Fransa’da hükümet tarafından görevlendirilen uzman ekonomistler heyeti (Xavier Jaravel, Xavier Ragot, Jean-Luc Tavernier ve Natacha Valla), ülkenin kamu maliyesine ilişkin çarpıcı bir rapor yayımladı. Maliye Bakanı Roland Lescure tarafından mayıs ayında talep edilen ve ekim ayındaki 2027 bütçe görüşmelerine çerçeve oluşturması beklenen rapora göre; kamu harcamaları acilen kontrol altına alınmazsa mali tablolar on yılın sonuna kadar keskin bir biçimde bozulacak.

Bütçe ve borç projeksiyonlarında karamsar tablo

Hazırlanan rapora göre, mevcut ekonomi politikalarında düzeltici bir önlem alınmaması durumunda Fransa’yı 2030 yılına kadar ciddi bir borç ve açık sarmalı bekliyor. Temel makroekonomik göstergelerdeki beklenen bozulma şu şekilde raporlandı:

Devasa borç yükü ve artan finansman maliyetleri

Fransa’nın halihazırda 3,5 trilyon euro (yaklaşık 4 trilyon dolar) seviyesinde bulunan kamu borcu, ekonomi yönetimi için en büyük risk unsuru konumunda. Raporda, borçlanma maliyetlerinin ekonomik büyümeden daha hızlı artmasına dikkat çekildi. Geçmişteki düşük faiz döneminde ihraç edilen tahvillerin, güncel ve daha yüksek faiz oranlarıyla yeniden finanse edilmek zorunda kalınması, borç servis maliyetlerini ülke ekonomisi üzerinde giderek ağırlaşan bir yüke dönüştürüyor.

Ekonomistlerin uyarıları ve çözüm önerileri

Ekonomistler heyeti, kamu maliyesini istikrara kavuşturmak ve piyasa güvenini korumak adına atılması gereken adımları ve riskleri şu şekilde sıraladı:

• 126 Milyar Euroluk Sıkılaşma: Gelecek 5 yıllık cumhurbaşkanlığı döneminde borcun GSYH’ye oranını stabilize edebilmek için 2032 yılına kadar toplam 126 milyar euroluk bütçe sıkılaştırmasına ihtiyaç duyuluyor.

• Erteleme Riski: Gerekli mali önlemlerin 2027 seçimleri sonrasına ertelenmesi, ilerleyen yıllarda çok daha sert ve büyük düzenlemeler gerektirecek; bu da yatırımcı güvenini derinden sarsacak.

• Yapısal Reform İhtiyacı: Geniş çaplı ve körü körüne yapılacak harcama kesintileri yerine, hedef odaklı yapısal reformlar hayata geçirilmelidir.

• Endekslemelerin Gözden Geçirilmesi: Bütçe esnekliğini artırmak adına, bazı sosyal yardımların ve emekli aylıklarının enflasyona otomatik olarak endekslenmesi uygulaması acilen yeniden değerlendirilmelidir.

Fransa’nın bütçe açığı önlem alınmazsa 2030’da yüzde 7’ye yaklaşabilir adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin finansal ve kamu sektörleri için 2026 yılı görünümünü “nötr” olarak değerlendirdi. Kuruluş, dış finansmana erişimin sürmesi, makroekonomik oynaklığın azalması ve yüksek seviyelere rağmen gerileyen enflasyon ile faiz oranlarının faaliyet ortamını iyileştirdiğini bildirdi.

Fitch, artan döviz rezervleri ve sıkı makroekonomik politikalar sayesinde dış kırılganlıkların azaldığını vurguladı. Bu gelişmelerin, Ocak ayında Türkiye’nin ülke not görünümünün “pozitif”e revize edilmesini desteklediği kaydedildi. Ancak yaklaşan seçim sürecinin politika belirsizliği yaratabileceği ve risk primini artırabileceği uyarısı yapıldı.

Bankacılık sektöründe varlık kalitesi izleniyor

Kuruluş, bankalar için fonlama koşullarının iyileştiğini ve mevduat dolarizasyonunun azaldığını, ancak hâlâ yüksek seviyelerde bulunduğunu belirtti. bankacılık sektörü açısından varlık kalitesindeki bozulmanın 2026 yılında da süreceği, ancak yönetilebilir düzeyde kalacağı öngörüldü.

Düzenleyici esnekliklerin kademeli olarak kaldırılmasıyla birlikte sermaye yeterlilik oranlarında 170–200 baz puanlık düşüş bekleniyor. Buna rağmen sektörün genel sermaye yapısının dayanıklı olduğu ifade edildi.

Leasing şirketleri açısından enflasyonun düşmesi, faiz oranlarının gerilemesi ve yabancı para fonlamaya erişimin sürmesi olumlu faktörler arasında gösterildi. Ancak alacakların yüzde 73’ünün yabancı para cinsinden olması ve gayrimenkul satış-geri kiralama işlemlerinin riskli büyüme yaratma potansiyeli, sektör için kırılganlık unsuru olarak değerlendirildi.

Faktoring sektöründe ise bankalarla artan rekabetin büyüme hızını 2026’da sınırlayabileceği öngörüldü.

Sigorta ve kamu tarafında dengeli görünüm

Sigorta sektöründe prim üretiminin güçlü seyretmesi ve kârlılığın yatırım gelirleriyle desteklenmesi bekleniyor. Ancak motor üçüncü şahıs sorumluluk sigortasının yapısal baskı unsuru olmaya devam ettiği ve birleşik rasyoların 2025–2026 döneminde yüzde 130’un üzerinde seyredeceği tahmin edildi.

Sermaye yeterliliğinin korunduğu belirtilirken, sektörün ortalama düzenleyici ödeme gücü oranı 2024’te yüzde 157’ye yükseldi (2023: yüzde 147).

Kamu tarafında ise yerel yönetimlerin dayanıklı performansı ve kamuya bağlı kuruluşlara sağlanan güçlü devlet desteği “nötr” görünümü destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Enflasyon harcamaları ve bütçe açıkları üzerinde baskı yaratırken, yüzde 3,5 seviyesindeki ekonomik büyüme gelirleri destekliyor.

Ancak kamu borcunun yaklaşık yüzde 40’ının korunmasız ve döviz cinsinden olması, kur oynaklığına karşı hassasiyet oluşturuyor. Bu durum, kamu maliyesi açısından temel risk faktörlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Fitch’in değerlendirmesi, Türkiye ekonomisinde makro istikrarın güçlenmesine rağmen kırılganlıkların tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koyuyor. 2026 yılına ilişkin görünüm, riskler ile iyileşme unsurlarının dengelendiği bir tabloya işaret ediyor.

Fitch’ten Türkiye için 2026 görünümü nötr adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İngiltere hükümeti, savunma harcamalarını GSYİH’nin yüzde 3’üne çıkarma hedefini öne çekmeyi değerlendiriyor. Artan güvenlik riskleri ve NATO baskısı, bütçe planlarının yeniden gözden geçirilmesine yol açtı.

Yüzde 3 savunma hedefi için takvim gözden geçiriliyor

İngiltere’de hükümet, savunma harcamalarının ekonomik çıktının yüzde 3’üne çıkarılması hedefinin takvimini öne çekmeyi değerlendiriyor. BBC’nin haberine göre bu adım, ülkenin ordu bütçesini artırma planını son olarak yükseltmesinden bir yıl sonra gündeme geldi. Londra yönetimi, Şubat 2025’te yıllık savunma harcamalarını 2027 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 2,5’ine çıkaracağını açıklamıştı. Mevcut plana göre yüzde 3’lük hedefin ise 2029’da yapılması beklenen seçimlerin ardından başlayacak yeni parlamento döneminde hayata geçirilmesi öngörülüyordu. Haberde, Başbakan Keir Starmer’ın ekibinin yüzde 3 hedefine 2029’a kadar ulaşılmasına yönelik önerileri incelediği belirtildi. Henüz nihai bir karar alınmadığı ifade edilirken, mevcut planların artan savunma maliyetlerini karşılamakta yetersiz kalabileceğinin kabul edildiği aktarıldı. Son NATO tahminlerine göre İngiltere 2024 yılında savunmaya GSYİH’nin yüzde 2,3’ünü ayırdı. Bu oran, NATO’nun üye ülkeler için belirlediği yüzde 2’lik kılavuzun üzerinde bulunuyor. Ancak Avrupa’daki diğer ülkeler gibi İngiltere de ABD’nin daha fazla savunma harcaması yapılması yönündeki baskısıyla karşı karşıya kalıyor.

Bütçe dengeleri ve kamu maliyesi üzerindeki etkiler

Savunma harcamalarının artırılması, kamu maliyesi açısından önemli bir yük anlamına geliyor. İngiltere Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR), harcamaların GSYİH’nin yüzde 3’üne çıkarılmasının 2029-2030 döneminde yıllık 17,3 milyar sterlin (yaklaşık 24 milyar dolar) ek maliyet yaratacağını hesapladı. Bu artış, merkezi bütçe açığı ve borçlanma gereksinimi üzerinde doğrudan etkili olabilir. Maliye Bakanı Rachel Reeves’in kamu maliyesi hedeflerini tutturma konusunda zorlandığı belirtilirken, Hazine’nin yeni savunma harcaması önerilerine temkinli yaklaştığı ifade edildi. Artan faiz oranları ve ekonomik büyümenin sınırlı seyri, bütçe manevra alanını daraltan unsurlar arasında yer alıyor. Savunma harcamalarındaki artış, kısa vadede kamu borçlanma ihtiyacını artırabilirken, uzun vadede savunma sanayii yatırımları ve istihdam üzerinde genişletici etki yaratabileceği değerlendiriliyor. Özellikle savunma harcamalarındaki yükseliş, yerli üretim kapasitesinin artırılması ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi açısından stratejik önem taşıyor. Öte yandan, bütçede savunmaya ayrılan payın yükseltilmesi diğer kamu kalemlerinde kısıntı ihtimalini de gündeme getirebilir. Sağlık, eğitim ve sosyal harcamalar gibi alanlarda denge arayışının yoğunlaşabileceği belirtiliyor. Bu durum, kamu maliyesi politikalarının önümüzdeki dönemde daha sıkı bir çerçevede ele alınabileceğine işaret ediyor. Analistler, İngiltere’nin GSYİH’nin yüzde 3’ü düzeyindeki savunma harcaması hedefini öne çekmesi halinde bunun hem NATO içindeki konumunu güçlendireceğini hem de bütçe dengeleri üzerinde yeni tartışmalar yaratacağını belirtiyor. Kararın zamanlaması, ekonomik büyüme görünümü ve küresel güvenlik risklerinin seyrine bağlı olarak şekillenecek.

İngiltere savunma harcama hedefini öne çekebilir adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye’de uygulanan ekonomi programının sonuçları olarak gelir dağılımında iyileşmenin devam ettiğini belirtti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması” sonuçlarını değerlendiren Yılmaz, kapsayıcı büyüme anlayışı çerçevesinde düşük gelir gruplarının toplam gelirden aldığı payın arttığını vurguladı.

Yılmaz, gelir referans yılı 2024 olan ve 2025 yılında yayımlanan araştırma sonuçlarının, gelir dağılımındaki eşitsizliğin azaldığını ve ekonomik büyümenin toplumun farklı kesimlerine daha dengeli şekilde yansıdığını gösterdiğini ifade etti.

Gelir ve yaşam koşulları araştırması ne gösteriyor?

TÜİK tarafından düzenli olarak gerçekleştirilen Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması, hanehalklarının gelir düzeyi, yaşam standartları ve gelir dağılımına ilişkin kapsamlı veriler sunuyor. 2024 gelir referans yılına ait veriler, Türkiye’de gelir dağılımı göstergelerinde sınırlı ancak istikrarlı bir iyileşmeye işaret ediyor.

Araştırma sonuçlarına göre, yüksek gelir gruplarının toplam gelirden aldığı pay azalırken, düşük gelir gruplarının payında artış kaydedildi. Bu tablo, ekonomi politikalarının sosyal boyutunun güçlendiğine dair önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.

Yılmaz: gelir dağılımımız iyileşmeye devam ediyor

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Uyguladığımız ekonomi programının olumlu çıktılarının yansıması olarak gelir dağılımımız iyileşmeye devam ediyor.

TÜİK tarafından gerçekleştirilen ve gelir referans yılı 2024 olan Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2025 yılı sonuçları, gelir dağılımdaki eşitsizliğin azaldığına işaret ederken, kapsayıcı büyüme açısından ilerleme kaydettiğimizi göstermektedir.

Düşük gelir gruplarının toplam gelirden aldığı pay artarken, ekonomide daha dengeli bir yapı oluşmaya devam etmektedir.”

Yılmaz’ın bu değerlendirmesi, ekonomi yönetiminin büyüme ile sosyal adalet arasında denge kurma hedefini ön plana çıkarıyor.

En yüksek ve en düşük gelir grupları arasındaki fark azaldı

Araştırma verilerine göre, 2024 yılında en yüksek eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine sahip yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay, bir önceki yıla göre 0,1 puan azalarak yüzde 48 seviyesine geriledi.

Buna karşılık, en düşük gelir grubunu oluşturan yüzde 20’lik kesimin toplam gelirden aldığı pay ise 0,1 puan artarak yüzde 6,4’e yükseldi.

Bu gelişme, gelir dağılımında üst ve alt gruplar arasındaki farkın sınırlı da olsa daraldığını gösteriyor.

P80/P20 oranı ve Gini katsayısında iyileşme

Gelir dağılımındaki adaleti ölçmek için kullanılan önemli göstergelerden biri olan P80/P20 oranı da iyileşme kaydetti. Toplumun en yüksek gelir elde eden yüzde 20’sinin elde ettiği payın, en düşük gelir elde eden yüzde 20’sinin elde ettiği paya oranı şeklinde hesaplanan bu gösterge, bir önceki yıla göre 0,2 puan azalarak 7,5’e geriledi.

Cevdet Yılmaz, bu konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Daha adil paylaşım ekonomik istikrar ve sosyal kalkınmanın da temel taşlarından birisidir. Gelir eşitsizliğindeki gelişmeleri takip etmek açısından kullanılan P80/P20 oranı bir önceki yıla göre 0,2 puan azalarak 7,5’e gerilemiştir.”

Ayrıca, gelir dağılımı eşitsizliğini ölçen bir diğer önemli gösterge olan Gini katsayısında da düşüş kaydedildi. Gini katsayısı, bir önceki yıla göre 0,003 puan azalarak 0,410 seviyesinde tahmin edildi.

Toplam gelir artışı ile birlikte iyileşme vurgusu

Yılmaz, gelir dağılımındaki bu olumlu tablonun, toplam gelir artışıyla birlikte gerçekleştiğine dikkat çekti. Bu durumun, büyümenin sadece belirli kesimlerde yoğunlaşmadığını, daha geniş bir toplumsal tabana yayıldığını gösterdiğini belirtti.

“Tüm bu göstergeler, toplam gelirimizin arttığı bu dönemde, gelir dağılımının da iyileşmeye devam ettiğini göstermektedir” diyen Yılmaz, ekonomi politikalarının sosyal sonuçlarına vurgu yaptı.

Sosyal devlet ve kapsayıcı kalkınma yaklaşımı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, gelir dağılımındaki iyileşmenin arkasında sosyal devlet ilkesi ve kapsayıcı kalkınma yaklaşımının bulunduğunu ifade etti.

Bu çerçevede şu ifadeleri kullandı:

“Sosyal devlet ilkesiyle, kapsayıcı kalkınma yaklaşımıyla ve ‘insanı yaşat ki devlet yaşasın’ şiarıyla, ülkemizin sahip olduğu refahı, toplumun tüm katmanlarına yaymaya kararlıyız.”

Bu yaklaşımın, ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği açısından da kritik öneme sahip olduğu değerlendiriliyor.

2026 bütçesinde sosyal harcamalar öne çıkıyor

Cevdet Yılmaz, 2026 yılı bütçesinde toplumun tüm kesimlerini gözeten vatandaş odaklı bir yaklaşım benimsediklerini belirtti. Bu kapsamda sosyal destek ve yardım kalemlerinin bütçede önemli bir yer tuttuğunu vurguladı.

Yılmaz’ın açıklamasına göre, 2026 yılında sosyal yardım bütçesi 917 milyar liraya çıkarılacak. Böylece, 2002 yılında yüzde 0,4 olan sosyal yardım ve desteklerin gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı, 2026 yılında yüzde 1,2’ye yükselmiş olacak.

Enerji sübvansiyonları ve asgari ücret desteği

Vatandaşların daha uygun fiyatlarla elektrik ve doğalgaz kullanabilmesi amacıyla 2026 yılı bütçesinde 373 milyar liralık kaynak ayrıldığı da açıklandı.

Yılmaz, 2022 yılı Ocak ayından itibaren asgari ücretin vergi dışı tutulduğunu hatırlatarak, bu uygulamadan tüm çalışanların yararlandığını ifade etti.

Yeni açıklanan asgari ücrete göre, 2026 yılında 1 trilyon 166 milyar liralık vergi istisnası öngörüldüğü belirtildi.

Sosyal harcamaların toplam büyüklüğü 2,4 trilyon lirayı aşıyor

Doğalgaz ve elektrik sübvansiyonları ile asgari ücretin vergi dışı tutulması birlikte değerlendirildiğinde, sosyal harcamalara ayrılan toplam kaynağın 2 trilyon 456 milyar liraya ulaştığı ifade edildi.

Bu büyüklük, kamu bütçesi içerisinde sosyal politikaların ağırlığının arttığını gösteren önemli bir gösterge olarak öne çıkıyor.

Eğitim, sağlık ve istihdam vurgusu

Yılmaz, gelir dağılımında kalıcı iyileşme sağlamak için sadece nakit desteklerin yeterli olmadığını, eğitim, sağlık ve istihdam alanlarında da kapsayıcı politikaların sürdürülmesi gerektiğini belirtti.

Bu alanlara yapılan yatırımların, beşeri sermayeyi güçlendirdiğini ve uzun vadede gelir eşitsizliğini azaltıcı etki yarattığını ifade etti.

Enflasyonla mücadele gelir dağılımı için kritik

Cumhurbaşkanı Yardımcısı, enflasyonla mücadelenin gelir dağılımı üzerindeki etkisine de dikkat çekti. Enflasyonda sağlanacak kalıcı düşüşlerin, vatandaşların satın alma gücünü artıracağını ve gelir dağılımında daha dengeli bir yapının oluşmasına katkı sağlayacağını vurguladı.

“Kararlı bir şekilde mücadele ettiğimiz enflasyonda sağlayacağımız kalıcı düşüşler, vatandaşımızın refahının artmasına ve gelir dağılımında daha dengeli bir yapının oluşmasına katkı sağlayacaktır” ifadelerini kullandı.

Ekonomik istikrar ve sosyal kalkınma ilişkisi

Uzmanlar, gelir dağılımındaki iyileşmenin ekonomik istikrarla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor. Daha adil bir gelir paylaşımının, iç talebi desteklediği ve sosyal uyumu güçlendirdiği değerlendiriliyor.

Bu açıdan bakıldığında, TÜİK verileri ve ekonomi yönetiminin açıklamaları, Türkiye’de büyüme ve sosyal denge arasında daha güçlü bir bağ kurulmaya çalışıldığını gösteriyor.

Genel değerlendirme

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıklamaları ve TÜİK’in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması sonuçları, Türkiye’de gelir dağılımında kademeli bir iyileşmeye işaret ediyor.

En düşük gelir grubunun payındaki artış, P80/P20 oranı ve Gini katsayısındaki düşüş, bu eğilimi destekleyen temel göstergeler olarak öne çıkıyor.

2026 bütçesinde sosyal harcamalara ayrılan yüksek kaynaklar ve enflasyonla mücadele vurgusu, gelir dağılımında kalıcı iyileşme hedefinin önümüzdeki dönemde de ekonomi politikalarının merkezinde yer alacağını gösteriyor.

Yılmaz: gelir dağılımındaki iyileşme sürüyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Japonya’da kamu maliyesine ilişkin uzun yıllardır devam eden yapısal dengesizlikte önemli bir kırılma yaşanması bekleniyor. Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ülkenin merkezi yönetim faiz dışı bütçe dengesinin gelecek mali yılda 28 yıl sonra ilk kez fazla vereceğini açıkladı.

Bu açıklama, dünyanın en yüksek kamu borç oranlarından birine sahip olan Japonya açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, söz konusu gelişmenin yalnızca bütçe dengesi açısından değil, aynı zamanda kamu maliyesi, borç sürdürülebilirliği ve para politikası ilişkisi bakımından da önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.

Başbakan Takaichi: mali sürdürülebilirlik ile büyüme dengesi kuruldu

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, yaptığı açıklamada bütçe politikasında uzun süredir hedeflenen dengeye yaklaşıldığını vurguladı. Takaichi, merkezi yönetimin faiz dışı bütçe dengesinin 1998 yılından bu yana ilk kez fazla vermesinin beklendiğini ifade etti.

Takaichi açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Merkezi yönetim faiz dışı bütçe dengesinin 1998’den bu yana ilk kez fazla vermesi bekleniyor. Güçlü bir ekonomi hedefi ile mali sürdürülebilirlik arasında denge kuran bir bütçe hazırladığımıza inanıyorum.”

Bu değerlendirme, Japon hükümetinin bir yandan ekonomik büyümeyi desteklerken diğer yandan mali disiplini güçlendirmeye yönelik adımlar attığını gösteriyor.

Faiz dışı bütçe dengesi neden kritik?

Faiz dışı bütçe dengesi, devletin faiz ödemeleri hariç tutulduğunda gelirleri ile giderleri arasındaki farkı ifade ediyor. Bu gösterge, kamu maliyesinin yapısal sağlığı açısından kritik bir ölçüt olarak kabul ediliyor.

Uzmanlara göre, faiz dışı fazla verilmesi, bir ülkenin borç stokunu azaltabilme kapasitesini ve uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini artıran temel unsurlardan biri.

Japonya gibi kamu borcunun milli gelire oranı yüzde 250 seviyelerine yaklaşan bir ekonomi için faiz dışı bütçe dengesinde fazla verilmesi, mali disiplin açısından önemli bir eşik anlamına geliyor.

1998’den bu yana ilk kez fazla beklentisi

Japonya, 1990’lı yılların sonlarından bu yana ekonomik durgunluk, deflasyon ve yaşlanan nüfus gibi yapısal sorunlarla mücadele ediyor. 1998 Asya finans krizinin ardından kamu harcamalarının artması ve vergi gelirlerinin zayıf seyretmesi, bütçe dengelerinde kalıcı açıkların oluşmasına yol açtı.

Bu süreçte Japonya hükümetleri, ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla genişleyici mali politikalar uyguladı. Ancak bu politikalar, kamu borcunun hızla artmasına neden oldu.

Faiz dışı bütçe dengesinin 28 yıl sonra ilk kez fazla vermesi, bu uzun sürecin ardından mali politikada önemli bir kırılmaya işaret ediyor.

Maliye Bakanlığı: 1,34 trilyon yen fazla öngörülüyor

Japonya Maliye Bakanlığı tarafından paylaşılan verilere göre, Nisan ayında başlayacak yeni mali yıl için ulusal düzeyde faiz dışı bütçe dengesinin 1,34 trilyon yen fazla vermesi bekleniyor.

Bu rakam, merkezi yönetimin gelirlerinin, faiz dışı harcamalarını aşacağı anlamına geliyor. Maliye Bakanlığı yetkilileri, vergi gelirlerindeki artış ve harcama disiplininin bu sonuçta etkili olduğunu belirtiyor.

Uzmanlar, söz konusu fazla rakamının mutlak büyüklüğünden ziyade, psikolojik ve yapısal etkisinin daha önemli olduğunu vurguluyor.

Kabine Ofisi’nin resmi tahmini bekleniyor

Japonya Kabine Ofisi’nin faiz dışı bütçe dengesine ilişkin resmi tahmininin ise önümüzdeki ay açıklanması bekleniyor. Bu tahminin, yerel yönetimlerin bütçe verilerini de kapsayacağı ifade ediliyor.

Yerel yönetim verilerinin eklenmesiyle birlikte açıklanacak nihai rakamın, Japonya’nın genel kamu maliyesi görünümü açısından daha kapsamlı bir tablo sunacağı belirtiliyor.

Piyasalar ve kredi derecelendirme kuruluşları, Kabine Ofisi’nin açıklayacağı bu verileri yakından takip ediyor.

Japonya’nın yüksek borç sorunu devam ediyor

Faiz dışı bütçe dengesinde fazla verilmesi beklentisine rağmen, Japonya’nın kamu borcu sorunu gündemdeki yerini koruyor. Ülkenin kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya oranı, gelişmiş ekonomiler arasında en yüksek seviyelerden birinde bulunuyor.

Uzmanlar, faiz dışı fazla verilmesinin borç dinamiklerini olumlu etkileyeceğini ancak borç stokunun kısa vadede ciddi şekilde azalmasının zor olduğunu belirtiyor.

Bu nedenle Japonya için asıl kritik unsurun, faiz dışı fazla politikasının sürdürülebilir olup olmayacağı olduğu ifade ediliyor.

Para politikası ile mali politika arasındaki denge

Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) uzun yıllardır sürdürdüğü ultra gevşek para politikası, kamu borcunun finansmanında önemli bir rol oynadı. Düşük faiz ortamı, hükümetin borçlanma maliyetlerini sınırladı.

Ancak son dönemde enflasyonda gözlenen artış ve ücretlerdeki yükseliş, BOJ’un para politikasında normalleşme adımları atabileceğine işaret ediyor.

Bu bağlamda, faiz dışı bütçe fazlası beklentisi, para politikasındaki olası sıkılaşma sürecinde maliye politikası açısından önemli bir denge unsuru olarak değerlendiriliyor.

Ekonomik büyüme ve vergi gelirleri etkili oldu

Japonya’da son dönemde ekonomik aktivitede gözlenen toparlanma, bütçe gelirlerini olumlu etkiledi. Kurumsal kârların artması ve istihdam piyasasındaki iyileşme, vergi gelirlerinde artış sağladı.

Özellikle tüketim ve kurumlar vergisinden elde edilen gelirlerin, bütçe dengesine katkı sunduğu belirtiliyor.

Bu gelişmeler, faiz dışı bütçe dengesinde fazla verilmesinin arkasındaki temel faktörler arasında yer alıyor.

Yaşlanan nüfus ve sosyal harcamalar baskı yaratıyor

Öte yandan Japonya’nın demografik yapısı, kamu maliyesi üzerinde uzun vadeli baskı oluşturmaya devam ediyor. Hızla yaşlanan nüfus, sağlık ve sosyal güvenlik harcamalarının artmasına yol açıyor.

Uzmanlar, bu yapısal sorunun çözülmeden mali disiplinin kalıcı hale gelmesinin zor olduğunu vurguluyor.

Bu nedenle, bütçe fazlası beklentisinin tek başına yeterli olmadığı, yapısal reformların da hayata geçirilmesi gerektiği ifade ediliyor.

Kredi derecelendirme kuruluşları nasıl bakıyor?

Kredi derecelendirme kuruluşları, Japonya’nın mali performansını yakından izliyor. Faiz dışı bütçe fazlası beklentisi, ülkenin kredi notu açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendiriliyor.

Ancak kuruluşlar, borç stokunun büyüklüğü ve demografik riskler nedeniyle temkinli duruşlarını sürdürüyor.

Faiz dışı fazlanın birkaç yıl üst üste devam etmesi halinde, Japonya’nın mali görünümüne ilişkin değerlendirmelerin daha olumlu hale gelebileceği belirtiliyor.

Piyasaların ilk tepkisi

Piyasalarda, Japonya’nın bütçe dengesine ilişkin açıklamaların ardından sınırlı ancak olumlu bir hava oluştu. Japon tahvil getirilerinde belirgin bir oynaklık gözlenmezken, yatırımcıların uzun vadeli mali disiplin sinyallerini not ettiği ifade ediliyor.

Analistler, bu tür gelişmelerin Japon varlıklarına yönelik algıyı orta ve uzun vadede destekleyebileceğini belirtiyor.

Asya ekonomileri için örnek olabilir mi?

Japonya’nın faiz dışı bütçe fazlası hedefi, borçluluk oranı yüksek olan diğer Asya ekonomileri için de dikkatle izleniyor.

Uzmanlar, Japonya’nın deneyiminin, büyüme ve mali disiplin arasında denge kurmaya çalışan ülkeler için önemli dersler barındırdığını ifade ediyor.

Ancak her ülkenin ekonomik ve demografik yapısının farklı olduğu, bu nedenle birebir karşılaştırmaların sınırlı olduğu da vurgulanıyor.

Genel değerlendirme

Japonya’da 28 yıl sonra ilk kez faiz dışı bütçe fazlası verilmesi beklentisi, ülke kamu maliyesi açısından tarihi bir dönüm noktasına işaret ediyor. Başbakan Sanae Takaichi’nin açıklamaları, mali disiplin ile ekonomik büyüme arasında bir denge kurulmaya çalışıldığını gösteriyor.

Maliye Bakanlığı’nın 1,34 trilyon yenlik fazla öngörüsü ve Kabine Ofisi’nin önümüzdeki ay açıklayacağı resmi tahminler, bu sürecin netliğini artıracak.

Uzmanlara göre, asıl önemli olan bu fazla politikasının sürdürülebilir hale gelmesi ve Japonya’nın uzun vadeli kamu maliyesi sorunlarına kalıcı çözümler üretilmesi olacak.

Japonya’da 28 yıl sonra faiz dışı bütçe fazlası bekleniyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Fransa’da 2026 yılı bütçesiyle ilgili uzlaşma çabaları başarısız oldu. Ulusal Meclis ve Senato’dan oluşan ortak komite, yürütülen müzakerelerde farklı siyasi görüşlerin ortak bir zemin bulamaması nedeniyle anlaşmaya varamadı. Bütçe taslağının yıl sonuna kadar yasalaşamayacağı kesinleşirken, Fransa hükümeti alternatif çözüm olarak geçici yasal düzenlemeye hazırlanıyor.

Parlamentoda uzlaşma sağlanamadı, bütçe belirsizliği büyüdü

Fransa Ulusal Meclisi ve Senato’dan yedişer parlamenterin yer aldığı komite, 2026 bütçesi üzerinde uzlaşmak amacıyla bir araya geldi. Ancak sabah saatlerinde yapılan toplantılarda derin siyasi farklılıklar nedeniyle bütçenin ortaklaştırılması girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Farklı partilere mensup üyelerin fikir ayrılıkları, tasarının tek bir metin haline getirilmesini imkânsız hale getirdi.

Başbakan Lecornu: Uzlaşmazlık vatandaşlara maliyet çıkarıyor

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada “Parlamento yıl sonuna kadar Fransa bütçesini oylayamayacak. Bundan üzüntü duyuyorum ve vatandaşlarımız bunun sonuçlarına katlanmak zorunda kalmamalı” ifadelerini kullandı. Başbakan, bazı parlamenterleri siyasi hesaplar uğruna yapıcı diyalogdan kaçmakla suçladı. Lecornu, gerekli adımların atılması adına hükümetin geçici yasa düzenlemesi için Danıştay’a başvuracağını açıkladı.

Geçici bütçe yasası: “Loi spéciale” devreye alınacak

Fransız Anayasası’na göre olağan bütçenin onaylanamadığı durumlarda, hükümet “loi spéciale” adı verilen geçici bir düzenlemeyle harcama ve vergi uygulamalarını sürdürme yetkisine sahip. Bu düzenleme, kamu harcamalarının aksamasını önlemeyi ve yılın ilk çeyreğinde yeni bütçe taslağı hazırlanana kadar idari işleyişin devamını sağlamayı amaçlıyor. Hükümetin bu özel yasa taslağını Danıştay’a sunarak 2026 yılı için geçici mali çerçeve oluşturması bekleniyor. Ancak bu yöntem, kamu maliyesi açısından belirsizliğin yeni yıla sarkması anlamına geliyor.

Bütçe açığı hedefleri revize ediliyor

Fransız hükümeti, daha önce 2026 yılı için bütçe açığını gayrisafi yurt içi hasılanın (%GSYH) %5,3’ü seviyesinde tutmayı hedeflediğini açıklamıştı. Bu oran, 2025’teki %5,4 seviyesinin hafif altında olsa da, Başbakan Lecornu’nun ilk hedefi %4,7 idi. Ancak son açıklamalarda açığın %5 sınırında tutulmasının “realist” olduğu vurgulandı. Bütçe taslağının meclisten geçmemesi, bu hedeflerin teknik olarak geçersiz kalmasına yol açarken, mali piyasalarda Fransa’nın borçlanma görünümüne dair soru işaretlerini artırdı.

Merkez Bankası uyarısı: %5’in üzeri piyasalarda baskı yaratır

Fransa Merkez Bankası Başkanı François Villeroy de Galhau, bütçe açığının 2026 yılında %5’in altına çekilememesi durumunda tahvil piyasalarından sert bir tepki gelebileceği uyarısında bulundu. Bu açıklama, hükümetin bütçe disiplini konusundaki inandırıcılığını koruması gerektiğine işaret ediyor. Uzmanlar, açığın kalıcı şekilde yüksek seyretmesinin, ülkenin kredi notu ve uzun vadeli borçlanma maliyetleri üzerinde baskı oluşturabileceğini vurguluyor.

Tahvil farkları genişliyor, yatırımcılar temkinli

Cuma günü itibarıyla Fransa’nın 10 yıllık devlet tahvilleri ile Almanya’nın aynı vadeli tahvilleri arasındaki getiri farkı 71 baz puana ulaştı. Bu seviye, son ayların en yüksek farklarından biri olarak kaydedildi. Piyasalar, Fransa’nın mali sürdürülebilirliği konusundaki kaygılarla daha yüksek risk primi talep ediyor. Fransa’nın euro bölgesi içinde ikinci en büyük ekonomi olması nedeniyle, mali belirsizlikler yalnızca yerel değil, Avrupa genelinde de yatırımcı duyarlılığını etkiliyor.

Yeni yıl bütçesiz başlayabilir

Tüm bu gelişmeler, Fransa’nın 2026 yılına onaylı bir bütçe olmadan girme olasılığını artırıyor. Bu durum, kamu yatırımları, sosyal harcamalar ve altyapı projeleri açısından planlamaların gecikmesine neden olabilir. Geçici yasa düzenlemesi idari işleyişi koruyacak olsa da, hükümetin reform paketleri, teşvik programları ve mali disiplin hedefleri rafa kalkabilir. 2026’nın ilk aylarında bütçe yeniden hazırlanıp oylamaya sunulana kadar, mali belirsizliklerin sürmesi bekleniyor.

Sonuç: Fransa bütçe disiplininde inandırıcılık testinde

Fransa’da bütçeye dair yaşanan bu tıkanıklık, ülkenin kamu finansmanı yönetiminde karşılaştığı siyasi zorlukları bir kez daha gündeme getirdi. Uzmanlar, hükümetin orta vadeli mali hedeflere ulaşması için sadece teknik değil, siyasi istikrarın da büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor. Kamu borç oranının GSYH’ye oranla %110 seviyesine yaklaşmış olması, Fransa’nın mali alanda esneklik marjını daraltıyor. 2026 bütçesinin onaylanamaması, uluslararası yatırımcılar nezdinde Fransa’nın kredi güvenilirliğini de etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Fransa’da 2026 bütçesi üzerinde uzlaşma sağlanamadı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Ulusal Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü (NIESR), İngiltere ekonomisinin ikinci çeyrekte beklenenden güçlü performans göstermesinin ardından, üçüncü çeyrekte yüzde 0,5'lik çeyreklik büyüme öngörüsünde bulundu.

Enstitü, ikinci çeyrekteki büyümenin büyük ölçüde hizmetler ve inşaat sektörlerindeki güçlü aktiviteden kaynaklandığını belirtti.

NIESR tahminine göre, destekleyici maliye politikaları ve iş gücü piyasasında soğuma hızının yavaşlaması, kırılgan küresel koşullara rağmen büyümeyi destekleyecek. Ancak, kamu maliyesindeki kırılganlık nedeniyle sonbahar bütçesinde mali sıkılaştırma olasılığı ve uzun süreli politika belirsizliği, ülkenin borç görünümünü olumsuz etkileyebilir.

Enstitü, bu faktörlerin üçüncü çeyrek büyüme tahmini üzerinde önemli bir risk oluşturduğunu vurguladı.

NIESR: İngiltere ekonomisi 3. çeyrekte %0,5 büyüyebilir adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, merkezi yönetim borç stoku 2025 yılı Mayıs ayı sonunda 11 trilyon 64,4 milyar TL’ye ulaştı. Borcun %55’i döviz cinsi borçlardan oluştu.

Merkezi yönetim borcu 11 trilyon 64,4 milyar TL’ye çıktı

31 Mayıs 2025 tarihi itibarıyla merkezi yönetim borç stoku toplam 11 trilyon 64,4 milyar TL olarak kaydedildi. Bu borcun 5 trilyon 13,6 milyar TL’lik kısmı Türk Lirası cinsi borçlardan, 6 trilyon 50,8 milyar TL’lik kısmı ise döviz cinsi borçlardan oluştu.

Hazine alacak stoku 31,2 milyar TL’ye ulaştı

Aynı tarihte Hazine alacak stoku 31,2 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu alacaklar içerisinde en yüksek payı 11,1 milyar TL ile mahalli idareler aldı.

Tahsil edilen alacak tutarı sadece 2 milyar TL oldu

Mayıs 2025 sonu itibarıyla Hazine alacaklarından toplam 2 milyar TL’lik tahsilat gerçekleştirildi. Tahsilatın toplam alacaklara oranının sınırlı kalması dikkat çekti.

Merkezi yönetim borç stoku mayısta 11 trilyon TL’yi aştı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Fransa Bütçe Bakanı Amelie de Montchalin, ülkenin mali disiplinini yeniden sağlamaması durumunda Uluslararası Para Fonu (IMF) veya Avrupa kurumları tarafından gözetim altına alınabileceği uyarısında bulundu.

“Evimizi düzene sokmazsak başkaları karar verir”

Montchalin, "Bugün bütçe silahını yeniden ele geçirmeli, evimizi düzene sokmalı ve yeniden yapılandırmalıyız, çünkü bunu yapmazsak başkaları bizim adımıza karar verecek" açıklamasında bulundu.

Fransa’nın IMF tarafından denetlenme riski olup olmadığı sorulduğunda ise, "Uluslararası kurumlar, Avrupa kurumları ve kreditörlerimiz tarafından denetlenme riski var" ifadesini kullandı.

Fransa’nın bütçe açığı Euro bölgesinde en yüksek seviyede

AB’nin mali kurallarına uymama konusunda uzun bir geçmişe sahip olan Fransa, 2025 yılında ekonomik çıktısının tahmini olarak %5,4'ü oranında kamu sektörü açığı vermesi beklenen ülke konumunda. Bu oran, Euro bölgesindeki en büyük bütçe açığı olarak dikkat çekiyor.

Fransa IMF ve Avrupa denetimi riskiyle karşı karşıya kalabilir adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.