Hazine, iki ayrı tahvil ihalesinin ardından piyasa yapıcılarına toplam 32 milyar TL tutarında ek satış gerçekleştirdi. Satışlar ROT (Rekabetçi Olmayan Teklif) yöntemiyle yapıldı.

Hazine dört yıl vadeli tahvilde 25 milyar TL ek satış yaptı

Hazine Müsteşarlığı, 4 yıl vadeli TLREF’e endeksli tahvil ihalesinde kamu kurumlarına herhangi bir satış yapmadı. Bu ihalede tüm satış piyasa yapıcı bankalar üzerinden gerçekleşti.

Piyasa yapıcıların bu ihaledeki teklif tutarı 62,24 milyar TL olarak açıklandı. Söz konusu kesime yapılan satış tutarı ise 25 milyar TL düzeyinde gerçekleşti.

TLREF’e endeksli tahvil, getirisi Türk lirası gecelik referans faiz oranına bağlı olarak değişen bir borçlanma aracı. Bu yapı sayesinde yatırımcı, piyasa faizlerindeki değişimden doğrudan etkileniyor.

Sekiz yıl vadeli tahvilde kamu ve piyasa yapıcılara satış yapıldı

8 yıl vadeli tahvil ihalesinde tablo farklı şekillendi. Kamu kurumlarının teklif tutarı 3 milyar TL olurken, kamuya yapılan satış da aynı miktarda, yani 3 milyar TL olarak gerçekleşti.

Aynı ihalede piyasa yapıcıların teklif tutarı 6,61 milyar TL’ye ulaştı. Bu kesime yönelik satış tutarı ise 4 milyar TL düzeyinde açıklandı.

Böylece Hazine, her iki ihalede piyasa yapıcılara yaptığı satışlarla birlikte toplamda 32 milyar TL’lik ek kaynak sağlamış oldu. ROT uygulaması, ihale günü belirlenen fiyat üzerinden piyasa yapıcı bankalara ek tahvil satışı yapılmasına imkân tanıyan bir mekanizma olarak öne çıkıyor.

Hazine’den iki ihalede piyasa yapıcılara 32 milyar TL satış adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İngiltere’de kamu sektörü net borçlanması ağustos ayında 18,3 milyar sterlin seviyesine çıkarak hükümetin bütçe açığını daraltma planları üzerindeki mali baskıyı artırdı ve resmi öngörülerin oldukça üzerinde gerçekleşti.

Ağustos ayında kamu borçlanması beklentileri aştı

Birleşik Krallık ekonomisinde kamu maliyesi verileri, hükümetin harcama ve gelir dengesindeki makasın açılmaya devam ettiğini gösteriyor. İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) tarafından yayımlanan son verilere göre, ağustos ayında kamu maliyesindeki açık belirgin bir ivme kazandı.

Devletin temel faaliyetlerini finanse etmek için piyasalardan sağladığı kaynağı ifade eden kamu sektörü net borçlanması (PSNB), ağustos ayında 18,3 milyar sterlin olarak kaydedildi. Bu rakam, mali otoritelerin bütçe dengesini sağlama çabalarının önündeki zorlukları gözler önüne seriyor.

Geçtiğimiz yılın aynı dönemiyle yapılan karşılaştırmalar, tablonun ne yönde değiştiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Ağustos 2025 döneminde kamu borçlanması 15,4 milyar sterlin seviyesinde bulunuyordu.

İki dönem arasındaki fark incelendiğinde, bütçe açığının geçen yılın aynı ayına kıyasla 2,9 milyar sterlin artış gösterdiği hesaplanıyor. Bu artış, hazinenin borçlanma maliyetlerini yönetme stratejilerini yeniden gözden geçirmesini gerektiren temel bir faktör olarak öne çıkıyor.

Mali yıl toplam borçlanması bütçe tahminlerini geride bıraktı

Mali yılın başlangıcı olan nisan ayından ağustos sonuna kadar geçen süreçteki kümülatif veriler, yıllık hedeflerden sapmalar yaşandığına işaret ediyor. Bu dönemde toplam kamu borçlanması 77,3 milyar sterlin düzeyine ulaştı.

Söz konusu tutar, bir önceki mali yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında 2,2 milyar sterlin daha düşük bir borçlanmaya işaret etse de, resmi tahmin kurumlarının projeksiyonlarıyla uyumsuzluk taşıyor.

Hükümetin bağımsız ekonomik tahmin kurumu olan Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR), mart ayında yayımladığı raporlarda daha iyimser bir tablo çizmişti. Ancak gerçekleşen 77,3 milyar sterlinlik borçlanma, OBR’nin mart ayındaki projeksiyonlarının tam 8,1 milyar sterlin üzerinde kaldı.

Bu sapmanın arkasında yatan temel etkenler arasında şunlar yer alıyor:

• Beklentilerin üzerinde seyreden kamu hizmeti maliyetleri ve operasyonel giderler
• Enflasyonist baskıların borçlanma faizleri üzerinde yarattığı ilave yük
• Vergi gelirleri ile zorunlu harcamalar arasındaki dengesizliğin sürmesi

Yeni bütçe öncesinde nakit gereksinimi ve mali görünüm

Kamu maliyesindeki nakit akışını gösteren bir diğer önemli metrik olan kamu sektörü net nakit gereksinimi (PSNCR) verileri de ONS tarafından paylaşıldı. Ağustosta devletin fiili nakit ihtiyacı 10 milyar sterlin olarak gerçekleşti.

Nakit gereksinimi, geçen yılın aynı ayında kaydedilen 10,2 milyar sterlinlik seviyeye göre çok küçük bir iyileşme gösterse de, genel borçlanma eğilimindeki artışı dengelemeye yetmedi.

Açıklanan bu rakamlar, İngiltere hükümetinin ekonomi kurmayları için kritik bir zamanlamaya denk geliyor. Gelecek ay açıklanması planlanan yeni bütçe paketi öncesinde, hazinenin manevra alanının daraldığı görülüyor.

Maliye politikalarını belirleyen yetkililerin, artan borçlanma ihtiyacını dizginlemek adına yeni bütçede daha sıkı harcama kontrolleri ve alternatif gelir yaratıcı adımlar atması bekleniyor. Hükümetin bütçe açığını azaltma taahhütleri ile artan kamu finansman ihtiyacı arasındaki denge, piyasa aktörleri tarafından yakından izlenmeye devam ediyor.

İngiltere’de kamu borçlanması ağustosta arttı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), 2025’in üçüncü çeyreği itibarıyla küresel borcun 345,7 trilyon dolara yükseldiğini açıkladı. Bu tutar, dünya genelinde üretilen toplam mal ve hizmetlerin parasal karşılığı olan küresel GSYH’nin yaklaşık %310’una denk geliyor. Özellikle kamu borcundaki artış, küresel borç seviyesinin başlıca itici gücü haline geldi.

Küresel borç 345,7 trilyon dolara çıktı, oran GSYH’nin %310’una ulaştı

IIF (Institute of International Finance) tarafından yayımlanan rapora göre, 2025’in üçüncü çeyreği sonunda küresel borç stoku 345,7 trilyon dolar seviyesine ulaştı. Bu rakam, küresel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYH) yaklaşık %310’una denk geliyor. Bu oran, 2022 ortasından bu yana görece istikrarlı seyretmesine rağmen, mutlak borç miktarındaki artış hız kesmiyor. Sadece 2025’in Ocak-Eylül döneminde, dünya genelindeki borç yükü 26,4 trilyon dolar arttı. Bu da haftalık bazda yaklaşık 675 milyar dolarlık bir artışa denk geliyor. Özellikle kamu borçlanmasındaki artış, toplam borç seviyesinin yukarı yönlü hareketinin başlıca nedeni olarak öne çıkıyor.

Gelişmiş ülkeler borcun büyük kısmını oluşturuyor

2025’in üçüncü çeyreği itibarıyla gelişmiş ekonomilerde toplam borç 230,6 trilyon dolara ulaşarak rekor kırdı. Bu ülkelerde borçlanmanın önemli bir kısmı kamu finansmanı kaynaklı gerçekleşti. IIF verileri, ABD ve Çin’in, borç artışında başı çektiğini gösteriyor. Bu iki ülkeyi sırasıyla Fransa, İtalya ve Brezilya izledi. Özellikle pandemiden sonra genişlemeci maliye politikalarının sürmesi, bütçe açıklarını kapatmak için yoğun borçlanmaya gidilmesine yol açtı. Enflasyonist baskılar nedeniyle yükselen faiz oranları, borcun sürdürülebilirliği açısından ciddi bir endişe kaynağı haline gelmiş durumda.

Gelişmekte olan piyasalarda borç 115 trilyon doları aştı

Gelişmekte olan ekonomilerde borç, 2025’in üçüncü çeyreğinde 115 trilyon doları geçti. Özellikle Rusya, Güney Kore, Polonya ve Meksika, borç stoklarındaki artış açısından dikkat çeken ülkeler arasında yer aldı. Yüksek faiz ortamı ve döviz kurlarındaki oynaklık, gelişmekte olan ülkelerin borç servis maliyetlerini artırırken, yatırımcı güveni açısından kırılganlık oluşturuyor. IIF raporuna göre, bu ülkelerin önemli bir kısmı 2026 yılında ciddi bir yeniden finansman ihtiyacıyla karşı karşıya kalacak.

Eurobond ihracında rekor seviye: 255,7 milyar dolar

IIF ve JPMorgan verilerine göre, 2025 yılı boyunca gelişmekte olan piyasalarda gerçekleştirilen eurobond ihraçları rekor kırdı. Aralık ayı başı itibarıyla toplam ihraç 255,7 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bu tutarın 182,1 milyar doları, yatırım yapılabilir nota sahip ülkeler tarafından gerçekleştirildi. Eurobond ihracındaki bu artış, gelişmekte olan ekonomilerin dış finansman ihtiyaçlarını karşılamakta artan bir şekilde uluslararası piyasalara yöneldiğini ortaya koyuyor. Ancak yüksek faiz oranları nedeniyle bu kaynakların maliyeti, önceki yıllara kıyasla oldukça yükselmiş durumda.

Kamu borcu küresel borç artışında başı çekiyor

Raporun en dikkat çeken bulgularından biri, küresel borç artışının neredeyse tamamının kamu sektöründen kaynaklanması oldu. Genişlemeci maliye politikaları, pandemi sonrası toparlanma sürecinde devletlerin ekonomiye daha fazla müdahale etmesine yol açtı. Bu da hükümetlerin borçlanma seviyelerini hızla artırdı. Özellikle sosyal harcamalar, altyapı yatırımları ve enerji sübvansiyonları gibi kalemler kamu bütçelerinde baskı yaratırken, vergi gelirleri bu harcamaların finansmanında yetersiz kalmaya devam ediyor. Bu da borçlanmanın ana alternatif kaynak olarak kullanılmasına neden oluyor.

Doların zayıflaması borç stoklarını büyütüyor

2025 yılı boyunca ABD dolarında yaşanan zayıflama, yerel para cinsinden borçların dolar bazında değerini artırdı. Bu durum, özellikle gelişmekte olan ülkelerin dış borçlarının dolar karşısındaki büyüklüğünü yükseltti. IIF, doların değerindeki her %5’lik düşüşün, gelişen piyasalarda borç stokunu ortalama %1,2 oranında artırdığını tahmin ediyor. Bu mekanizma, kur dalgalanmalarına karşı korumasız ülkeler için önemli bir risk unsuru oluşturuyor. Döviz gelirleri sınırlı olan ekonomilerde, dış borç servisi bu nedenle mali dengeleri zorlayabiliyor.

ABD’de yargı kararı yeni borç dalgası yaratabilir

IIF, ABD Yüksek Mahkemesi’nin, Trump yönetimi tarafından uygulanan tarifelerin yasallığına ilişkin kararının, ülkenin borçlanma ihtiyacını artırabileceği konusunda uyarıda bulundu. Kararın olumsuz çıkması durumunda, ABD Hazine’sinin daha fazla açıkla karşılaşması ve borçlanma ihtiyacının büyümesi bekleniyor. ABD, 2025 yılı içinde toplamda 3,5 trilyon dolarlık yeni tahvil ihraç etti ve faiz ödemeleri, bütçedeki en büyük kalemlerden biri haline geldi. Bu nedenle yargı kararlarının borç dinamiklerine etkisi, finansal piyasalarda da yakından izleniyor.

Finans dışı şirket borcu 100 trilyon dolara yaklaştı

Raporda, küresel ölçekte finans dışı şirketlerin borçlarının 2025 üçüncü çeyreği itibarıyla 100 trilyon dolara yaklaştığı vurgulandı. Özellikle yapay zekâ ve temiz enerji gibi yüksek yatırım gerektiren sektörlerde borçlanma temposu daha da hızlandı. Bu artış, hem inovasyona dayalı sektörlerdeki sermaye ihtiyacının büyüklüğünü hem de şirketlerin uzun vadeli yatırımlar için dış finansmana bağımlılığını ortaya koyuyor. Ancak faiz oranlarının yüksek olduğu bir dönemde bu tür borçlar, şirket bilançolarında kırılganlık yaratma riski taşıyor.

Hanehalkı borcu 64 trilyon dolara çıktı, oran düşüşte

Küresel düzeyde hanehalkı borcu, 2025’in üçüncü çeyreğinde 64 trilyon dolara ulaştı. Ancak, bu borcun GSYH’ye oranı %57’ye gerileyerek 2015’ten bu yana en düşük seviyeye indi. Bu gelişme, hanehalklarının borçlarını görece daha sürdürülebilir düzeyde tuttuğunu gösteriyor. Özellikle gelişmiş ekonomilerde, konut kredilerindeki yavaşlama ve tüketici kredilerine erişimdeki sıkılaşma, hanehalkı borcunun sınırlı artmasına neden oldu. Ancak bu durum, iç talep büyümesi açısından sınırlayıcı bir faktör olmaya devam ediyor.

2026’da yeniden finansman riski büyüyor

IIF verilerine göre, 2026 yılında gelişmekte olan piyasaların yaklaşık 8 trilyon dolar, gelişmiş ekonomilerin ise 16 trilyon doların üzerinde borcu yeniden finanse etmesi gerekecek. Bu durum, küresel finansal sistemde yüksek yeniden finansman riskine işaret ediyor. Yüksek faiz oranları, daralan küresel likidite ve jeopolitik belirsizlikler, borçlanma koşullarını daha da zorlaştırabilir. Dolayısıyla 2026 yılı, kamu ve özel sektörün finansman stratejileri açısından kritik önemde olacak.

Küresel borç 2025’in 3. çeyreğinde 345,7 trilyon dolara ulaştı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, bugün gerçekleştirilecek 2 yıl (700 gün) vadeli sabit kuponlu tahvil ihalesi öncesinde kamu kuruluşları ve piyasa yapıcılarına toplam 38 milyar 30 milyon TL tutarında rekabetçi olmayan teklif (ROT) satışı yaptı.

Piyasa yapıcılarına 26 milyar TL, kamuya 12,03 milyar TL satış

İhale öncesinde piyasa yapıcılarına yapılan ROT satış tutarı 26 milyar TL olurken, kamuya yapılan ROT satış miktarı 12 milyar 30 milyon TL olarak gerçekleşti. Piyasa yapıcıları ihaleye toplam 50 milyar 942 milyon TL, kamu kuruluşları ise 12,03 milyar TL teklif sundu.

İhalede yüksek talep beklentisi

Bugün yapılacak 2 yıl vadeli sabit kuponlu tahvil ihalesinde, piyasa yapıcıların güçlü teklif hacmi dikkati çekti. Hazine’nin yılın ikinci yarısında artan borçlanma ihtiyacını karşılamak için ihale takvimine yoğun şekilde devam etmesi bekleniyor.

Hazine’den ihale öncesi 38 milyar TL’lik ROT satışı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.