İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya’dan oluşan E4 ülkeleri, ABD ile İran arasında sağlanan ve savaşı sona erdirecek barış anlaşmasının ardından kapsamlı bir ortak açıklama yayımladı. Dört ülkenin liderleri tarafından pazar günü yapılan açıklamada; İran’ın nükleer programı, Batı Şeria’daki yerleşimci şiddeti ve Filistin’in içinden geçtiği ekonomik kriz gibi kritik bölgesel sorunlara dair net mesajlar verildi.

İran’a nükleer yaptırımların kaldırılması gündemde

Açıklamanın en dikkat çekici kısımlarından biri İran ile ilgili atılacak diplomatik adımlar oldu. E4 ülkeleri, Tahran yönetiminin nükleer programına ilişkin atacağı yapıcı adımlara karşılık olarak yaptırımları kaldırmaya hazır olduklarını duyurdu.

• İran’ın hiçbir zaman nükleer silah edinmemesi gerektiğinin altı çizildi.

• Liderler, bu hedef doğrultusunda ABD, İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile ortak çalışmaya hazır olduklarını bildirdi.

Batı Şeria’da şiddet ve yerleşim yeri ihlalleri rekor kırıyor

Avrupalı liderler, Filistinli sivillere yönelik yerleşimci şiddetindeki benzeri görülmemiş artışı güçlü bir dille kınayarak Batı Şeria’da istikrar çağrısında bulundu. İstikrarı bozucu bu faaliyetlerin, Gazze’ye ilişkin 20 maddelik planın başarısını ve uzun vadeli barış beklentilerini tehlikeye attığı belirtildi.

Birleşmiş Milletler (BM) İnsani İşler Koordinasyon Ofisi verileri ve son dönemdeki yerleşim kararları tablodaki gibi şekillendi:

Dört ülke, İsrail hükümetinden uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uymasını, işgal altındaki topraklarda yaşayan Filistinlileri korumasını ve saldırganlardan hesap sormasını talep etti. Ayrıca, her türlü kısmi, tam veya fiilî ilhaka karşı çıkıldığı yinelendi.

Filistin Yönetimi’nin mali çöküşü bölgesel tehdit

Filistin Yönetimi’nin derinleşen mali krizine dikkat çeken E4 ülkeleri, yaşanacak ekonomik bir çöküşün sadece Filistin’i değil, İsrail’in kendi güvenliği dahil tüm bölgesel istikrarı tehdit edeceği konusunda uyardı. Ekonomik sürdürülebilirlik için şu adımların atılması istendi:

• Filistin Yönetimi’ne ait vergi gelirlerinin derhal serbest bırakılması.

• İsrail ve Filistin bankaları arasındaki muhabir bankacılık sisteminin uzatılması.

• Bölgedeki şekel transferlerinin artırılması.

Liderler açıklamalarını, İsrail ile yan yana, barış ve güvenlik içinde yaşayacak bağımsız, demokratik, kesintisiz ve egemen bir Filistin devletini öngören iki devletli çözüme olan bağlılıklarını yeniden teyit ederek sonlandırdı.

İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya İran yaptırımlarını kaldırmaya hazır adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Birleşmiş Milletler üyesi ülkelerin yaklaşık %80’i Filistin’i tanırken, bu hafta İngiltere, Kanada ve Fransa da Gazze’de süren savaşın ardından bu karara katıldı. Japonya’dan da tarihi bir mesaj geldi.

Ishiba: Mesele tanıyıp tanımamak değil, ne zaman tanıyacağımız

Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba, BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Tokyo’nun Filistin’i tanımasının artık kaçınılmaz olduğunu söyledi. Ishiba, “Bizim için mesele tanımak değil, ne zaman tanıyacağımızdır” diyerek net bir mesaj verdi.

İsrail’in tek taraflı eylemlerine kınama

Ishiba, İsrail’in Filistin devletine yönelik sert açıklamalarını ve tek taraflı eylemlerini “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. Japonya’nın, iki devletli çözümün engellenmesi halinde yeni önlemler alabileceğini de vurguladı.

Filistin’in barış içinde yaşaması gerektiğine dikkat

“Hamas’ın terörü ve Gazze’deki yıkım hepimizi derinden üzüyor” diyen Ishiba, Filistin’in barış içinde İsrail ile yan yana yaşamasının önemine değindi. Ayrıca Filistin yönetiminin uluslararası toplumda güvenilir bir aktör olabilmesi için hesap verebilirlik mekanizması kurması gerektiğini söyledi.

Japonya: Filistin’i tanımak an meselesi, İsrail’in eylemleri kınandı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, ülkesinin Eylül ayında yapılacak Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu toplantısında Filistin devletini tanıyacağını ve bu kararda Birleşik Krallık, Fransa ve Kanada ile ortak hareket edeceğini doğruladı.

Tanıma kararı şartlara bağlı olacak

Albanese, Filistin devletinin tanınmasının, Filistin Yönetimi tarafından Avustralya’ya verilen taahhütlere bağlı olduğunu belirtti. Başbakan, Hamas’ın gelecekteki herhangi bir Filistin devletinde rol alamayacağını vurgulayarak, “Bu, Avustralya'nın Başkan Abbas ve Filistin Yönetimi'nden talep ettiği ve aldığı taahhütlerden biridir” dedi.

Uluslararası liderlerle koordinasyon

Kararın, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Yeni Zelanda Başbakanı Christopher Luxon ve Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba ile görüşüldüğünü aktaran Albanese, iki devletli çözümün Orta Doğu’daki şiddet döngüsünü kırmak için en önemli fırsat olduğunu ifade etti. “İki devletli bir çözüm, Gazze’deki çatışma, acı ve açlığa son vermek için insanlığın en iyi umududur” diye konuştu.

Avustralya, Birleşik Krallık ve Fransa ile Filistin tanımasında ortak hareket edecek adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.