlendirme) saniyesinde fiyatlamaya devam edecek, algoritmalar haber başlıklarına göre milyarlarca doları kıtalar arasında saniyeler içinde yer değiştirecektir. Yatırımcıların bu belirsizlik ortamında ayakta kalabilmesi, jeopolitik okuryazarlıklarını makroekonomik analiz yetenekleriyle kusursuz bir şekilde birleştirmelerine bağlıdır. İslamabad’da gerçekleşmeyen o toplantı, ekonomi dünyasında atılmayan adımların atılanlar kadar şiddetli dalgalar yaratabileceğinin en güncel ve çarpıcı kanıtıdır. 

İran’dan İslamabad’a herhangi bir heyet ziyareti gerçekleşmedi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Küresel enerji ve ticaret yollarının şahdamarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kapanma ve Amerika Birleşik Devletleri’nin ilan ettiği deniz ablukası, dünyayı yeni bir ekonomik krizin eşiğine getirirken; Avrupa’nın önde gelen güçleri Fransa ve İngiltere, krize “üçüncü bir yol” bulmak amacıyla Paris’te tarihi bir uluslararası zirveye ev sahipliği yapıyor.

Hürmüz boğazı: küresel makroekonominin en kırılgan düğüm noktası

Modern küresel ekonominin kesintisiz işleyişi, “dar boğaz” (chokepoint) olarak adlandırılan stratejik deniz geçişlerinin güvenliğine doğrudan bağlıdır. Umman Körfezi ile Basra Körfezi’ni birbirine bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya genelinde deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık yüzde 20’sinin ve Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) ticaretinin devasa bir bölümünün geçtiği yegane rotadır. İran’ın, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail hava saldırılarının ardından bu boğazı kendi gemileri dışındaki tüm ticari geçişlere kapatması, makroekonomik literatürde en şiddetli “Arz Şoku” (Supply Shock) senaryolarından birini tetiklemiştir.

Bu fiili kapanmanın üzerine, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump yönetiminin Pazartesi günü İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik tam kapsamlı bir abluka (blockade) ilan etmesi, bölgedeki ticari seyrüseferi tamamen felç etmiştir. Petrol fiyatlarının varil başına çift haneli sıçramalar yapması ve küresel enflasyon beklentilerinin (inflation expectations) yeniden bozulması, enerji ithalatçısı ülkeleri acil bir çözüm arayışına itmiştir. Paris’te 40’a yakın ülkenin katılımıyla gerçekleştirilecek olan bu toplantı, boğazdaki “serbest geçiş” (freedom of navigation) hakkının, topyekün bir savaşa girmeden nasıl yeniden tesis edilebileceğine dair atılmış en somut diplomatik ve askeri planlama adımıdır.

Transatlantik çatlak: abd’nin ablukası vs avrupa’nın otonomisi

Paris zirvesinin satır aralarında yatan en büyük jeopolitik gerçeklik, Amerika Birleşik Devletleri ile geleneksel Avrupalı müttefikleri (NATO üyeleri) arasında açılan derin stratejik vizyon farkıdır. Başkan Trump’ın, müttefiklerini ABD donanmasının başını çektiği bu ablukaya katılmaya davet etmesi ve “isteksizlikleri” nedeniyle onları sert bir dille eleştirmesi, Transatlantik ittifakında ciddi bir sarsıntı yaratmıştır.

İngiltere, Fransa ve diğer Avrupalı devletlerin temel tezi oldukça nettir: Amerikan ablukasına aktif olarak katılmak, uluslararası hukuk bağlamında doğrudan bir “savaş eylemi” (casus belli) sayılacak ve Avrupa’yı İran ile tam ölçekli, yıkıcı bir konvansiyonel savaşın içine çekecektir. Avrupa ülkeleri, Orta Doğu’daki bir savaşın yaratacağı devasa mülteci dalgalarını ve enerji maliyetlerini kendi ekonomilerinde doğrudan hissedecekleri için son derece temkinli hareket etmektedir. Avrupalı liderler, Trump’ın “maksimum baskı ve abluka” taktiği yerine, kalıcı bir ateşkes veya çatışmanın sona ermesi durumunda devreye girecek “savunma odaklı bir deniz misyonu” kurgulayarak, Avrupa’nın “Stratejik Otonomisini” (Strategic Autonomy) Amerikan dış politikasından bağımsız bir şekilde inşa etmeye çalışmaktadırlar.

Avrupa liderler zirvesi: macron, starmer, merz ve meloni bir arada

Toplantının siyasi ağırlığı, katılımcı profiliyle de tescillenmiştir. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın ev sahipliğindeki bu zirveye, Avrupa’nın diğer iki büyük ekonomik ve siyasi gücü de en üst düzeyde katılmaktadır. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin Paris’e bizzat giderek toplantıda yer alması, Avrupa kıtasının deniz güvenliği ve tedarik zincirlerinin korunması konusunda tek ses (unified voice) olduğunun en güçlü mesajıdır.

Bu dörtlü liderlik (Quad of Europe), hem NATO içindeki Avrupa kanadını temsil etmekte hem de küresel ekonominin en büyük aktörleri olarak ağırlıklarını koymaktadır. Şansölye Merz liderliğindeki Almanya’nın, sanayi üretimi (özellikle kimya ve otomotiv) için Körfez enerjisine olan derin bağımlılığı; Başbakan Meloni liderliğindeki İtalya’nın ise Akdeniz havzası ve Süveyş Kanalı rotasındaki ticari çıkarları, bu zirvenin neden bu kadar kritik ve acil olduğunu açıklamaktadır. Avrupa, Asya ve Orta Doğu’dan diğer yetkililerin video konferans ile katılacak olması, zirveyi bölgesel bir Avrupa inisiyatifinden küresel bir konsorsiyuma dönüştürmektedir.

Ekonomik krizin i̇nsani ve lojistik boyutu: 20.000 mahsur denizci

Kapanan Hürmüz Boğazı’nın sadece makroekonomik grafiklerdeki petrol fiyatlarından ibaret olmadığını, devasa bir insani ve ticari trajedi barındırdığını unutmamak gerekir. Paris zirvesinin en önemli gündem maddelerinden biri, bölgede (Basra Körfezi’nde) mahsur kalan 20.000’den fazla sivil denizcinin güvenliğidir. Savaş riskinin ve ablukanın ortasında kalan ticari gemi mürettebatları, gıda, su ve yakıt ikmali sorunlarıyla boğuşmakta; psikolojik olarak büyük bir travma yaşamaktadır.

Ayrıca, mahsur kalan bu devasa Çok Büyük Ham Petrol Tankerleri (VLCC) ve konteyner gemileri, denizcilik ekonomisini felç etmiştir. Armatörler ve deniz sigorta şirketleri (P&I Kulüpleri), bölgedeki gemiler için “Savaş Riski Primlerini” (War Risk Premiums) astronomik seviyelere çekmiş veya bölgeye sigorta teminatı sağlamayı tamamen durdurmuştur. Ticari gemilere yönelik bu ekonomik zorluklar, navlun (taşıma) fiyatlarının küresel çapta patlamasına ve tedarik zincirlerinin kopmasına neden olmaktadır. Paris zirvesi, bu sivil gemilerin güvenli bölgeye çıkarılması için acil bir tahliye (evacuation) ve lojistik destek koridoru açmayı planlamaktadır.

Çok uluslu savunma misyonunun taktiksel çerçevesi

Zirvenin en somut ve operasyonel çıktısı, koşullar sağlandığında (ateşkes veya çatışmasızlık ortamında) bölgeye konuşlandırılmak üzere hazırlanan “savunma amaçlı çok uluslu askeri misyon” olacaktır. Üst düzey Fransız yetkililerin paylaştığı bilgilere göre bu misyon; ABD’nin saldırgan abluka doktrininden tamamen farklı olarak, “caydırıcılık ve eskort” (deterrence and escort) prensibine dayanacaktır.

Planlanan bu askeri misyonun dört temel ayağı bulunacaktır: 1. İstihbarat Paylaşımı (Intelligence Sharing): Bölgedeki mayın, füze veya dron tehditlerini önceden tespit etmek için deniz karakol uçakları ve uydular üzerinden anlık veri akışı sağlanması. 2. Mayın Temizleme (Mine Clearance): İran’ın boğaza döşemiş olabileceği deniz mayınlarını temizleyerek ticari rotaların fiziken güvenli hale getirilmesi. 3. Askeri Eskort (Military Escort): Kritik enerji ve gıda taşıyan sivil ticaret gemilerine, Avrupa donanmalarına ait fırkateynler ve destroyerler tarafından yakın koruma sağlanması. 4. Bilgi Prosedürleri: Körfez’deki komşu ülkelerle (Umman, BAE, Suudi Arabistan) anlık kriz iletişim hatlarının kurulması.

Diplomatik denge: abd ve i̇ran’ın masadaki gölgesi

Paris’teki toplantının en hassas yönü, çatışmanın iki ana aktörü olan Amerika Birleşik Devletleri ve İran’ın zirveye davet edilmemiş olmasıdır. Diplomatik açıdan bu dışlama, 40 ülkenin kendi aralarında kutuplaşmadan, daha rahat ve çözüm odaklı (solution-oriented) bir strateji geliştirebilmesi için bilinçli olarak tercih edilmiştir. Ancak Avrupalı diplomatların da açıkça vurguladığı üzere, gerçekçi herhangi bir deniz misyonunun sahada uygulanabilmesi, nihayetinde her iki “savaşan taraf” ile de fiili bir koordinasyon (de-confliction) gerektirecektir.

ABD’nin görüşmelerin sonucundan haberdar edilecek olması, Avrupa’nın Washington ile ipleri tamamen koparmadığını, sadece inisiyatifi kendi eline aldığını göstermektedir. Aynı şekilde, Çin’in (dünyanın en büyük petrol ithalatçısı ve İran’ın en büyük ticari partneri) bu zirveye davet edilmiş olması, Avrupa’nın Asya gücünü de bu barış gücü misyonuna entegre etme çabasıdır. Çin’in katılıp katılmayacağının henüz netleşmemesi, Pekin’in ABD ablukasına karşı nasıl bir tarafsızlık veya denge politikası izleyeceğinin en büyük sınavı olacaktır. Sonuç olarak Paris zirvesi, küresel ticaretin şahdamarını kesen bu devasa krize karşı, çok taraflı (multilateral) diplomasinin ve Avrupa’nın kurumsal devlet aklının en büyük meydan okuması olarak tarihe geçecektir.

Fransa ve İngiltere, Hürmüz Boğazı için 40 ülkeyi Paris’te bir araya getiriyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Çin hükümeti, e-ticaret sektörünü küresel pazarlara daha entegre hale getirmeyi amaçlayan kapsamlı bir kalkınma rehberi yayımladı. Yeni düzenleme, hem iç piyasada denetim ve verimlilik dengesini kurmayı hem de sınır ötesi ticarette rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Çin Ticaret Bakanlığı öncülüğünde, sanayi, tarım, turizm, siber uzay ve piyasa düzenleme kurumlarının ortak çalışmasıyla hazırlanan yeni rehber, ülkenin e ticaret ekosistemini yeniden şekillendirmeyi amaçlıyor. Açıklanan politika seti, dijital ekonomi ile reel sektör arasında daha güçlü bir entegrasyon kurulmasını öngörürken, aynı zamanda uluslararası pazarlara erişimin artırılmasını hedefliyor.

Yeni düzenleme, Avrupa Birliği (AB) heyetinin Pekin ziyareti sonrasında açıklanmasıyla dikkat çekti. AB tarafı, son dönemde Çin kaynaklı ürünlerde güvenlik riskleri ve Avrupa pazarına erişimde yaşanan kısıtlamalar gibi konuları gündeme getirmişti. Bu gelişmeler, küresel dijital ticaret alanında düzenleyici çerçevenin giderek daha önemli hale geldiğini ortaya koyuyor.

Çin’in açıkladığı rehberde, tanıtım ile denetim, verimlilik ile adalet arasında dengeli bir yapı kurulması hedefleniyor. Bu yaklaşımın, hem iç pazarda tüketici güvenini artırması hem de uluslararası ticarette Çin menşeli platformların rekabet gücünü desteklemesi bekleniyor.

Sınır ötesi e ticaret ve küresel entegrasyon hedefi öne çıktı

Yeni yol haritasında en dikkat çekici başlıklardan biri, sınır ötesi e-ticaret faaliyetlerinin güçlendirilmesi oldu. Bu kapsamda, belirli bölgelerde pilot uygulamalar başlatılması ve uluslararası ticareti kolaylaştıracak altyapı yatırımlarının artırılması planlanıyor.

Rehberde ayrıca, Çinli şirketlerin doğrudan yurt dışında tedarik merkezleri kurmasının teşvik edileceği belirtildi. Bu adımın, lojistik süreçleri hızlandırması ve küresel tedarik zincirlerinde Çinli firmaların etkinliğini artırması bekleniyor.

Özellikle “hızlı geçiş hattı” olarak tanımlanan uygulama ile ithalat süreçlerinin kolaylaştırılması ve kaliteli ürünlerin ülkeye girişinin hızlandırılması hedefleniyor. Bu düzenleme, hem tüketici talebini karşılamayı hem de küresel ticarette Çin’in rolünü çeşitlendirmeyi amaçlıyor.

Uzmanlar, bu tür politikaların Çin’in küresel ticaret içindeki konumunu güçlendirebileceğini ve e-ticaret devlerinin uluslararası pazarlarda daha agresif büyüme stratejileri izlemesine olanak tanıyabileceğini ifade ediyor.

Avrupa birliği ile ticaret ilişkileri yeniden şekilleniyor

Yeni rehberin açıklanması, Avrupa Birliği ile Çin arasında son dönemde artan ticari gerilimlerin ardından gelmesi açısından önem taşıyor. AB, özellikle Çin merkezli e-ticaret platformlarında satılan bazı ürünlerin güvenliği konusunda endişelerini dile getirmiş ve gümrük sisteminde yeni düzenlemelere gitmişti.

Geçtiğimiz ay alınan kararla, Avrupa Birliği’nin yasa dışı veya güvensiz ürün satışına karşı daha sıkı yaptırımlar uygulayacağı duyurulmuştu. Bu durum, Çinli e-ticaret şirketlerinin Avrupa pazarındaki faaliyetlerini doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise AB heyetinin ziyaretinin karşılıklı anlayışı artırabileceğini ve ikili ilişkilerin istikrarına katkı sağlayabileceğini belirtti. Bu açıklama, taraflar arasında daha dengeli bir ticaret ilişkisi kurulmasına yönelik diplomatik çabaların sürdüğüne işaret etti.

Öte yandan, ticaret dengesizlikleri, Çin’in Rusya ile ilişkileri ve Ukrayna savaşı sonrası nadir element ihracat kontrolleri gibi başlıklar, iki taraf arasındaki ilişkilerde belirleyici olmaya devam ediyor.

Dijital ekonomi politikaları küresel rekabeti etkiliyor

Çin’in e-ticaret sektörüne yönelik yeni düzenlemesi, yalnızca ulusal ekonomi açısından değil, küresel dijital ekonomi dengeleri açısından da önemli sonuçlar doğurabilecek bir adım olarak değerlendiriliyor. Dünyanın en büyük e-ticaret pazarlarından birine sahip olan Çin, bu alandaki regülasyonlarıyla küresel standartların şekillenmesinde etkili rol oynuyor.

Yeni rehberde yer alan standart belirleme, denetim mekanizmalarını güçlendirme ve platformların uluslararasılaşmasını destekleme hedefleri, Çin’in dijital ticarette uzun vadeli stratejisini ortaya koyuyor. Bu stratejinin, özellikle ABD ve Avrupa merkezli platformlarla rekabeti artırması bekleniyor.

Ekonomistler, dijital ticaretin küresel ekonomideki payının hızla arttığına dikkat çekerken, bu alandaki düzenlemelerin yalnızca ticaret hacmini değil, aynı zamanda veri güvenliği, tüketici hakları ve rekabet koşulları gibi alanları da doğrudan etkilediğini vurguluyor.

Sonuç olarak, Çin’in açıkladığı bu yeni kalkınma rehberi, e-ticaret sektörünün hem iç hem de dış pazarlarda daha dengeli ve sürdürülebilir bir büyüme yakalamasını hedeflerken, küresel ticaret dengeleri üzerinde de belirleyici etkiler yaratabilecek bir politika adımı olarak öne çıkıyor.

Çin’den e-ticaret sektörüne yönelik yeni kalkınma rehberi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD yönetimi, markalı ilaçlara yönelik yüzde 100’e varan gümrük tarifesi uygulamasını duyurdu. Yeni düzenleme, yatırım ve fiyat politikalarına bağlı olarak farklı tarife oranları içeriyor.

ABD markalı ilaçlara yönelik yüksek tarifeleri devreye alıyor

Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, markalı ilaçlara yönelik yeni gümrük tarifesi düzenlemesi kamuoyuyla paylaşıldı. Buna göre, ABD’de üretim yatırımı yapmayan ve belirlenen fiyat kriterlerini karşılamayan şirketler için tarifeler yüzde 100’e kadar çıkabilecek.

Yeni düzenleme kapsamında, ABD yönetimi ilaç şirketlerini yerel üretime yönlendirmeyi ve küresel fiyat dengesini yeniden şekillendirmeyi hedefliyor. Bu yaklaşım, ticaret politikalarının sağlık sektörü üzerindeki etkisini artıran önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Özellikle gümrük tarifesi uygulamasının, küresel ilaç ticareti ve fiyatlama stratejileri üzerinde önemli etkiler yaratması bekleniyor.

Yatırım ve anlaşmalara göre değişen tarife sistemi uygulanacak

Yeni sistem, şirketlerin ABD ile olan ticari ve yatırım ilişkilerine göre farklı tarife oranları içeriyor. ABD’de üretim yatırımı taahhüdünde bulunmayan ve “en çok kayırılan ulus” (MFN) anlaşmasını imzalamayan şirketlere yüzde 100’e varan tarifeler uygulanacak.

ABD’de üretim tesisi kurmayı taahhüt eden şirketler için bu oran yüzde 20’ye kadar düşürülecek. Hem yatırım taahhüdü veren hem de MFN anlaşması imzalayan şirketler ise sıfır tarife avantajından yararlanabilecek.

Bu yapı, şirketleri ABD’de yatırım yapmaya teşvik ederken, aynı zamanda küresel ilaç fiyatlarının belirli bir standarda çekilmesini amaçlıyor.

Uzmanlar, bu modelin küresel ticaret dengeleri açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini ve özellikle ilaç sektöründe yeni bir rekabet ortamı yaratabileceğini ifade ediyor.

Tarifeler 120 gün içinde yürürlüğe girecek

Açıklamaya göre yeni tarife düzenlemesi 120 gün içinde yürürlüğe girecek. Büyük ölçekli şirketler için bu süre tanınırken, küçük ölçekli şirketlere 180 gün uyum süresi verilecek.

ABD yönetiminin daha önce fiyat indirimi talep ettiği 17 büyük ilaç şirketinden 16’sının halihazırda MFN anlaşmasını imzaladığı belirtildi. Anlaşmaya henüz dahil olmayan Regeneron’un ise yakın zamanda anlaşma imzalayarak tarifelerden muaf tutulmasının beklendiği ifade edildi.

Bu süreç, ilaç şirketlerinin stratejik kararlarını hızlandırırken, yatırım ve üretim planlarında değişikliklere yol açabilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Ülke bazlı tarifeler ve kapsam dışı ürünler açıklandı

Düzenleme kapsamında ülke bazlı tarife oranları da açıklandı. Avrupa Birliği, Japonya, Güney Kore ve İsviçre için yüzde 15 oranında tarife öngörülürken, İngiltere için bu oran yüzde 10 olarak belirlendi.

Ancak İngiltere merkezli ilaç şirketlerinin ABD’de yatırım taahhüdünde bulunması nedeniyle bu ülke için tarifelerin uygulanmayacağı ifade edildi.

Öte yandan jenerik ilaçlar yeni tarife düzenlemesinin dışında tutuldu. Bu durum, daha düşük maliyetli ilaçların erişilebilirliğinin korunması açısından önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Analistler, söz konusu düzenlemenin ilaç sektöründe fiyat rekabetini artırabileceğini ve ilaç sektörü üzerinde yapısal değişimlere yol açabileceğini belirtiyor.

Yeni düzenlemenin küresel etkileri yakından izlenecek

ABD’nin ilaç sektörüne yönelik bu adımı, küresel ticaret politikalarının sağlık alanına etkisini artıran önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor. Özellikle çok uluslu ilaç şirketlerinin stratejik planlamalarında değişikliklere yol açabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlar, bu tür korumacı politikaların kısa vadede yerli üretimi teşvik edebileceğini ancak uzun vadede ticaret ilişkileri ve fiyat dengeleri üzerinde farklı etkiler yaratabileceğini ifade ediyor.

Genel değerlendirmede, ABD’nin yeni tarife düzenlemesinin hem küresel ilaç piyasası hem de ticaret dengeleri açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor.

Trump yönetimi markalı ilaçlara yüzde 100’e varan gümrük tarifesi açıkladı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Körfez bölgesinde artan jeopolitik gerilim, askeri çatışmaların sürmesiyle birlikte daha geniş bir alana yayılmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın bazı saldırıların geçici olarak durdurulacağını açıklamasına rağmen, bölgede füze ve drone saldırılarının devam ettiği bildirildi.

Kuveyt ordusu, ülkenin füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kaldığını duyururken, Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı birden fazla droneun imha edildiğini açıkladı. Bahreyn İçişleri Bakanlığı ise sirenlerin devreye girdiğini ve vatandaşların güvenli alanlara yönlendirildiğini bildirdi.

Yaşanan gelişmeler, jeopolitik risk, enerji piyasaları ve küresel ticaret üzerinde doğrudan etkiler yaratabilecek nitelikte görülüyor.

ABD İran’daki saldırılarını geçici olarak sınırladı

ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasında gerçekleştirilen görüşmelerin ardından, ABD’nin İran’ın enerji altyapısı ve enerji santrallerine yönelik saldırılarını beş gün süreyle askıya alacağını açıkladı.

Trump, görüşmeleri “yapıcı” olarak nitelendirirken, bu adımın gerilimi azaltmaya yönelik bir girişim olduğu değerlendiriliyor. Ancak sahadaki gelişmeler, çatışmaların tamamen durmadığını gösteriyor.

İran’ın ise ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak bölgedeki çeşitli hedeflere füze ve drone saldırıları düzenlediği ve çatışmanın etkisini geniş bir coğrafyaya yaydığı ifade ediliyor.

CENTCOM: 9 binden fazla hedef vuruldu

ABD Merkezi Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 28 Şubat’ta başlayan operasyonlar kapsamında İran’da 9.000’den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Açıklamada, “Epik Öfke Operasyonu” çerçevesinde 9.000’den fazla muharebe uçuşu gerçekleştirildiği bildirildi.

Komutanlık ayrıca, 140’tan fazla İran gemisinin hasar gördüğünü ya da imha edildiğini belirtti. Operasyonların özellikle füze rampaları, depolama alanları ve savaş gemileri gibi stratejik hedeflere odaklandığı ifade edildi.

Bu veriler, operasyonların kapsamının oldukça geniş olduğunu ve askeri faaliyetlerin yoğun şekilde sürdüğünü ortaya koyuyor.

Körfez ülkelerinde güvenlik önlemleri artırıldı

Bölgedeki saldırıların artmasıyla birlikte Körfez ülkelerinde güvenlik önlemlerinin üst seviyeye çıkarıldığı bildirildi. Kuveyt, Suudi Arabistan ve Bahreyn’de alınan önlemler, sivil güvenliğin sağlanmasına yönelik tedbirlerin artırıldığını gösteriyor.

Uzmanlar, çatışmanın bölgesel bir krizden küresel etkiler doğurabilecek bir sürece evrilebileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle enerji altyapısının hedef alınması, küresel arz zincirlerinde aksamalara yol açabilir.

Küresel ekonomi ve enerji arzı üzerindeki etkiler yakından izleniyor

Körfez bölgesi, dünya enerji arzının önemli bir bölümünü barındırdığı için yaşanan gelişmeler küresel piyasalar açısından kritik önem taşıyor. Hürmüz Boğazı ve çevresindeki riskler, petrol ve doğalgaz fiyatlarında dalgalanmalara neden olabilir.

Enerji fiyatlarındaki artış, enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratırken, küresel ticaret maliyetlerini de artırabilir. Bu durum, özellikle enerji ithalatçısı ülkeler için ekonomik riskleri büyütebilir.

Sonuç olarak, ABD ve İran arasında devam eden askeri gerilim, yalnızca bölgesel güvenliği değil aynı zamanda küresel ekonomik dengeleri de etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Taraflar arasındaki diplomatik girişimlerin sonucu, önümüzdeki dönemde gerilimin seyrini belirleyecek temel unsur olacak.

Körfez’de çatışmalar sürüyor ABD’den 9 bin hedef açıklaması adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik devam eden askeri operasyonlar hakkında yaptığı açıklamalarda, ateşkes ihtimaline kapıyı kapattı. Beyaz Saray’dan ayrılırken gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, mevcut koşullarda ateşkes istemediğini açık bir şekilde ifade etti.

Trump, İran ile diplomatik çözüm ihtimaline ilişkin değerlendirmesinde, “Ateşkes yapmak istemiyorum. Bilirsiniz, karşı tarafı kelimenin tam anlamıyla yok ederken ateşkes yapmazsınız” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, ABD yönetiminin mevcut stratejisinin askeri operasyonların sürdürülmesi yönünde olduğunu ortaya koydu.

Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte küresel piyasalarda belirsizlikler de güçleniyor. Özellikle Orta Doğu merkezli gelişmeler, jeopolitik risk, enerji piyasaları ve küresel ticaret üzerinde doğrudan etkili oluyor. Uzmanlar, bu tür açıklamaların piyasalarda dalgalanmayı artırabileceğine dikkat çekiyor.

Trump’tan ateşkes açıklaması ve savaş stratejisine vurgu

ABD Başkanı Trump, İran’a yönelik saldırıların devam ettiği bir dönemde yaptığı açıklamada, askeri operasyonların sürdüğünü ve bu süreçte ateşkesin gündemlerinde olmadığını belirtti. Açıklamalar, ABD’nin çatışmayı kısa vadede sonlandırma niyetinde olmadığı şeklinde yorumlandı.

Trump, İsrail ile koordinasyon konusunda da dikkat çeken ifadeler kullandı. İsrail’in saldırıları ABD ile aynı anda sonlandırıp sonlandırmayacağına ilişkin soruya, “Sanırım öyle. İlişkimiz çok iyi. Aşağı yukarı benzer şeyler istiyoruz. Ne mi istiyoruz? İkimiz de zafer istiyoruz” yanıtını verdi.

Bu açıklama, ABD ve İsrail arasındaki askeri ve stratejik iş birliğinin sürdüğüne işaret ederken, bölgedeki gerilimin kısa vadede devam edebileceği beklentisini güçlendirdi.

Uzmanlar, bu tür söylemlerin diplomatik çözüm ihtimalini zayıflatabileceğini ve çatışmanın süresini uzatabileceğini değerlendiriyor. Bu durumun, küresel piyasalarda risk algısını artırabileceği ifade ediliyor.

Hürmüz boğazı ve küresel ticaret üzerindeki etkiler

Trump, açıklamalarında Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere de değindi. ABD’nin boğazı aktif olarak kullanmadığını belirten Trump, bu konuda Avrupa, Güney Kore, Japonya ve Çin’in daha fazla sorumluluk alması gerektiğini söyledi.

Saldırıların başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinde belirgin bir düşüş yaşandığına dikkat çekiliyor. Bu durum, küresel enerji arzı ve lojistik zincirleri açısından önemli riskler barındırıyor.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol taşımacılığının kritik noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Bu nedenle bölgede yaşanan her gelişme, petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açabiliyor.

Enerji piyasalarında yaşanabilecek arz daralması, özellikle ithalatçı ülkeler açısından maliyet baskısını artırabilir. Bu durum, küresel enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturabilir.

İran’a yönelik değerlendirmeler ve piyasa yansımaları

Trump, İran’ın askeri kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. “Askeri açıdan tek yaptıkları, boğazı tıkamak. Askeri açıdan bakıldığında işleri bitik” ifadelerini kullanan Trump, İran’ın mevcut durumuna ilişkin sert bir bakış açısı ortaya koydu.

Bu tür açıklamalar, piyasalarda risk algısını artırırken yatırımcı davranışlarını da etkileyebiliyor. Jeopolitik gerilimlerin yükseldiği dönemlerde yatırımcıların daha güvenli varlıklara yönelme eğilimi gösterdiği biliniyor.

Altın, dolar ve tahvil gibi güvenli liman olarak görülen varlıklara talebin artabileceği değerlendirilirken, hisse senedi piyasalarında dalgalanmaların yoğunlaşabileceği ifade ediliyor.

Öte yandan enerji fiyatlarındaki artış, üretim maliyetlerini yükselterek küresel büyüme üzerinde baskı yaratabilir. Bu durum, merkez bankalarının para politikalarını da dolaylı olarak etkileyebilir.

Sonuç olarak, ABD Başkanı Trump’ın açıklamaları, yalnızca siyasi ve askeri gelişmeler açısından değil, aynı zamanda küresel ekonomik dengeler açısından da önemli sinyaller içeriyor. Bölgedeki gelişmelerin seyri, önümüzdeki dönemde hem enerji piyasaları hem de finansal sistem üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.

Trump’tan İran açıklaması: Ateşkese kapı kapandı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ülkesinin içinde bulunduğu savaşın sona ermesine yönelik şartlarını kamuoyuyla paylaştı. Japonya merkezli Kyodo haber ajansına konuşan Erakçi, ateşkes çağrılarını reddederek, kalıcı bir çözüm için belirli güvenlik ve ekonomik koşulların sağlanması gerektiğini ifade etti.

Erakçi, mevcut çatışmaların ABD ve İsrail’in saldırılarıyla başladığını savunarak, İran’ın verdiği karşılığın meşru müdafaa kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Açıklamalarında, savaşın sona ermesi için yalnızca geçici ateşkesin yeterli olmayacağını vurgulayan Erakçi, uzun vadeli güvenlik garantilerinin sağlanmasının öncelikli olduğunu dile getirdi.

Jeopolitik gelişmelerin küresel ekonomi üzerindeki etkileri dikkate alındığında, özellikle enerji arzı ve deniz ticareti açısından kritik öneme sahip bölgelerde yaşanan gerilimler, enerji piyasaları, küresel ticaret ve petrol fiyatları üzerinde doğrudan belirleyici rol oynuyor. Bu bağlamda İran’ın açıklamaları, yalnızca siyasi değil aynı zamanda ekonomik dengeler açısından da yakından izleniyor.

İran ateşkesi reddetti kalıcı çözüm için şartlarını açıkladı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ateşkes çağrılarına net bir şekilde karşı çıkarak, savaşın tamamen sona ermesi gerektiğini ifade etti. Erakçi, geçici ateşkeslerin geçmişte benzer çatışmaların yeniden başlamasına yol açtığını belirterek, kalıcı bir çözüm için uluslararası güvencelerin şart olduğunu söyledi.

Erakçi açıklamasında, “Geçen yıl yaşananların tekrarlanmasını istemediğimiz için ateşkesi kabul etmiyoruz. Savaş tamamen ve kalıcı olarak sona ermeli ve bu durumun tekrar yaşanmayacağına dair güvenceler verilmelidir. İran’a verilen zararlar da tazmin edilmelidir.” ifadelerini kullandı.

Bu açıklama, İran’ın müzakere sürecine yaklaşımını net şekilde ortaya koyarken, diplomatik çözüm için şartlı bir zemin oluşturduğunu gösteriyor. Uluslararası ilişkiler uzmanları, bu tür şartların müzakere sürecini uzatabileceğini ancak aynı zamanda daha kalıcı anlaşmaların önünü açabileceğini değerlendiriyor.

Öte yandan, savaş tazminatı talebi, küresel finans sisteminde önemli tartışmaları beraberinde getirebilir. Savaş sonrası tazminat mekanizmaları, genellikle uluslararası hukuk çerçevesinde uzun müzakere süreçleri gerektiriyor ve taraflar arasında ciddi anlaşmazlıklara yol açabiliyor.

Hürmüz boğazı vurgusu ve deniz ticaretine etkileri

Erakçi, açıklamalarında Hürmüz Boğazı’ndaki son duruma da değindi. Boğazın tamamen kapatılmadığını belirten İranlı bakan, yalnızca İran’a yönelik saldırılara katılan ülkelere ait gemilere kısıtlama getirildiğini ifade etti.

“Hürmüz Boğazı’nı biz kapatmadık, Boğaz açık. Yalnızca İran’a saldırılara katılan ülkelere ait gemilere kısıtlama getirdik” diyen Erakçi, diğer ülkelerin güvenli geçişinin ise mümkün olduğunu belirtti. Japonya gibi ülkelerin İran ile koordinasyon sağlaması halinde boğazdan güvenli geçiş yapabileceğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği stratejik bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor. Bu nedenle bölgede yaşanan her türlü gerilim, küresel enerji arzı üzerinde doğrudan baskı oluşturuyor.

Uzmanlar, boğazdaki kısıtlamaların artması durumunda petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketlerin hızlanabileceğini belirtiyor. Bu durum, özellikle enerji ithalatçısı ülkeler için maliyet baskısını artırabilir ve enflasyonist etkiler yaratabilir.

Savaşın ekonomik ve diplomatik sonuçları yakından izleniyor

İran’ın şartlı çözüm yaklaşımı, uluslararası diplomasi trafiğinin önümüzdeki dönemde yoğunlaşabileceğine işaret ediyor. Özellikle büyük güçlerin devreye girmesiyle birlikte, taraflar arasında yeni müzakere kanallarının açılması bekleniyor.

Savaşın uzaması halinde, bölgesel ekonomiler üzerinde oluşabilecek baskının artabileceği değerlendiriliyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, küresel enflasyon üzerinde ek baskı yaratırken, ticaret yollarındaki riskler de lojistik maliyetlerini artırabilir.

Bu süreçte yatırımcıların risk iştahı da doğrudan etkilenebilir. Jeopolitik risklerin artması, finansal piyasalarda dalgalanmalara yol açabilir ve güvenli liman olarak görülen varlıklara yönelimi artırabilir.

Sonuç olarak, İran’ın açıkladığı şartlar yalnızca bölgesel bir çatışmanın geleceğini değil, aynı zamanda küresel ekonomik dengeleri de etkileyebilecek nitelikte görülüyor. Savaşın nasıl ve hangi koşullarda sona ereceği, önümüzdeki dönemde hem diplomatik hem de ekonomik açıdan belirleyici olacak.

Tarafların atacağı adımlar ve uluslararası toplumun bu sürece vereceği yanıt, çatışmanın seyrini ve küresel etkilerini şekillendirecek temel unsurlar arasında yer alıyor.

İran’dan savaşın sona ermesi için şartlı çözüm mesajı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği son günlerde ciddi şekilde azaldı. Jeopolitik gerilimler ve artan saldırılar, küresel enerji sevkiyatının en kritik noktalarından birinde akışı sekteye uğrattı.

Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği keskin şekilde azaldı. Gemi takip ve istihbarat şirketleri Windward ve Kpler’in verilerine göre, son yedi günlük ortalama geçiş sayısı günlük yaklaşık 2 seviyesine geriledi.

Bu rakam, barış döneminde günlük 100’ün üzerinde gerçekleşen geçişlerle karşılaştırıldığında ciddi bir düşüşe işaret ediyor.

Uzmanlar, bölgedeki güvenlik risklerinin artmasının deniz taşımacılığı üzerinde doğrudan etkili olduğunu ve enerji arz zincirinde aksamalara yol açabileceğini belirtiyor.

Basra körfezi’nde 1.100 gemi beklemede bulunuyor

Denizcilik aracı kurumları Clarksons ve Braemar’ın verilerine göre, Basra Körfezi’nde yaklaşık 1.100 gemi bekleme durumunda bulunuyor.

Windward tarafından yayımlanan analizde, ABD ve İsrail’in şubat ayı sonlarında gerçekleştirdiği saldırıların ardından bölgede toplam 20 geminin hedef alındığı bildirildi.

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi ise bölgede 17 saldırı bildirimi ve 4 şüpheli faaliyet raporu kaydedildiğini açıkladı.

Bu gelişmeler, küresel ticaret ve enerji lojistiği açısından önemli risklerin oluştuğunu ortaya koyuyor.

Körfez limanlarına uğrayan gemiler daha yüksek risk altında

Windward’ın araştırma notuna göre hedef alınan gemilerin yaklaşık yüzde 45’inin Birleşik Arap Emirlikleri limanlarına uğradığı, yüzde 20’sinin ise Irak limanlarına son dönemde giriş yaptığı belirtildi.

Şirket, Körfez limanlarına uğrayan gemilerin tehdit ortamına girdikten sonra daha yüksek riskle karşı karşıya kaldığını ifade etti.

Bölgede son geçiş yapan süper tankerlerden biri olan Nora’nın, 7 Mart’ta İran’daki Harg Adası’ndan 2 milyon varil petrol yüklediği ve Çin’e doğru seyrettiği bildirildi.

Analistler, Çin’in İran petrolünü taşımak için “karanlık filo” olarak adlandırılan gemileri kullandığını ve bu durumun petrol ticareti açısından alternatif kanallar oluşturduğunu belirtiyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin küresel enerji arzı ve fiyatlar üzerinde belirleyici olmaya devam etmesi bekleniyor.

Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişleri durma noktasına geldi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Ticaret Bakanlığı, yabancı sermayeli firmaların Türkiye ihracatındaki payının 2025 yılı itibarıyla yüzde 30’a ulaştığını açıkladı. Uluslararası doğrudan yatırımlardaki artışın, ihracat performansına önemli katkı sağladığı belirtildi.

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Türkiye’nin küresel yatırım ortamındaki cazibesini artırmaya devam ettiği ve ihracat odaklı büyüme stratejisinin sürdürüldüğü vurgulandı. Açıklamada, uluslararası doğrudan yatırımların Türkiye ekonomisine sağladığı katkılara ilişkin güncel veriler paylaşıldı.

Verilere göre 2025 yılı itibarıyla dünya genelinde uluslararası doğrudan yatırım akımları yüzde 14 artışla 1,6 trilyon dolara ulaştı. Bu dönemde gelişmiş ekonomilere yönelik yatırımlar yüzde 43 artarak 728 milyar dolara yükselirken, gelişmekte olan ekonomilere yönelik yatırımlar yüzde 2 azalarak 877 milyar dolara geriledi.

Türkiye ise aynı dönemde uluslararası doğrudan yatırım girişlerinde kaydettiği yüzde 29’luk artışla gelişmekte olan ülkeler arasında öne çıkan ekonomilerden biri oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, 2002 yılında 1,1 milyar dolar seviyesinde olan doğrudan yatırım girişi, 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 12,2 artarak 13,1 milyar dolara yükseldi. Bu rakam, yıl genelinde aylık ortalama 1,1 milyar dolarlık düzenli bir yatırım akışına işaret etti.

Yabancı sermayeli firmalar ihracatın yüzde 30’unu gerçekleştirdi

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan hesaplamalara göre, yabancı sermayeli şirketler 2025 yılı itibarıyla Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 30’unu gerçekleştirdi.

Bu firmaların ihracat performansına ilişkin detaylar incelendiğinde, en yüksek ihracatın 46,4 milyar dolar ile Avrupa Birliği ülkelerine yapıldığı görüldü. İhracatın en fazla gerçekleştirildiği ülkeler arasında Almanya, Birleşik Krallık, ABD, İtalya ve Fransa öne çıktı.

Ayrıca en yüksek ihracatı gerçekleştiren yabancı sermayeli firmaların ABD, Almanya ve Hollanda menşeli olduğu belirtildi. Bu durum, Türkiye’nin küresel ticaretteki entegrasyonunun güçlendiğine işaret eden önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, yabancı yatırımların üretim kapasitesini artırmasının yanı sıra teknoloji transferi ve verimlilik artışı gibi alanlarda da ekonomiye katkı sağladığını ifade ediyor.

Sanayi sektörleri ihracatta öne çıktı

Yabancı sermayeli firmaların ihracatında sanayi üretimine dayalı sektörlerin ağırlıkta olduğu belirtildi. En fazla ihracat gerçekleştirilen sektörler arasında motorlu kara taşıtları, makineler ve mekanik cihazlar ile elektrikli makine ve cihazlar öne çıktı.

Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki yatırımları ise önemli bir paya sahip olmaya devam etti. 2025 yılında AB ülkelerinin Türkiye’deki yatırımları, yabancı sermayeli firmaların toplam ihracatının yüzde 51,2’sini oluşturdu.

Bu oran, Türkiye’nin toplam ihracatı içinde ise yüzde 15,5 seviyesinde gerçekleşti. Bu veriler, Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin güçlü yapısını koruduğunu gösteriyor.

Küresel değer zincirleri açısından değerlendirildiğinde, Türkiye’nin üretim ve ihracat kapasitesinin uluslararası yatırımlar sayesinde daha rekabetçi hale geldiği ifade ediliyor.

Türkiye yatırım ve ihracat stratejisini sürdürmeye devam ediyor

Ticaret Bakanlığı açıklamasında, Türkiye’nin yatırım ortamını iyileştirmeye yönelik çalışmalarına devam edeceği vurgulandı. Bu kapsamda küresel değer zincirlerindeki konumun güçlendirilmesi ve küresel ticaret içindeki payın artırılması hedefleniyor.

Yetkililer, ihracat kapasitesinin artırılması ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılması amacıyla yeni politikaların hayata geçirileceğini belirtti.

Ekonomistler, yabancı sermayeli yatırımların artmasının Türkiye’nin üretim yapısını çeşitlendirdiğini ve ihracat performansını desteklediğini ifade ederken, önümüzdeki dönemde bu eğilimin devam etmesinin beklendiğini dile getiriyor.

Türkiye’nin uluslararası yatırımcılar açısından cazip bir merkez olma özelliğini koruması, hem ihracat hem de büyüme performansı açısından kritik önem taşıyor.

Yabancı sermayeli firmaların ihracattaki payı yüzde 30’a ulaştı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Ticaret Temsilciliği, zorla çalıştırma ile üretildiği iddia edilen ürünlerin küresel ticaretiyle ilgili geniş kapsamlı bir inceleme başlattı. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 60 ülkeye yönelik soruşturmanın, ABD ticaretine olası etkileri değerlendirmesi bekleniyor.

ABD 60 ülkeye zorla çalıştırma soruşturması başlattı

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), aralarında Türkiye, Avrupa Birliği, Japonya, Brezilya ve Çin’in de bulunduğu 60 büyük ticaret ortağı hakkında Section 301(b) kapsamında soruşturma başlattı. Soruşturmaların amacı, söz konusu ülkelerin zorla çalıştırma ile üretilen malların ithalatını yasaklama konusunda yeterli adımları atıp atmadığını ve bunun ABD ticareti üzerinde yük oluşturup oluşturmadığını değerlendirmek.

Soruşturmalar ticaret politikalarını inceleyecek

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, soruşturmaların yabancı hükümetlerin zorla çalıştırma ile üretilen ürünlere yönelik politikalarını detaylı şekilde inceleyeceğini belirtti. Greer açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Bu soruşturmalar, yabancı hükümetlerin zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatını yasaklamak için yeterli adımları atıp atmadığını ve bu uygulamaların ABD’li işçiler ile işletmeler üzerindeki etkisini ortaya koyacak.”

Süreç temmuz ayından önce tamamlanabilir

Yetkililer, incelemelerin mevcut ticaret tarifeleri ile bağlantılı olduğunu ve sürecin temmuz ayında sona erecek geçici tarifelerden önce tamamlanmasının hedeflendiğini belirtti. Soruşturma kapsamında yabancı hükümetlerin zorla çalıştırma ile üretildiği iddia edilen malların ithalatını engellemek için uyguladığı önlemler ve ticaret politikaları değerlendirilecek.

Ticaret gerilimi yeniden gündemde

Uzmanlar, bu adımın ABD’de son dönemde yeniden artan küresel ticaret tartışmalarının bir parçası olduğunu ifade ediyor. ABD Yüksek Mahkemesi’nin 20 Şubat’ta Trump yönetiminin küresel tarifelerini hukuka aykırı bularak iptal etmesinin ardından ticaret politikalarında yeni düzenlemeler gündeme gelmişti. Trump yönetimi bu kararın ardından 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi kapsamında 150 gün süreyle yüzde 10 oranında geçici tarife uygulamaya başlamıştı. Ayrıca ABD yönetimi çarşamba günü 16 büyük ticaret ortağının aşırı sanayi kapasitesine yönelik ayrı bir soruşturma başlatıldığını da duyurdu.

ABD’den Türkiye dahil 60 ülkeye zorla çalıştırma soruşturması adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD ile Çin arasında ekonomik ilişkiler ve ticaret politikaları yeniden masaya yatırılıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng’in Fransa’da gerçekleştireceği görüşmelerin, iki ülke liderleri arasında planlanan zirve öncesinde önemli başlıkları ele alması bekleniyor.

ABD ve çin yetkilileri paris’te bir araya gelecek

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 15-16 Mart tarihlerinde Fransa’da Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile görüşecek. Görüşmelerin, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in mart ayı sonunda Pekin’de gerçekleştirmesi planlanan zirve öncesinde yapılması dikkat çekiyor. Bessent, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda görüşmelere ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Bu hafta sonu Paris’te Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile yeniden görüşerek ABD-Çin ticaret ve ekonomik diyalogunu sürdüreceğim.”

ABD ticaret temsilcisi de toplantıya katılacak

Görüşmelere ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer’in de katılacağı açıklandı. ABD Hazine Bakanlığı ve ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), Paris’te yapılacak toplantıların gündemi hakkında ise sınırlı bilgi paylaştı. Toplantılar, son aylarda Avrupa şehirlerinde düzenlenen ve ABD ile Çinli yetkililer arasında yürütülen diplomatik temasların devamı niteliğinde görülüyor.

Ticaret ateşkesi sonrası diplomasi trafiği sürüyor

Geçtiğimiz yıl ABD ve Çin arasında uygulanan karşılıklı yaptırımlar sonrasında taraflar arasında bir ticaret ateşkesi sağlanmıştı. Trump yönetiminin Çin’den yapılan ithalata yönelik kapsamlı tarifeler uygulamasının ardından başlayan gerilim, Çin’in nadir toprak elementleri ve mıknatıs ihracatına getirdiği kontrollerle daha da artmıştı. Ancak taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucunda ABD’nin acil durum tarifeleri Çin mallarında yaklaşık yüzde 20 seviyesine düşürülmüş ve nadir toprak arzı kısmen yeniden sağlanmıştı.

Paris görüşmeleri tarifelerin geleceği açısından önemli

Taraflar arasındaki ticaret ateşkesi, geçen yıl Güney Kore’de düzenlenen liderler zirvesinde Kasım 2026’ya kadar uzatılmıştı. Paris’te yapılacak görüşmelerin ise özellikle ABD-Çin ticaret ilişkileri açısından yeni bir yol haritası oluşturabileceği değerlendiriliyor. Analistler, ABD’nin küresel ithalata yönelik yüzde 10 oranındaki yeni tarife kararının ardından yapılacak bu görüşmelerin, tarifelerin geleceğine dair daha fazla netlik sağlayabileceğini ifade ediyor.

ABD ve Çin yetkilileri Paris’te ticaret görüşmesi yapacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD’de vadeli hisse senedi endeksleri, Başkan Donald Trump’ın Yüksek Mahkeme kararına rağmen yüzde 15’lik yeni küresel gümrük vergisi açıklamasının ardından haftanın son işlem gününe düşüşle başladı. Küresel ticaret politikalarına yönelik belirsizlikler, risk iştahını sınırladı.

Yeni yüzde 15’lik tarife kararı vadeli piyasayı baskıladı

23 Şubat 2026 tarihli işlemlerde ABD vadeli endeksleri negatif seyir izledi. Trump’ın, Yüksek Mahkeme’nin tarifelere ilişkin kararına rağmen küresel ölçekte yüzde 15 oranında yeni gümrük vergisi uygulanacağını açıklaması, piyasalarda temkinli bir görünüm oluşturdu. Cuma günkü kapanışa kıyasla ABD vadeli endeksleri geriledi. S&P 500 vadeli endeksi yüzde 0,23, Dow Jones vadeli endeksi yüzde 0,2 ve Nasdaq 100 vadeli endeksi yüzde 0,4 düşüş kaydetti. Özellikle teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksindeki kayıp, yatırımcıların büyüme hisselerine yönelik risk algısının arttığına işaret etti. Laffer Tengler Investments Başkanı Arthur Laffer Jr., konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Şirketler açısından tedarik zincirleri ve tarifelerin nasıl şekilleneceğini bilmeden plan yapmak çok zor” ifadelerini kullandı. Açıklama, şirketlerin orta ve uzun vadeli yatırım kararlarında politika belirsizliğinin etkili olduğunu ortaya koydu. Tarife artışları, ithal girdilere bağımlı sektörlerde maliyet baskısını artırabileceği için şirket kârlılıkları üzerinde aşağı yönlü risk oluşturuyor. Bu durum, özellikle küresel tedarik zincirlerine entegre firmalar açısından küresel ticaret görünümünü daha kırılgan hale getiriyor.

Teknoloji, kripto ve madencilik hisselerinde ayrışma

Seans öncesi işlemlerde büyük teknoloji hisselerinde genel olarak düşüş gözlendi. Ancak Alphabet hisseleri yüzde 0,5 yükselerek pozitif ayrıştı. Nvidia hisseleri ise yüzde 0,2 artış kaydederek çeyrek dönem finansal sonuçları öncesinde yatırımcıların odağında yer aldı. Kripto para piyasasındaki geri çekilme de ilgili hisselere yansıdı. Bitcoin fiyatının yüzde 2 düşmesiyle birlikte kripto varlıklarla bağlantılı şirketlerde satış baskısı görüldü. Coinbase ve MicroStrategy hisseleri yüzde 1’in üzerinde değer kaybetti. Dijital varlıklardaki oynaklık, riskli varlıklara yönelik iştahın zayıfladığına işaret etti. Öte yandan değerli metaller tarafında yükseliş eğilimi dikkat çekti. Altın ve gümüş fiyatlarındaki artış, madencilik şirketlerinin hisselerine pozitif yansıdı. Newmont hisseleri yüzde 1,1, Hecla Mining ise yüzde 2,5 prim yaptı. Artan jeopolitik ve ticari belirsizlik dönemlerinde güvenli liman talebinin güçlenmesi, emtia fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer alıyor. Piyasalarda kısa vadede tarife adımlarına ilişkin açıklamaların ve olası misilleme kararlarının fiyatlamalar üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Özellikle küresel ticaret hacmi yüksek sektörlerde volatilitenin artabileceği değerlendiriliyor.

Tarife belirsizliği ABD vadeli endekslerini düşürdü adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

AB Parlamentosu Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, ABD ile ticaret anlaşmasına ilişkin oylamanın ertelenmesini önerdi. Gerekçe olarak değişen tarife koşulları ve hukuki belirsizlik gösterildi.

Tarife kararları sonrası erteleme çağrısı

AB Parlamentosu Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, bu hafta yapılması planlanan AB-ABD ticaret anlaşması oylamasının ertelenmesini önerdi. Lange, anlaşmanın imzalandığı koşulların ve hukuki dayanağın değiştiğini savundu.

ABD Yüksek Mahkemesi’nin Başkan Donald Trump’ın küresel tarifelerini iptal etmesinin ardından Trump, geçici olarak yüzde 10 seviyesinde yeni bir tarife uygulamaya koydu ve bu oranı kısa süre içinde yüzde 15’e yükseltti.

“Tam anlamıyla bir tarife kaosu”

Lange, X platformunda yaptığı paylaşımda, “ABD yönetiminden kaynaklanan tam anlamıyla bir tarife kaosudur. Artık hiçbir şey anlaşılır değil; AB ve diğer ABD ticaret ortakları için yalnızca açık sorular ve artan bir belirsizlik söz konusu” ifadelerini kullandı.

Yeşiller Grubu da oylamanın askıya alınması gerektiğini belirtti. Avrupa Parlamentosu geçen ay anlaşmaya ilişkin çalışmalarını durdurmuş, daha sonra Şubat ayı sonunda oylamayı yeniden gündeme alma kararı vermişti.

Anlaşmanın çerçevesi ve yeni belirsizlikler

AB ve ABD, geçen yıl Temmuz ayında bir ticaret savaşını önleyen anlaşma üzerinde uzlaşmıştı. Anlaşma kapsamında AB, birçok ABD ürününe uyguladığı ithalat vergilerini kaldırmayı kabul etmiş, ABD ise AB mallarının büyük çoğunluğuna yüzde 15 tarife uygulayacağını açıklamıştı.

Ancak son gelişmeler, küresel ticaret dengeleri ve gümrük tarifeleri açısından yeni bir belirsizlik sürecine işaret ediyor. Avrupa Parlamentosu’ndaki olası erteleme kararı, AB-ABD ticaret ilişkilerinin geleceği açısından kritik bir dönemece işaret edebilir.

AB Parlamentosu’nda ABD ticaret oylaması ertelenebilir adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Bitcoin, ABD’de tarife belirsizliğinin artmasıyla 65.000 doların altına gerileyerek son iki haftanın en düşük seviyesini gördü. Piyasalarda risk iştahı zayıfladı.

Bitcoin 6 Şubat’tan bu yana en düşük seviyede

Bitcoin, Asya piyasalarının açılışında 64.338,51 dolara kadar gerileyerek 6 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesini test etti. Önde gelen kripto varlık, son işlemlerde yüzde 3,7 kayıpla 65.097,66 dolar civarında dengelendi.

Ether ise aynı dönemde yüzde 4,33 düşüşle 1.865,55 dolardan işlem gördü. Kripto para piyasasında genel satış baskısının arttığı gözlendi.

Tarife belirsizliği risk iştahını azalttı

Düşüşler, ABD Yüksek Mahkemesi’nin Trump’ın olağanüstü hal kapsamında kullandığı tarife yetkisini iptal etmesinin ardından geldi. ABD’li yetkililerin mevcut ticaret anlaşmalarının geçerliliğini koruduğunu teyit etmesine rağmen, Trump’ın küresel tarifeyi yüzde 10’dan yüzde 15’e çıkarması piyasalarda dalgalanmayı artırdı.

Artan küresel ticaret belirsizliği ve ABD kaynaklı politika adımları, yatırımcıların riskli varlıklardan çıkışını hızlandırdı. Bu süreçte kripto para piyasası da satış baskısından payını aldı.

Teknik seviyeler öne çıkıyor

Analistler, Bitcoin için 65.000 dolar seviyesinin kritik bir destek noktası olduğuna işaret ediyor. Bu seviyenin kalıcı olarak kırılması halinde 60.000 dolar bandının gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Yukarı yönlü hareketin yeniden güç kazanabilmesi için ise 70.000 dolar seviyesinin aşılması gerektiği ifade ediliyor. Küresel risk iştahı, ABD para politikası beklentileri ve dijital varlık piyasasına yönelik regülasyon adımları, önümüzdeki dönemde fiyatlamalar üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.

Bitcoin’de kritik destek seviyesi test ediliyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem, Yüksek Mahkeme’nin iptal ettiği küresel tarifelerin alternatif yollarla sürdürülmesi halinde ekonomik görünümünde önemli bir değişiklik olmayacağını belirtti.

Tarifeler alternatif yollarla sürerse görünüm korunabilir

St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem, Trump yönetiminin Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilen küresel tarifeleri farklı yasal araçlarla büyük ölçüde sürdürmesi halinde ekonomik projeksiyonlarında kayda değer bir değişiklik beklemediğini söyledi.

Musalem, Fox Business’a verdiği röportajda, “Eğer bire bir ikame olursa, ileriye dönük görünümümü çok değiştirmem” ifadelerini kullandı. Ayrıca şirketlerin olası geri ödeme sürecine ilişkin belirsizliklerin netleşmesinin önemli olduğunu belirterek, firmaların geri ödeme alıp almayacağı ve bunun büyüklüğünün ekonomik beklentiler açısından belirleyici olacağını vurguladı.

Yüksek Mahkeme kararı ve Beyaz Saray’ın adımları

ABD Yüksek Mahkemesi, aynı gün aldığı kararla Trump’ın “acil durum” yasasını kullanarak uygulamaya koyduğu karşılıklı küresel tarifeleri 6’ya karşı 3 oyla iptal etti. Kararda, başkanın söz konusu yetkiyi aşarak hareket ettiği hükme bağlandı.

Beyaz Saray ise tarifelerin kısa süre içinde farklı yasal araçlarla yeniden devreye alınacağını açıkladı. Bu gelişme, küresel ticaret akışları ve küresel ticaret dengeleri açısından belirsizlik yaratırken, piyasalar kararı temkinli karşıladı.

Faiz politikası ve nötr seviye vurgusu

Faiz indirimlerine ilişkin soruya da yanıt veren Musalem, Fed’in gösterge faiz oranının şu anda nötr seviyede veya nötr seviyenin altında olduğunu ifade etti. Musalem, “Politika şu anda hem enflasyon hem de istihdam tarafındaki görevimize yanıt vermek için çok iyi konumlanmış durumda” dedi.

Fed’in para politikası çerçevesinde faiz politikası, enflasyon görünümü ve iş gücü piyasasındaki gelişmeler yakından izlenirken, tarifelere ilişkin hukuki ve siyasi adımların büyüme ve fiyat istikrarı üzerindeki olası etkileri de değerlendirme sürecinde önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. Bu çerçevede para politikası kararlarının veri odaklı biçimde şekillenmeye devam edeceği belirtiliyor.

Musalem: Tarifeler sürerse görünümüm değişmez adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Eski Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçi Parti’nin Rusya ile ticaret yapan ülkelere yönelik ağır yaptırımlar içeren bir yasa tasarısı üzerinde çalıştığını açıkladı. Trump, bu tasarının kendi önerisiyle gündeme geldiğini ve girişimin "tamamıyla arkasında" olduğunu belirtti. Söz konusu tasarının hedefinde yalnızca Rusya değil, İran gibi ülkelerle ekonomik ilişki kuran aktörlerin de yer alabileceği ifade edildi.

Trump: “Bu fikri ben önerdim”

Donald Trump, yaptığı açıklamada, “Cumhuriyetçiler, Rusya ile iş yapan herhangi bir ülkeye çok ağır yaptırımlar getiren bir yasa hazırlıyor. Bu benim fikrimdi ve bence çok önemli bir adım” dedi. Trump ayrıca, “İran’ı da formüle ekleyebiliriz” diyerek, yaptırım kapsamının genişletilebileceğini belirtti.

Eski başkan, “Rusya ile iş yapan herhangi bir ülke çok ciddi yaptırımlara maruz kalacak. İran’ı da bu kapsama alabiliriz. Bildiğiniz gibi, bu fikri ben önerdim” şeklindeki ifadeleriyle, konunun kendi dış politika vizyonuyla örtüştüğünü vurguladı.

Yasa tasarısının hedefinde kimler var?

Cumhuriyetçilerin hazırlık aşamasındaki yasa tasarısının, Rusya ile ekonomik ve ticari bağlarını sürdüren ülkeleri hedef alacağı ifade ediliyor. Özellikle enerji, savunma, finans ve yüksek teknoloji alanlarında Rusya ile iş yapan ülke ve şirketlerin bu yaptırımların doğrudan muhatabı olabileceği değerlendiriliyor.

Tasarı kapsamında, bu ülkelere uygulanan mevcut yaptırımların genişletilmesi, yeni ikincil yaptırımlar getirilmesi ve yaptırımların uygulanmasında daha sert mekanizmaların devreye alınması öngörülüyor.

İran yaptırımları yeniden gündemde

Trump’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer unsur ise İran’ın da yaptırım formülüne dahil edilmesi yönündeki görüşü oldu. İran, özellikle nükleer programı, bölgesel müdahaleleri ve terör gruplarıyla ilişkileri nedeniyle ABD'nin yaptırım listesinde bulunmaya devam ediyor.

2025 yılı itibarıyla İran’a yönelik yaptırımlar, başta enerji ve finans olmak üzere birçok alanda etkisini sürdürürken, Trump’ın bu ülkeyi yeniden hedef göstermesi, Washington’un dış politikada daha sert bir çizgiye geçebileceği yönünde yorumlanıyor.

ABD-Rusya ilişkilerinde yeni gerilim hattı

Trump döneminde başlayan ve Biden yönetimi boyunca da devam eden Rusya’ya yönelik yaptırımlar, özellikle Ukrayna Savaşı sonrasında daha da yoğunlaşmıştı. Rusya’ya uygulanan finansal kısıtlamalar, SWIFT sisteminden çıkarma, enerji ihracatına ambargo ve teknoloji transferlerinin sınırlandırılması gibi önlemler halihazırda yürürlükte bulunuyor.

Yeni tasarı, bu yaptırımların kapsamını uluslararası düzeye taşıyarak, Rusya ile ticaret yapan üçüncü ülkelerin de yaptırım riskine açık hale gelmesini sağlayacak. Böyle bir gelişme, yalnızca Rusya’yı değil, onunla ekonomik bağları olan birçok Asya, Orta Doğu ve Avrupa ülkesini de yakından ilgilendiriyor.

Küresel ticaret dengelerine etkisi olabilir

Uzmanlar, böylesi bir yasa tasarısının, küresel ticaret dengeleri üzerinde derin etkiler yaratabileceğini belirtiyor. Çin, Hindistan, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler, Rusya ile aktif ticaret ilişkileri sürdürüyor. Bu ülkelerin yaptırım listesine dahil edilmesi, enerji fiyatlarından finansal piyasalara kadar geniş bir etki yaratabilir.

Özellikle doğal gaz ve petrol ticareti bağlamında, Rusya’dan enerji ithalatı yapan ülkelerin alternatif tedarik yollarına yönelmesi gerekecek. Bu da enerji fiyatlarında yeni dalgalanmaların habercisi olabilir.

Piyasalarda jeopolitik risk algısı yükselebilir

Trump’ın açıklamaları, finans piyasaları tarafından dikkatle izleniyor. Uluslararası yatırımcılar, jeopolitik risklerin yükseldiği ortamlarda güvenli limanlara yönelme eğilimindedir. Bu durum, ABD tahvilleri, altın ve dolar gibi varlıkların kısa vadede değer kazanmasına yol açabilir.

Ancak bu tür yaptırımlar, aynı zamanda şirketlerin küresel tedarik zincirlerini yeniden yapılandırmasına, finansal işlemlerde yeni ödeme sistemlerine geçişine ve yatırım planlarının ertelenmesine de neden olabilir.

Demokratlar ve uluslararası tepki merak konusu

Cumhuriyetçi Parti’nin bu yasa tasarısı konusundaki ısrarı, Demokratlar nezdinde nasıl karşılık bulacağı henüz net değil. Demokrat Parti’nin dış politikada daha dengeli bir çizgi izlemeyi tercih etmesi, yasa tasarısının Kongre’den geçmesini zorlaştırabilir.

Öte yandan Avrupa Birliği, Çin ve Orta Doğu ülkeleri gibi aktörlerin, bu girişime nasıl tepki vereceği de belirsiz. ABD’nin tek taraflı yaptırımları zaman zaman uluslararası hukuk ve WTO kuralları açısından da tartışmalı bulunuyor.

ABD’nin dış ticaret stratejisinde yeni bir dönem mi başlıyor?

Trump’ın yeniden siyasi sahnede ağırlığını artırması, Cumhuriyetçilerin dış ticaret stratejisinde korumacılığa dayalı bir politika izleyebileceğini gösteriyor. Bu strateji, 2017-2020 arasında ABD-Çin ticaret savaşlarında da kendini göstermişti.

ABD’nin dış ticarette yaptırım eksenli bir yaklaşım benimsemesi, Washington’un ticari rekabeti artık diplomatik baskılar ve ekonomik cezalandırmalar üzerinden yönettiğini ortaya koyuyor. Bu eğilim, önümüzdeki dönemde çok taraflı ticaret sistemlerini daha da zorlayabilir.

Trump’tan Rusya ile iş yapan ülkelere ağır yaptırım mesajı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Yeni Zelanda Merkez Bankası (RBNZ), ekonominin ivme kazanmakta zorlanması ve enflasyon baskılarının hafiflemesi nedeniyle politika faizini 25 baz puan düşürdü. Açıklamaya göre, gösterge faiz oranı %3,25’ten %3,00 seviyesine çekildi. Bu karar, piyasa beklentisiyle uyumlu gerçekleşti.

Ek indirim ihtimali gündemde

Banka, enflasyonun düşük kalması halinde faiz indirimlerinin sürebileceği sinyalini verdi. Ayrıca, küresel ticaretteki belirsizliğin ekonomik aktivite üzerinde baskı oluşturduğunu vurguladı. Yetkililer, son toplantıda 50 baz puanlık daha büyük bir indirimi de değerlendirdiklerini açıkladı.

Faiz oranları bir yılda keskin düştü

Geçen yıl %5,5 seviyesinde olan politika faizi, artan işsizlik ve gerileyen enflasyon karşısında sert şekilde düşüş gösterdi. Ekonomistler, yılın geri kalanında da indirimlerin sürebileceğini, hatta Merkez Bankası’nın kendi tahminlerinden daha fazla gevşeme adımı atabileceğini belirtiyor.

Ticaret belirsizliği ekonomiyi baskılıyor

RBNZ açıklamasında, özellikle ABD tarafından benimsenen yeni tarife rejimi nedeniyle artan küresel ticaret belirsizliğinin, tüketim ve yatırım talebini zayıflattığını ifade etti. Bu durum, ekonomideki yavaşlamanın ana nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Yeni Zelanda Merkez Bankası faizi %3,00 seviyesine indirdi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Avrupa Birliği Komisyonu sözcüsü, ABD ile yürütülen tarife müzakereleri kapsamında önemli bir aşamaya gelindiğini duyurdu. Komisyon, ortak bildirinin nihai hale getirilmesi için ABD’den öneri metinleri aldıklarını açıkladı.

Ortak belge için nihai sürece girildi

Komisyon sözcüsü yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin ABD tarafından iletilen metinlerle nihai belgeye yaklaştığını belirtti. Sözcü, tarafların en kısa sürede anlaşmaya varmak konusunda kararlı olduğunu vurguladı.

AB-ABD ticaretinde normalleşme sinyalleri

Bu adım, küresel ticaretteki belirsizliklerin azaltılması ve iki büyük ekonomi arasında son yıllarda artan gerilimlerin hafifletilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Taraflar, özellikle sanayi ürünleri üzerindeki tarifelerin azaltılması yönünde ortak zeminde buluşmayı hedefliyor.

AB ve ABD tarifeler konusunda ortak belgeye yaklaştı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ile ticaret fazlası veren ülkelere yönelik yeni gümrük tarifesi kararlarını açıkladı. Beyaz Saray’dan yapılan duyuruya göre, ülkeler en az yüzde 10 oranında vergiye tabi tutulacak.

ABD’nin ülke ülke açıkladığı gümrük tarifeleri, tam liste adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Başkanı Donald Trump, 7 Ağustos 2025’ten itibaren geçerli olacak şekilde çok sayıda ticaret ortağına yeni gümrük vergileri getiren kararı imzaladı. Başlangıçta Cuma günü yürürlüğe girmesi planlanan tarifeler, Gümrük ve Sınır Koruma birimine oranları uygulamak için zaman tanımak amacıyla bir hafta ertelendi. Bu adım, Trump’ın koyduğu son tarihten önce birçok ülkenin müzakere ettiği anlaşmaların ardından geldi.

68 ülke ve AB yeni tarifelerden etkilenecek

Yeni tarifeler toplam 68 ülkeyi ve 27 üyeli Avrupa Birliğini kapsıyor. Tarife oranları, ABD ile ticari dengesizlikler ve bölgesel ekonomik profillere göre belirlendi. İsviçre için %39, Tayvan için %20, Pakistan için %19 oranında gümrük vergisi uygulanacak. Listede yer almayan ülkeler için temel tarife %10 oldu. Bazı ülkelere indirim uygulanırken, örneğin Lesotho’nun tarife oranı %50’den %15’e düşürüldü; Brezilya’nın tarifesi ise %50 yerine %10 olarak belirlendi.

Trump’ın ticaret stratejisi belirsizlik yaratıyor

Trump’ın tarife planı, ticaret dengesizliklerini azaltmayı ve yabancı mallara bağımlılığı düşürmeyi hedefliyor. Beyaz Saray, gümrük vergilerinin Amerikan istihdamını ve refahını artıracağını savunurken, ekonomistler ABD’li tüketicilerin ve işletmelerin daha yüksek ithalat maliyetleriyle karşılaşacağı uyarısında bulunuyor. Meksika, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerle yapılan müzakerelerde daha düşük tarifeler karşılığında bazı anlaşmalar sağlandı.

7 Ağustos’ta yürürlüğe girecek gümrük vergilerinin, küresel ticaret maliyetlerini artırması ve piyasalarda belirsizlik yaratması bekleniyor. Beyaz Saray, “Bugün ülke için mükemmel anlaşmalar yaptık” açıklamasıyla Trump’ın ticaret stratejisinin kararlılıkla sürdüğünü vurguladı.

ABD, 68 ülke ve AB’ye karşı yeni gümrük vergilerini açıkladı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Ağustos tarihinden önce ABD ile ticaret anlaşması imzalamayan ülkelere yeni ve yüksek gümrük vergileri getiren kararnameleri imzalamaya hazırlanıyor. Beyaz Saray yetkilileri, bu hamlenin Kanada, Meksika ve Tayvan gibi kilit ortakları etkileyeceğini ve küresel liderleri son dakika anlaşmaları için çabalamaya zorlayacağını belirtti.

Trump, küresel ticaret için son tarih koydu

Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada son tarihin “uzatılmayacağını” duyurarak önceki gecikmelerden keskin bir şekilde ayrıldı. Çarşamba günü Brezilya mallarına %50 gümrük vergisi, yarı mamul bakıra yeni vergiler ve düşük değerli paketler için tarife muafiyetlerinin sona ereceğini açıkladı. Ayrıca Güney Kore ile %15’lik gümrük vergisi anlaşması yapılırken, Pakistan ile petrol rezervlerinin ortaklaşa araştırılması için ayrı bir anlaşma da duyuruldu.

Küçük ekonomiler zor durumda kalabilir

Büyük ekonomilerle yapılan müzakereler durmuş durumda. Tayvan %32’lik potansiyel bir gümrük vergisiyle karşı karşıya kalırken, ABD’den ithalatını artırma sözü verse de pazarlarını daha fazla açması için baskı altında. Lesotho ve Madagaskar gibi küçük ülkeler ise yanıt vermekte zorlanabilir ve yeni tarifelerden orantısız şekilde etkilenebilir. İsviçre gibi ülkeler de yapısal ticari dengesizlikler nedeniyle ABD’den gelen sert taleplerle karşı karşıya.

Küresel ticaret dengesi birkaç saat içinde değişebilir

Japonya, Avrupa Birliği ve Güneydoğu Asya ülkeleriyle daha önce yapılan anlaşmalara rağmen, Trump yönetimi artık müzakere yerine oranları dikte etmeye odaklanmış görünüyor. Başkan Trump’ın bu yeni tarifeleri Perşembe gece yarısına kadar sonuçlandırması bekleniyor ve bu hamle, küresel ticaret ortamını sadece birkaç saat içinde yeniden şekillendirebilir.

Trump, ticaret anlaşması yapmayan ülkelere yüksek gümrük vergileri getiriyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Goldman Sachs, son ABD-Avrupa Birliği (AB) ticaret anlaşmasının beklenenden daha iyi sonuçlar vermesi ve Avrupa ekonomisinin küresel ticaret gerilimlerine karşı gösterdiği direnç nedeniyle Euro Bölgesi için ekonomik görünümünü yukarı yönlü revize etti.

Euro Bölgesi için büyüme tahmini yükseltildi

Yatırım bankası, daha önce %1 olarak öngördüğü Euro Bölgesi GSYH büyümesini 2025 yılında %1,1’e, 2026 yılı için ise %1,2’ye yükseltti. Bu oran, bir önceki tahmin olan %1,1’in biraz üzerinde bulunuyor. Goldman ayrıca ABD gümrük tarifelerinin Avrupa ekonomisi üzerindeki etkisinin daha sınırlı olacağını belirtti.

Gümrük tarifelerinin etkisi sınırlı kaldı

Banka, ABD’nin AB mallarına uyguladığı %15’lik temel tarife oranının beklentilerden düşük olduğunu ve 2025 sonuna kadar büyümeyi yalnızca 0,4 puan azaltacağını öngörüyor. Bu oran, daha önce beklenen %0,6’lık etki tahmininden daha iyi bir görünüm sunuyor. Goldman, küresel ticaret sürtüşmelerine rağmen Avrupa ekonomisinin beklenenden daha dirençli kaldığını vurguladı.

Analistler, hem ABD’de hem de AB ülkelerinde yaklaşan seçimler öncesinde ticaret politikalarının seyrini yakından izlerken, bu revizyon finansal piyasalarda temkinli bir iyimserliğe işaret ediyor.

Goldman Sachs, Euro Bölgesi büyüme tahminini yükseltti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

CPB Dünya Ticaret Monitörü verilerine göre, küresel mal ticareti Mayıs 2025'te bir önceki aya kıyasla %0,9 oranında azaldı. Bu daralma, Nisan ayında yaşanan %1,0’lık gerilemenin ardından küresel ticarette devam eden zayıf seyre işaret ediyor.

ABD ve gelişmiş Asya'nın ihracatı geriledi

Küresel ticaretin en büyük aktörlerinden olan ABD’nin ihracatı Mayıs ayında %5,1 oranında düşüş gösterdi. Gelişmiş Asya ülkelerinde de benzer şekilde ihracat %2,6 oranında azaldı. Buna karşın Birleşik Krallık, ihracatını %3,1 oranında artırarak olumlu ayrıştı.

Gelişmekte olan Asya ve Doğu Avrupa'da ithalat geriledi

İthalat tarafında ise gelişmekte olan Asya ülkelerinde %2,8, Doğu Avrupa’da ise %1,9 oranında gerileme kaydedildi. Ancak Birleşik Krallık %1,3 ve Latin Amerika %1,1 oranında ithalat artışıyla pozitif görünüm sundu.

Sanayi üretimi toparlandı, ticaret momentumu zayıfladı

Mayıs 2025’te dünya sanayi üretimi aylık bazda %0,3 oranında artarak Nisan ayındaki %0,0’lık durağan görünümden toparlanma sinyali verdi. Öte yandan, dünya ticaret momentumu Mayıs ayında %1,7 olarak gerçekleşti ve Nisan’daki %2,0 seviyesinden hafif geriledi.

Sanayi momentumu %1,0 ile sınırlı kaldı

Sanayi üretimindeki artışa rağmen, üretim momentumu %1,2’den %1,0 seviyesine düşerek toparlanmanın sınırlı olduğunu ortaya koydu. Bu durum, küresel ölçekte üretim ve ticaret dinamiklerinin halen baskı altında olduğunu gösteriyor.

Küresel mal ticaretinde düşüş Mayıs’ta da sürdü adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Başkanı Donald Trump, çelik ve alüminyum ithalatına uygulanan gümrük vergisi oranının yüzde 25'ten yüzde 50'ye çıkarılacağını duyurdu. Yeni düzenleme 4 Haziran tarihinde yürürlüğe girecek.

Trump: Karar işçilerimiz için büyük bir haber olacak

Trump, kararını kendisine ait Truth sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamayla duyurdu. Vergi artışı kararını almakla "büyük bir onur" duyduğunu belirten Trump, "Bu karar, muhteşem çelik ve alüminyum işçilerimiz için bir başka büyük ve harika haber olacak" ifadelerini kullandı.

Açıklamasında ABD’nin çelik ve alüminyum sektörlerinin daha önce hiç olmadığı kadar güçlü bir şekilde geri döndüğünü belirten Trump, bu sektörlerin korunmasının ulusal ekonomik çıkarlar açısından kritik olduğuna dikkat çekti.

Çelik ve alüminyum ithalatına ilk vergi kararı 2018’de alınmıştı

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce 10 Şubat tarihinde çelik ve alüminyum ithalatına yönelik yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanmasını öngören başkanlık kararnamelerini imzalamıştı. Bu tarifeler 12 Mart'ta yürürlüğe girmişti.

Yeni kararla birlikte mevcut yüzde 25’lik vergi oranı iki katına çıkarılarak yüzde 50 seviyesine yükseltilmiş olacak. Uygulamanın etkilerinin küresel ticaret ve sektör dengeleri üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Trump, çelik ve alüminyum vergilerini yüzde 50’ye çıkarıyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İsviçre gümrük verilerine göre, ABD'den İsviçre'ye yapılan altın ithalatı Nisan ayında 63 ton ile en az 2012'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Bu artış, değerli metallerin ABD ithalat tarifelerinden muaf tutulmasının ardından gerçekleşti.

İsviçre’nin ABD’den altın ithalatı iki kattan fazla arttı

Verilere göre, Mart ayında 25,5 ton olan ABD kaynaklı altın ithalatı, Nisan ayında %147’lik artışla 63,0 tona ulaştı. Bu seviye, son 12 yılın en yüksek aylık ithalat rakamı olarak kayıtlara geçti.

İsviçre’nin toplam altın ihracatında düşüş yaşandı

İsviçre'nin toplam altın ihracatı ise Nisan ayında bir önceki aya kıyasla %31 oranında düşüş gösterdi. Aynı dönemde ABD’ye yapılan ihracat da Mart ayındaki 103,3 tondan Nisan ayında 12,7 tona geriledi.

Altın yeniden Londra’ya dönüyor

Veriler, İngiltere’ye yapılan altın ihracatının arttığını gösteriyor. Uzmanlara göre bu durum, ABD’den İsviçre rafinerilerine ulaşan altının daha sonra Londra’daki kasalara geri gönderildiğini ortaya koyuyor.

Türkiye’ye altın ihracatı arttı

Nisan ayında İsviçre’nin Türkiye’ye altın ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla artış gösterdi. 2024 Nisan ayında 9,9 ton olan ihracat, bu yıl 12,07 tona çıktı.

Hindistan ve Çin’e yapılan sevkiyat azaldı

Hindistan’a altın ihracatı geçen yılın Nisan ayında 24,6 ton seviyesindeyken, bu yıl aynı ayda 8,6 tona geriledi. Çin’e yapılan ihracat ise 36,54 tondan 17,35 tona düştü.

Son veriler, küresel altın ticaretinde rotaların değiştiğini ve jeopolitik, ekonomik ve düzenleyici etkenlerin bu değişimde belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.

İsviçre’nin ABD’den altın ithalatı 12 yılın zirvesine çıktı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Avrupa Komisyonu, ABD ve Çin’in karşılıklı olarak gümrük vergilerini 90 gün süreyle düşürme kararını olumlu bulduğunu açıkladı. Komisyon, kararın küresel ticaret açısından olumlu bir adım olduğunu belirtti.

Komisyon, ticari istikrar ve öngörülebilirlikten yana tavır koydu

Avrupa Komisyonu sözcüsü Olof Gill yaptığı açıklamada, “ABD ve Çin'in en azından bir dereceye kadar gümrük vergilerini 90 gün süreyle geri çekeceklerini açıklamalarını memnuniyetle karşılıyoruz” dedi.

Gill, “Başından beri gümrük vergisi uygulamasının küresel ticaret ve küresel ekonomi için geriye dönük bir adım olduğuna inandığımız konusunda çok net ve tutarlı olduk” ifadesini kullandı.

Avrupa Birliği yetkilileri ayrıca, “Küresel kurallara saygılı ticaret ve yatırım ortamını destekleyecek her türlü güncellemeyi memnuniyetle karşılıyoruz. AB perspektifinden bakıldığında, engelleri arttırmak değil azaltmak istiyoruz. Bu duyuru bu yönde ilerliyor gibi görünüyor” şeklinde değerlendirmede bulundu.

Avrupa Birliği, ticaret savaşında atılan geri adımı destekliyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

RWI-Leibniz Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü ile Nakliye Ekonomisi ve Lojistik Enstitüsü'nün (ISL) ortaklaşa yayımladığı Konteyner Verimlilik Endeksi, mart ayında küresel deniz ticaretinde zayıflama sinyalleri verdi. Endeks, şubat ayında kaydedilen 137,6 puandan 135,3 puana geriledi.

Küresel konteyner taşımacılığında mart ayı düşüşü

Kuzey Menzili Endeksi, Almanya ve Kuzey Euro Bölgesi'ndeki ekonomik gelişmeleri yansıtma açısından önemli bir gösterge olarak değerlendirilirken, mart ayında bir önceki aya göre 112,8 puandan 112,1 puana düştü. Aynı dönemde Çin limanlarındaki konteyner hacmi ise 157,8 puandan 154,8 puana geriledi.

Ticaret savaşlarının etkisi konteyner hareketlerine yansıyor

RWI Ekonomik Araştırma Başkanı Torsten Schmidt, şubat ayında konteyner hacimlerinde küresel çapta görülen artışın ardından, mart ayında yaşanan bu düşüşün önemli sinyaller verdiğini belirtti. Schmidt, “Ocak ve şubat aylarında dünyanın hemen hemen tüm bölgelerinde konteyner hacmi artarken, mart ayında düşüş yaşandı. Bu, tüccarların tarifeler yürürlüğe girmeden önce sevkiyatlarını öne çekmelerinden kaynaklanmış olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

ABD politikalarının etkisi ve kalıcı belirsizlik

Schmidt, “Özellikle ABD ile Çin arasındaki ticaretin önümüzdeki aylarda daha fazla baskı altına girmesi muhtemel. Tarifeler bazı ülkeler için geçici olarak askıya alınmış olsa da bu, küresel ticaret için olumlu bir görünüm anlamına gelmiyor. Düzensiz tarife açıklamaları ve ABD’nin gelecekteki ticaret politikalarının öngörülemezliği, piyasaları kalıcı bir belirsizlik içinde tutmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.

Endeks kapsamı küresel limanların yüzde 64’ünü temsil ediyor

Konteyner Verimlilik Endeksi, ISL Monthly Container Port Monitor tarafından dünya genelindeki 90 uluslararası limandan toplanan üretim verilerine dayanıyor. Bu limanlar, küresel konteyner hacminin yaklaşık %64’ünü temsil ediyor.

Küresel konteyner hacmi martta geriledi, ticaret savaşları etkisini gösteriyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

23 Nisan Resepsiyonu kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, küresel ticaret sistemi ve Türkiye ekonomisine dair önemli açıklamalarda bulundu.

Yılmaz: Dünya artık yeni bir ticaret rejimine geçiyor

Cevdet Yılmaz, eski ticaret sisteminin sürdürülebilirliğini yitirdiğini belirterek, "Bu ticaret savaşları, yeni korumacılık yaklaşımları ve ülkelerin kendi menfaatlerini ön planda tutmaları, kurallara dayalı uluslararası ticaret sistemi için ciddi bir meydan okumayı işaret ediyor" dedi. Türkiye’nin dengeli ticaret yaklaşımı benimsediğini vurgulayan Yılmaz, “Herkesin kazançlı çıkacağı bir sistemden yanayız” ifadesini kullandı.

Trump'ın tarifeleri küresel ticarette belirsizlik yarattı

Yılmaz, ABD Başkanı Donald Trump’ın son dönemde attığı adımların küresel ekonomide belirsizlik oluşturduğunu dile getirdi. Çin ve Avrupa Birliği gibi büyük ekonomilerle nasıl bir denge kurulacağı konusunun netleşmediğini kaydeden Yılmaz, “Dünya büyüme açısından aşağı yönlü risklerle karşı karşıya. Ancak emtia fiyatlarındaki düşüş, Türkiye gibi ithalatçı ülkeler için enflasyon açısından avantaj sağlıyor” değerlendirmesini yaptı.

“Belirsizlik ekonomiye zarar verir”

Ekonomik görünümdeki belirsizliklere dikkat çeken Yılmaz, “Ekonomide belirsizlik son derece zarar verici bir durum. Bu ortamın bir an önce netleşmesini temenni ediyoruz” dedi. Küresel ölçekte yeni bir ticaret sisteminin şekillendiğini belirten Yılmaz, kurallı ticaret rejiminin yeniden yapılandığını ifade etti.

Zirai don etkisinin enflasyona etkisi sınırlı kalacak

Yılmaz, Türkiye’de yaşanan zirai donun enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlı kalacağını belirterek, “Meyve grubunun enflasyondaki ağırlığı tahıllara göre daha düşük. Ayrıca kuru meyve stokları dengeleyici bir rol oynayabilir. Bu nedenle büyük bir etki beklemiyoruz” dedi. Hasar tespit çalışmalarının devam ettiğini de sözlerine ekledi.

Cevdet Yılmaz: Belirsizlik ortamı küresel ekonomi için en büyük risk adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Mustafa Gültepe: Türkiye, tarifelerin en sınırlı uygulandığı ülkelerden biri

ABD Başkanı Donald Trump'ın dün akşam açıkladığı karşılıklı gümrük tarifeleri, dünya gündeminde sıcaklığını koruyor. Yeni tarifeler listesinde Türkiye de yer alıyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, tarifelere ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, “Türkiye, gümrük tarifesinin en sınırlı uygulandığı ülkelerden biri” dedi.

“Küresel ölçekte yeni bir ekonomik sayfa açılıyor”

Gültepe, uygulamaya giren tarifelerin yalnızca iki ülke arasında değil, küresel ölçekte ekonomik dengeleri etkileyebileceğini söyledi. Yeni gümrük düzenlemelerinin, ticaret politikalarının yeniden şekillenmesine yol açabileceğine işaret etti.

“Tarifelerin kaldırılması için çalışma yapılabilir”

TİM Başkanı, sürecin dikkatle izlendiğini ve diplomatik düzeyde gümrük tarifelerinin kaldırılması için girişimlerde bulunulabileceğini belirtti. Ayrıca, Türk ihracatçısının esnek yapısıyla bu tür gelişmelere hızlı uyum sağladığını vurguladı.

Kaynak: CNBC-e

Mustafa Gültepe, Trump’ın tarifelerini değerlendirdi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Trump’ın gümrük tarifeleri Asya-Pasifik borsalarında sert düşüşe neden oldu

ABD Başkanı Donald Trump'ın, 180’den fazla ülke ve bölgeye yönelik ağır karşılıklı gümrük vergileri açıklamasının ardından Asya-Pasifik piyasalarında sert satışlar yaşandı.

Analistlerden yeni tarife adımlarına eleştiri

T. Rowe Price’ın gelişmekte olan piyasalar makro stratejisti Chris Kushlis, açıklanan tarifelerin “Asya ihracatına uygulanan gümrük vergilerinde önemli bir artışı temsil ettiğini” ve piyasanın beklentisinden daha büyük olduğunu söyledi. Kushlis, “Birçok Asya ekonomisinin ihracat katma değerinin büyük bölümü ABD'de son buluyor. Bu nedenle geniş çaplı tarifeler ticaretin yeniden yönlendirilmesini engelleyecektir” dedi.

Çin, en büyük ticaret açığına rağmen ağır tarifelerden kaçtı

Franklin Templeton Enstitüsü Başkanı Stephen Dover, “İlginç olan, ABD ile en büyük ticaret açığına sahip olan Çin’in en büyük karşılıklı tarifelerle karşı karşıya olmamasıdır” değerlendirmesinde bulundu.

Bölgesel borsalarda sert satışlar görüldü

Gösterge Nikkei 225 endeksi %3,10 düşerken, Topix endeksi %3,48 geriledi. Hong Kong Hang Seng %1,58, Çin CSI 300 %0,71, Şanghay bileşik endeksi %0,51 kayıp yaşadı. Güney Kore Kospi endeksi %0,94, Kosdaq %0,21 düşerken, Avustralya S&P/ASX 200 %0,89 geriledi. Hindistan Nifty 50 %0,34, BSE Sensex ise %0,46 oranında düşüşle açıldı.

Trump’ın küresel tarifeleri Asya-Pasifik borsalarını sarstı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Almanya'da ihracatçıların beklentileri Şubat ayında hafif toparlanma gösterdi. Ekonomi Araştırma Enstitüsü (ifo) tarafından yapılan anket sonuçlarına göre, ifo ihracat beklentileri endeksi Ocak ayında -7,1 puandan -5,0 puana yükseldi.

Ancak endeks, son iki yıldır negatif bölgede kalmaya devam ediyor.

İhracatta ivme eksikliği sürüyor

İfo Anketler Başkanı Klaus Wohlrabe, "İhracat işinde şu anda ivme ve iyimserlik eksikliği var. Yurtiçi şirketler, yurtdışından gelen talebin artmasını bekliyor" dedi.

Bazı sektörlerde ihracat beklentisi olumlu

Anket sonuçlarına göre, yalnızca birkaç sektör uluslararası satışların artmasını bekliyor. Bunlar arasında mobilya ve içecek sektörü yer alıyor.

• Elektrikli ekipman üreticileri, önümüzdeki üç ay için temkinli iyimser bir beklenti içinde.
• Otomotiv sektöründe ihracat görünümü önemli ölçüde iyileşti, ancak endeks hâlâ negatif bölgede.
• Makine ve ekipman üreticileri ile kimya endüstrisi, uluslararası satışlarda hafif bir düşüş beklemeye devam ediyor.
• Tekstil ve giyim üreticileri ise ihracat konusunda açıkça kötümser.

Almanya’da ihracat görünümü iyileşse de negatif bölgede kalıyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İhracat Talep Endeksi, 2025 yılı Ocak ayında aylık bazda %0,3 artış gösterirken, bir önceki yılın aynı ayına göre %0,7 azalışla 100,0 seviyesine ulaştı ve uzun dönem ortalamasında seyretti.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından yapılan açıklamada, Ocak 2025'te işsizlik, enflasyon, sanayi üretimi ve tüketici güvenindeki gerilemelere rağmen, iş güvenindeki yükselişin talep endeksini uzun dönem ortalamasına taşıdığı belirtildi.

İhracat pazarlarının dayanıklılığı artıyor

Uzun ve kısa vadeli sosyal, ekonomik ve politik göstergeleri analiz ederek ihracat pazarlarının risklere karşı direncini ölçen TİM Pazar Dayanıklılık Endeksi, Ocak 2025'te:

• Aylık bazda %0,6 arttı.
• Yıllık bazda %0,4 yükselerek 99,8 seviyesine ulaştı.

Küresel risklerde azalma, dayanıklılığı artırdı

Küresel jeopolitik risklerdeki sınırlı gerileme ve ihracat talep endeksinin uzun vadeli ortalamasına ulaşması, ihraç pazarlarının dayanıklılığını olumlu etkiledi ve endeksi uzun dönem ortalamasına yaklaştırdı.

Ocak ayında ihracat talebinde sınırlı artış, dayanıklılık endeksi yükseldi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.