ABD Senatosu, Rusya’ya yönelik kapsamlı yaptırımlar öngören tasarının önünü açan usul oylamasını 86’ya karşı 12 oyla kabul etti. Geçtiğimiz günlerde hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın adını taşıyan tasarının, hafta içinde Senatoda nihai oylamaya sunulması bekleniyor.

“Lindsey Graham” Tasarısı’nın içeriği ve kapsamı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Kongre’de senatörlerle görüşmesinin ve Graham için düzenlenen cenaze töreninin hemen ardından oylanan tasarı, Rusya’nın ekonomisini ve enerji gelirlerini sınırlandırmayı hedefleyen sert önlemler barındırıyor:

• Doğrudan Yaptırımlar: Rus liderlere ve Rusya’nın enerji sektörüne yönelik yeni kısıtlamalar.

• Gölge Filo Hedefi: Rus petrolünün taşımacılığında kullanılan yaptırımı delmeye yönelik “gölge filoya” müdahale.

• Tarife Baskısı: Rus enerjisinin en büyük alıcılarına tarifeler aracılığıyla dolaylı baskı kurulması.

• İran ve Muafiyet: Mevcut İran yaptırımlarının süresinin uzatılması ve Beyaz Saray’ın talebi üzerine ABD Başkanı Donald Trump’a geniş muafiyet yetkisi tanınması.

Oylama dağılımı ve siyasi arka plan

62 senatörün ortak imzasını taşıyan tasarı, Senato’da büyük bir çoğunlukla kabul edilse de bazı fireler yaşandı. Oylamanın dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

Ret oyu kullanan bazı Demokrat senatörler, Başkan Trump’a daha geniş tarife yetkisi verilmesinin ABD iç piyasasında enflasyonist sonuçlar doğurabileceği gerekçesiyle düzenlemeye karşı çıktıklarını belirttiler.

Yasalaşma süreci ve sonraki adımlar

Tasarının Senatodan geçmesine kesin gözüyle bakılsa da nihai yasalaşma takvimi belirsizliğini koruyor. Temsilciler Meclisinin ağustos tatiline girecek olması, sürecin uzayabileceğine işaret ediyor. Öte yandan Beyaz Saray, düzenlemenin Başkan’a geniş yetkiler tanıyan bu revize edilmiş haline Donald Trump’ın tam destek verdiğini duyurdu.

ABD Senatosu Rusya yaptırım tasarısına büyük bir çoğunlukla destek verdi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü Washington’da bulunan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ayrı ayrı gerçekleştirdiği görüşmelerin olumlu geçtiğini duyurdu. Liderlerin buluşması, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşti.

Washington’da anma töreni ve diplomasi trafiği

Netanyahu ve Zelenski’nin Washington ziyaretinin temel nedeni, bu ay hayatını kaybeden ve her iki ülkenin de güçlü savunucusu olarak bilinen Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın anma törenine katılmaktı. Törenin ardından liderler Başkan Trump ile bir araya geldi.

Trump, Truth Social hesabı üzerinden yaptığı kısa paylaşımlarda her iki görüşmede de “çok sayıda önemli konunun ele alındığını” belirtirken detay vermekten kaçındı. Karşı taraftan gelen ilk tepkiler de olumlu oldu:

• Netanyahu: Görüşmeyi “mükemmel” olarak nitelendirdi.

• Zelenski: Buluşmanın “iyi bir toplantı” olduğunu ifade etti.

Görüşmelerin perde arkası ve öne çıkan başlıklar

Zirvelerin arka planında, ülkeler arasındaki güncel krizler ve bölgesel dinamikler belirleyici rol oynadı:

İsrail Cephesi: Görüşme öncesinde Trump, Netanyahu’nun İran’a ilişkin konuşma notlarının kamuoyuna sızdırılmasından duyduğu rahatsızlığı açıkça dile getirmişti.

Ukrayna Cephesi: Zelenski ile yapılan görüşmenin ana gündem maddelerini iki kritik konu oluşturdu:

• Ukrayna’nın kendi Patriot füze savunma sistemlerini üretmesi.

• Şubat 2022’de başlayan Rusya işgalinin ardından tıkanan barış görüşmelerinin yeniden canlandırılması ihtimali.

Bölgesel gerilimlerin gölgesindeki zirve

Washington’daki bu diplomasi trafiği, son aylarda dünya gündemini meşgul eden ve küresel güvenliği doğrudan etkileyen bir dizi gerilimin hemen ardından geldi. Görüşmelerin zeminini oluşturan son dönem gelişmeleri şunlar oldu:

• 28 Şubat Operasyonu: ABD ve İsrail’in İran’a yönelik düzenlediği ortak saldırı.

• Tahran’ın Misillemesi: İran’ın, İsrail’e ve ABD üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerine karşılık vermesi.

• Gazze Krizi: Ekim ayında sağlanan Gazze ateşkesinin defalarca ihlal edilmesi.

Trump, Netanyahu ve Zelenski ile görüşmelerini “olumlu” olarak nitelendirdi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD’nin yeni küresel tarifelerine ticaret ortaklarından itiraz adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Kanada Başbakanı Mark Carney, iktidara geldiğinde ABD’nin ticaret baskılarına karşı sert bir duruş sergileyeceğini ve “dirsek kullanma” politikası izleyeceğini ilan etmişti. Ancak aradan geçen 16 ayda Ottawa yönetiminin attığı geri adımlar ve verdiği bir dizi ticari taviz, Washington’ın katı tutumunu yumuşatmaya yetmedi.

Kanada’nın Washington’a verdiği kritik tavizler

ABD’nin tarife tehditlerini savuşturmak amacıyla Carney hükümeti son bir buçuk yıl içerisinde bir dizi önemli düzenlemeden vazgeçti:

• Dijital Hizmetler Vergisi: ABD’li teknoloji devlerini doğrudan etkileyen vergi düzenlemesi tamamen kaldırıldı.

• Misilleme Tarifeleri: ABD ürünlerine yanıt olarak yürürlüğe konulan misilleme gümrük vergileri geri çekildi.

• Yayın Akışı Düzenlemesi: Amerikan medyasının ve dijital platformlarının karşı çıktığı yayın düzenlemeleri donduruldu.

• Gordie Howe Köprüsü Anlaşması: Son olarak Gordie Howe Uluslararası Köprüsü’nün net gelirinin yarısının ilk 15 yıl boyunca ABD kontrolündeki bir fona devredilmesi ve geçiş ücreti kararlarında Washington’a söz hakkı tanınması kabul edildi.

Trump’tan 20 milyar dolarlık yeni tarife kararı

Verilen bu kapsamlı imtiyazlara rağmen ABD Başkanı Donald Trump, Büyük Buhran döneminden kalma bir yasaya dayanarak Kanada’ya yönelik en sert adımlardan birini attı. Haksız ticaret uygulamalarını gerekçe gösteren ABD yönetimi; Kanada mallarının 20 milyar dolarlık bölümüne (Kanada’nın ABD’ye ihracatının %5’i) yüzde 50 tarife uygulanacağını açıkladı.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Kanada’nın attığı adımları yetersiz bularak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Kanada’nın geçmişte uyguladığı olumsuz politikaları geri çekmesi iyi bir uygulamadır; ancak bu durum ABD nezdinde bir taviz olarak değerlendirilemez.”

Kamuoyu ve muhalefetten Carney’e sert tepki

ABD’nin tavizleri cebine koyup baskıyı artırması Kanada iç siyasetinde ve kamuoyunda büyük bir rahatsızlık yarattı:

• Müzakere Heyeti: Kanada’nın ABD’deki baş ticaret müzakerecisi Janice Charette, Washington’ın tavizleri tek taraflı kabul ettiğini belirterek artık “karşılıklılık” ilkesinin gözetilmesi gerektiğini vurguladı.

• Halkın %70’i Tavize Karşı: Abacus Data tarafından yapılan son ankete göre, Kanadalıların yaklaşık yüzde 70’i ekonomik zorluklar uzasa bile hükümetin masada dik durmasını istiyor. Hızlı bir anlaşma için daha fazla taviz verilmesini destekleyenlerin oranı ise sadece %20’de kaldı.

• Siyasi Eleştiriler: Eski Başbakan Trudeau’nun kıdemli danışmanlarından Brian Clow, “Kanada şaraptaki suyu fazlasıyla artırdı; ancak Trump yönetimi tamamen tatminsiz görünüyor” ifadelerini kullanırken, muhalefetteki Muhafazakâr Parti liderliği Carney’i müzakere gücünü tamamen yitirmekle suçladı.

Gözler 19 Ağustos tarihine çevrildi

Başbakan Mark Carney, Salı günü yaptığı açıklamada Trump ile yeni tarifelerin yürürlüğe gireceği 19 Ağustos tarihi öncesinde müzakereleri “yoğunlaştırma” konusunda mutabık kaldıklarını bildirdi. Ottawa yönetimi, bu tarihe kadar yaptırımları esnetebilmek için diplomasi trafiğini hızlandıracak.

Kanada, ABD’ye ticaret tavizleri vermeye devam ediyor ancak gümrük baskısı dinmiyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, eylül ayında ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleşmesi planlanan kritik zirveye dair önemli açıklamalarda bulundu. Greer, görüşmeye yönelik beklentilerin sınırlı tutulması gerektiğini belirterek, odak noktasının yeni anlaşmalardan ziyade mevcut durumun değerlendirilmesi olacağını vurguladı.

Zirvenin temel gündem maddeleri ve hedefler

24 Eylül civarında, ABD ile Çin arasındaki ticari gerilimi azaltan mevcut anlaşmanın sona ermesinden birkaç hafta önce yapılması beklenen zirvede ana gündem başlıkları şu şekilde şekillenecek:

• Mevcut Durumun Teyidi: Yeni ticari anlaşmalar imzalamak yerine, tarafların ikili ilişkileri gözden geçirmesi ve Çin’in daha önce verdiği sözlere uyup uymadığının değerlendirilmesi hedefleniyor.

• Bir Numaralı Hedef: Greer’a göre yaklaşan görüşmenin en temel amacı, iki ülke ilişkilerindeki istikrarın korunmasını sağlamak.

• Sessiz Diplomasi: ABD yönetimi, Çin’in taahhütleri tam olarak karşılamamasından rahatsızlık duysa da, yeni bir “ticaret savaşını” tetiklememek adına Pekin yönetimini kamuoyu önünde sert bir şekilde eleştirmekten kaçınıyor.

Nadir toprak elementleri ve tarife ateşkesi

Görüşmede masaya yatırılacak en kritik konulardan biri de Ekim 2025’te varılan “tarife ateşkesi” olacak.

• ABD yönetimi, Çin’in nadir toprak elementlerine yönelik kısıtlamaları 1 yıl erteleme taahhüdünü ne ölçüde yerine getirdiğini inceleyecek.

• Greer, Pekin’in anlaşmaya uyumunun “kusursuz olmadığını” ifade ederken, iki ülkenin eksiklikleri gidermek için birlikte çalışmaya devam ettiğini kaydetti.

İlaç sektöründeki tedarik krizi ve yerlileşme

İki küresel güç arasındaki en büyük anlaşmazlık alanlarından biri olan ilaç sektörü, ABD için stratejik bir tedarik güvenliği sorunu teşkil ediyor. Sürece dair riskler ve atılan yeni adımlar şu verilerle özetlendi:

Trump-Xi zirvesinde öncelik ABD-Çin ilişkilerinde istikrar olacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya’dan oluşan E4 ülkeleri, ABD ile İran arasında sağlanan ve savaşı sona erdirecek barış anlaşmasının ardından kapsamlı bir ortak açıklama yayımladı. Dört ülkenin liderleri tarafından pazar günü yapılan açıklamada; İran’ın nükleer programı, Batı Şeria’daki yerleşimci şiddeti ve Filistin’in içinden geçtiği ekonomik kriz gibi kritik bölgesel sorunlara dair net mesajlar verildi.

İran’a nükleer yaptırımların kaldırılması gündemde

Açıklamanın en dikkat çekici kısımlarından biri İran ile ilgili atılacak diplomatik adımlar oldu. E4 ülkeleri, Tahran yönetiminin nükleer programına ilişkin atacağı yapıcı adımlara karşılık olarak yaptırımları kaldırmaya hazır olduklarını duyurdu.

• İran’ın hiçbir zaman nükleer silah edinmemesi gerektiğinin altı çizildi.

• Liderler, bu hedef doğrultusunda ABD, İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile ortak çalışmaya hazır olduklarını bildirdi.

Batı Şeria’da şiddet ve yerleşim yeri ihlalleri rekor kırıyor

Avrupalı liderler, Filistinli sivillere yönelik yerleşimci şiddetindeki benzeri görülmemiş artışı güçlü bir dille kınayarak Batı Şeria’da istikrar çağrısında bulundu. İstikrarı bozucu bu faaliyetlerin, Gazze’ye ilişkin 20 maddelik planın başarısını ve uzun vadeli barış beklentilerini tehlikeye attığı belirtildi.

Birleşmiş Milletler (BM) İnsani İşler Koordinasyon Ofisi verileri ve son dönemdeki yerleşim kararları tablodaki gibi şekillendi:

Dört ülke, İsrail hükümetinden uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uymasını, işgal altındaki topraklarda yaşayan Filistinlileri korumasını ve saldırganlardan hesap sormasını talep etti. Ayrıca, her türlü kısmi, tam veya fiilî ilhaka karşı çıkıldığı yinelendi.

Filistin Yönetimi’nin mali çöküşü bölgesel tehdit

Filistin Yönetimi’nin derinleşen mali krizine dikkat çeken E4 ülkeleri, yaşanacak ekonomik bir çöküşün sadece Filistin’i değil, İsrail’in kendi güvenliği dahil tüm bölgesel istikrarı tehdit edeceği konusunda uyardı. Ekonomik sürdürülebilirlik için şu adımların atılması istendi:

• Filistin Yönetimi’ne ait vergi gelirlerinin derhal serbest bırakılması.

• İsrail ve Filistin bankaları arasındaki muhabir bankacılık sisteminin uzatılması.

• Bölgedeki şekel transferlerinin artırılması.

Liderler açıklamalarını, İsrail ile yan yana, barış ve güvenlik içinde yaşayacak bağımsız, demokratik, kesintisiz ve egemen bir Filistin devletini öngören iki devletli çözüme olan bağlılıklarını yeniden teyit ederek sonlandırdı.

İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya İran yaptırımlarını kaldırmaya hazır adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya ile devam eden savaşta diplomatik çözüm için kış ayları gelmeden somut bir ilerleme kaydetmek istediklerini açıkladı. CBS televizyonunda yayımlanan “Face the Nation” programına konuk olan Ukrayna lideri, cephedeki değişen güç dengelerine ve müzakere masasının kurulması için gereken şartlara dikkat çekti.

Sahada değişen dengeler ve petrol tesislerine saldırılar

Ukrayna’nın stratejik konumunun giderek iyileştiğini vurgulayan Zelenskiy ve Ukraynalı yetkililer, askeri operasyonların güncel durumuna dair kritik tespitlerde bulundu. Sahadaki tablo şu şekilde özetlendi:

• Rus güçlerinin cephedeki ilerleyişi belirgin bir şekilde yavaşladı.

• Ukrayna ordusu, Rusya içindeki orta ve uzun menzilli saldırılarını yoğunlaştırdı. Bu stratejik operasyonlarda ağırlıklı olarak Rusya’nın enerji ve petrol sektörü hedef alınıyor.

• Aralık 2025’ten itibaren Rusya’nın savaş alanındaki inisiyatifi kaybetmeye başladığı ve dengelerin Ukrayna lehine değiştiği savunuldu.

“Kış gelmeden diplomatik bir yol bulmalıyız”

Sahadaki bu olumlu gelişmelerin dikkate alınarak diplomatik sürecin hızlandırılması gerektiğini belirten Zelenskiy, zamanlamanın önemine şu sözlerle dikkat çekti:

“Şimdi kıştan önce bir zaman aralığımız var. Kış gelmeden önce oturup konuşmanın diplomatik bir yolunu bulmamız gerekiyor.”

Putin üzerindeki baskı ve yaptırımların rolü

Olası bir barış görüşmesinin gerçekleşebilmesi için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin üzerindeki baskının artırılması gerektiğinin altını çizen Zelenskiy, Rus toplumunda da savaşın yarattığı baskının giderek daha fazla hissedildiğini ifade etti.

Sürecin başarıya ulaşması için Batı dünyasına seslenen Ukrayna lideri, Rusya’ya yönelik mevcut ekonomik yaptırımların kesinlikle kaldırılmaması, aksine çok daha sertleştirilerek artırılması gerektiğini vurguladı. Zelenskiy ayrıca, ilerleyen süreçte Avrupa’nın desteğiyle düzenlenecek geniş katılımlı müzakerelerin veya Rusya ile doğrudan ikili görüşmelerin de ihtimaller dahilinde olduğunu belirtti.

Zelenskiy: Kış gelmeden Rusya ile barış görüşmelerinde ilerleme sağlamak istiyoruz adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen olası anlaşma sürecine ilişkin sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yeni açıklamalarda bulundu. Trump, Tahran yönetiminin uzlaşmaya varmak konusunda istekli olduğunu ve ortaya çıkacak tablonun ABD ile müttefiklerinin yararına olacağını belirtti.

“Muhalifler görevimi yapmamı zorlaştırıyor”

Trump, diplomatik müzakere sürecini yönetirken iç politikadaki rakiplerinin tutumunu da sert bir dille eleştirdi. Sürekli ve daha önce eşi benzeri görülmemiş düzeyde olumsuz eleştirilere maruz kaldığını savunan ABD Başkanı, rakiplerini “siyasi çıkarcılıkla” suçladı.

Bu baskıların diplomatik adımları etkilediğine vurgu yapan Trump, şu ifadeleri kullandı:

“Daha hızlı hareket etmem, daha yavaş hareket etmem, savaşa girmem ya da girmemem gerektiği yönünde sürekli ve daha önce hiç görülmemiş düzeyde olumsuz eleştirilerde bulunan siyasi çıkarcılar, görevimi gerektiği gibi yapmamı ve müzakere etmemi çok daha zorlaştırıyor.”

“Arkanıza yaslanıp rahatlayın”

Yaşanan siyasi tartışmalara ve eleştirilere rağmen müzakerelerin olumlu bir şekilde sonuçlanacağına dair beklentisini yineleyen Trump, kamuoyuna yönelik güven verici bir mesaj paylaştı. Sürecin sonunda ABD ve müttefikleri için en iyi senaryonun gerçekleşeceğine işaret eden Trump, açıklamalarını şu sözlerle tamamladı:

• “İran gerçekten anlaşma yapmak istiyor ve bu, ABD ile bizimle birlikte olanlar için iyi bir anlaşma olacak.”

• “Arkanıza yaslanıp rahatlayın, sonunda her şey yoluna girecek. Her zaman öyle olur.”

Trump: İran gerçekten anlaşma yapmak istiyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakere edilen olası anlaşmaya dair Beyaz Saray’dan kritik mesajlar verdi. Yapılan görüşmelerden henüz tatmin olmadıklarını belirten Trump, anlaşmanın kusursuz olması gerektiğini vurgularken, Tahran’a yönelik mevcut yaptırımların hafifletilmesinin şu an için değerlendirilmediğini ifade etti.

“Ya başaracağız ya da işi bitirmek zorunda kalacağız”

Beyaz Saray’da düzenlenen kabine toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı, İran’ın müzakere masasındaki tutumuna ve ABD’nin beklentilerine dair net bir çerçeve çizdi.

İran tarafının uzlaşma konusunda oldukça kararlı olduğunu ve bir anlaşma yapmak istediğini dile getiren Trump, gelinen noktayı şu sözlerle özetledi:

“Şu ana kadar bunu başaramadılar. Biz bundan memnun değiliz, ama memnun olacağız. Ya bunu başaracağız ya da işi bitirmek zorunda kalacağız. Bu anlaşma kusursuz olmalı.”

Zenginleştirilmiş uranyum ve küresel aktörler

Trump’ın gündeminde sadece yaptırımlar ve anlaşma şartları değil, aynı zamanda İran’ın elinde bulunan yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbeti de vardı.

Başkan Trump, olası bir anlaşma veya sonrasındaki süreçte bu kritik uranyum stokunun Rusya veya Çin tarafından devralınması ihtimalinden duyduğu ciddi rahatsızlığı açıkça dile getirdi.

Hürmüz Boğazı için kesin çizgi ve Umman’a uyarı

Üzerinde çalışılan çerçeve anlaşmasının en kritik maddelerinden birini oluşturan Hürmüz Boğazı konusunda ABD’nin tavrının esnemeyeceği bir kez daha vurgulandı. Trump, anlaşma kapsamında boğazın derhal tüm ülkelere açılacağını ve yönetiminin hiçbir ülkenin inisiyatifine bırakılmayacağını belirtti.

Bölgedeki deniz trafiğinin ve uluslararası suların güvenliğine dair oldukça sert ifadeler kullanan Trump, açıklamalarını şu uyarılarla tamamladı:

• Bölge ABD tarafından gözetlenecek ancak kontrol tamamen uluslararası statüde kalacak.

• İran tarafı boğazı kontrol etmek istese de bu talebe kesinlikle izin verilmeyecek.

• Umman da diğer herkes gibi uluslararası kurallara göre davranacak, aksi takdirde çok ağır bir askeri karşılıkla (havaya uçurulmakla) yüzleşmek zorunda kalacak.

ABD başkanı Trump’tan Hürmüz boğazı ve Umman için sert sözler adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Trump, yapay zeka kararnamesi imza törenini erteledi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İran, ABD’nin barış teklifini değerlendiriyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Çin, Tayvan silah satışı konusunda karar verilene kadar ABD’li yetkilinin Pekin ziyaretini askıya aldı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Merz’den Ukrayna için AB’de ara statü önerisi adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Pentagon, 4.000 askerin Polonya’ya konuşlandırılması planını iptal etti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Rubio: Çin, İran’a baskı yapmalı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Rubio, Avustralya ve İngiltere dışişleri bakanlarıyla İran ve Hürmüz’ü görüştü adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

İran, 14 maddelik barış planına ABD’nin verdiği yanıtı inceliyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Trump, İran’ın şartlarını reddetti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD, İran petrolü alan Çinli rafinerilere destek veren bankaları yaptırımla tehdit etti adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Orta Doğu’da devam eden çatışmaların ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği krizinin çözümü için yürütülen diplomatik temaslarda kritik bir eşiğe gelindi. Beyaz Saray, İran’ın savaşın sona erdirilmesine yönelik sunduğu son “geçici anlaşma” teklifinin Amerikalı yetkililer tarafından masaya yatırıldığını duyurdu. Tahran yönetiminin nükleer müzakereleri erteleyerek öncelikle ablukanın kaldırılmasını hedefleyen bu yeni hamlesine karşı Washington cephesi, “nükleer silah edinmenin engellenmesi” yönündeki kırmızı çizgilerinden taviz verilmeyeceğinin altını net bir şekilde çizdi.

Beyaz Saray’da kritik değerlendirme ve kırmızı çizgiler

İran’ın Pakistan aracılığıyla ilettiği yeni teklif, Washington’da yoğun bir diplomasi trafiğine neden oldu. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın ulusal güvenlik yetkililerini İran’ın teklifini kapsamlı bir şekilde gözden geçirmek üzere acil olarak topladığını bildirdi. ABD yönetiminin temel prensiplerinden geri adım atmayacağını vurgulayan Leavitt, “Başkan Trump, İran konusundaki kırmızı çizgilerini çok ama çok net bir şekilde ortaya koymuştur” diyerek, herhangi bir anlaşmanın Tahran’ın nükleer silah edinmesini kesin olarak engellemesi gerektiğini belirtti. Leavitt ayrıca, Başkan Trump’ın sürece ilişkin yakında kamuoyuna resmi bir açıklama yapacağını da sözlerine ekledi.

İran’ın ‘geçici anlaşma’ teklifi neleri içeriyor?

Beyaz Saray’ın gündemine oturan bu yeni teklifin merkezinde, Hürmüz Boğazı’nın açılması karşılığında İran’a yönelik ekonomik ve lojistik baskıların hafifletilmesi yer alıyor. Gelen haberlere göre Tahran yönetimi, Washington’un İran limanlarına yönelik sürdürdüğü sert deniz ablukasını kaldırması şartıyla Hürmüz Boğazı’nı yeniden küresel deniz trafiğine açmayı öneriyor. Bu “geçici anlaşma” planının en dikkat çeken yanı ise, ABD ile İran arasındaki asıl kriz noktası olan nükleer programa ilişkin daha karmaşık müzakerelerin şimdilik dondurularak ileri bir tarihe ertelenmesini içermesi.

Trump ve Rubio’dan tavizsiz tutum: “Abluka sürecek”

İran’ın nükleer dosyayı rafa kaldıran bu pragmatik teklifine ABD’nin üst kademesinden gelen ilk tepkiler ise oldukça sert ve mesafeli oldu. ABD Başkanı Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda, masaya gelecek herhangi bir anlaşmada İran’ın nükleer programının da nihai bir çözüme kavuşturulması gerektiğini açıkça belirtmişti. Trump, bu kalıcı çözüm sağlanana kadar İran’ın petrol ihracatını sıfırlamak ve rejimi baskılamak amacıyla başlatılan deniz ablukasının kararlılıkla süreceği mesajını vermişti. Benzer bir sert çıkış da ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio‘dan geldi. Fox News’e özel bir röportaj veren Rubio, küresel ticaretin can damarı olan Hürmüz Boğazı’nın ulaşıma açılmasının “İran’ın iznine ve inisiyatifine bağlanmasının” Washington tarafından kesinlikle kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Tahran’ın arabulucu Pakistan’a sunduğu şartlar ve Umman detayı

Diplomatik arka planda ise İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi‘nin yürüttüğü mekik diplomasisi dikkat çekiyor. İran medyasına yansıyan bilgilere göre Erakçi, arabulucu rolü üstlenen Pakistan’a çatışmanın sona ermesi için üç temel şart sundu: ABD’nin deniz ablukasını derhal kaldırması, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik için İran’ın belirleyeceği yeni bir hukuki çerçevenin kabul edilmesi ve gelecekte İran’a yönelik hiçbir askeri harekat düzenlenmeyeceğine dair kesin güvence verilmesi. İran devlet ajansı IRNA’ya konuşan Erakçi, süreci “40 günlük direnişin ardından İran halkının haklarını güvence altına almalı ve ülkenin çıkarlarını korumalıyız” sözleriyle özetledi. Öte yandan, Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki statüsüne ilişkin tartışmalar yeni bir boyut kazandı. IRNA’nın aktardığına göre Erakçi, boğazın geleceği konusunda Körfez’in kritik ülkesi Umman ile İran arasında yüksek düzeyde bir uyum ve mutabakat bulunduğunu belirtti. İran, daha önce de stratejik bir hamle yaparak boğazdan geçen uluslararası deniz trafiğinden ücret (geçiş hakkı) almak ve elde edilecek bu geliri boğazın diğer yakasındaki Umman ile paylaşmak istediğini resmen açıklamıştı.

Beyaz Saray: İran’ın son teklifi görüşülüyor, Başkan yakında açıklama yapacak adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, Avrupa Birliği’nin dondurulmuş Rus varlıklarını Ukrayna’yı silahlandırmak için kullanma planına sert tepki gösterdi. Szijjarto, bu girişimin Avrupa için ciddi sonuçlar doğurabilecek “benzeri görülmemiş bir savaş kışkırtıcılığı” olduğunu söyledi.

Szijjarto, sosyal medya platformu X’te yaptığı açıklamada, “Brüksel, Ukrayna’ya yaklaşık 115 milyar eurosu silah olmak üzere 210 milyar euroluk bir paket göndermek istiyor. Bu paketi dondurulmuş Rus varlıkları üzerinden finanse etmeyi planlayarak, AB kendi kurallarını çiğniyor. Bu adım, son üç yılın en büyük tırmanma riski anlamına gelir” dedi.

“Bu, açık bir savaş provokasyonudur”

Szijjarto, Rus varlıklarını dondurmanın zaten ciddi bir adım olduğunu ifade ederek, “Ancak bu varlıkları Ukrayna’ya silah göndermek için kullanmak daha da ileri giden bir adımdır” diye konuştu. Bu kararın, Avrupa ile Rusya arasında olası bir doğrudan çatışma riskini artıracağını vurguladı.

Bakan, bu durumu kabullenmeyeceklerini belirterek, “AB Dışişleri Konseyi toplantısında bu girişime karşı çıkacağım. Macaristan için daha fazla tırmanma riski kabul edilemez. Eğer Avrupa ile Rusya arasında bir savaş çıkarsa, Avrupa bunun altından kalkamaz” ifadelerini kullandı.

Kaynak: ForInvest Haber

Macaristan Dışişleri Bakanı: AB’nin donmuş Rus varlıklarını Ukrayna için kullanma isteği ‘savaş provokasyonu’ adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Trump yönetimi, Ukrayna’ya yönelik mali baskıyı artırarak yeni bir ekonomik anlaşma taslağı hazırladı. Taslağa göre, Kiev’in ABD’den aldığı yardımlar karşılığında gelecekteki ekonomik projelerden elde edeceği kârın bir kısmını vermesi isteniyor.

ABD'den daha geniş kapsamlı yeni ekonomik teklif

Washington’un Rusya ile ateşkese yönelik diplomatik çabaları sekteye uğrarken, ABD yönetimi Kiev’e ekonomik anlamda daha fazla taviz talep eden bir anlaşma önerdi. Ukraynalı bir milletvekili tarafından kamuoyuyla paylaşılan ve doğruluğu bir yetkili tarafından da teyit edilen yeni taslak, Ukrayna’nın savaşın başından bu yana ABD’ye sağladığı mali ve askeri destek karşılığında, ekonomik projelerden elde edeceği kazançların bir kısmından feragat etmesini öngörüyor.

ABD, enerji kaynaklarında da pay istiyor

Ukrayna, bugüne kadar ABD’den aldığı yardımı yaklaşık 100 milyar dolar olarak açıklarken, Başkan Trump bu miktarın 350 milyar dolar olduğunu iddia etti. Yeni teklif, sadece maden projelerini değil; petrol ve doğalgaz kaynaklarını da kapsayacak şekilde genişletildi. Hem devlete hem de özel sektöre ait enerji projelerinden kâr talep ediliyor.

Ukraynalı milletvekili: Parlamentoda onaylanması zor

Ukraynalı milletvekili Yaroslav Zheleznyak, bir YouTube yayınında belgeyi ele geçirdiğini ve içeriğine göre mevcut haliyle parlamentodan geçmesinin zor olduğunu ifade etti. Zheleznyak, “Dürüst olmak gerekirse, bu haliyle, özellikle parlamentoda onaylanması pek olası değil” dedi.

ABD Hazine Bakanı: Süreci hızla tamamlamayı hedefliyoruz

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Fox News’e verdiği röportajda, Şubat ayında imzalanması planlanan dört sayfalık çerçeve anlaşmanın güncellendiğini ve teklifin Ukrayna hükümetine sunulduğunu belirtti. Bessent, “Tamamlanmış bir anlaşmaya geçmek için aradaki zaman boşluğundan faydalandık. Bu yüzden ilerleyeceğimize ve bunu hızla imzalayacağımıza eminim.” dedi.

ABD, Ukrayna’ya yeni ekonomik teklif sundu: Daha fazla taviz isteniyor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması sonrası Türkiye'ye yönelik endişelerini dile getirirken, iki ülke arasında işbirliği yapılması gereken birçok başlık olduğunu vurguladı.

Rubio: Gelişmeleri izliyoruz, endişelerimizi ilettik

Marco Rubio, uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlarken Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. Rubio, “İddialar, belediye başkanının yolsuzluğa karıştığı, bunun uzun süredir devam eden bir mesele olduğu ve nihayet harekete geçildiği yönünde. Ancak bu konudaki tüm gerçekleri bilmiyorum. Açıkçası, muhalefetin söylediği bu değil; aday olsaydı seçimi kazanabilecek bir lider olduğu söyleniyor. Bu yüzden gelişmeleri izliyoruz. Endişelerimizi dile getirdik.” ifadelerini kullandı.

“İstikrarsızlık görmek istemiyoruz, Türkiye NATO müttefikimiz”

Rubio, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile görüşmesinde de bu konunun gündeme geldiğini belirtti. “Muhtemelen şu an kullandığım kelimelerle, bu gelişmeleri izliyoruz ve görmek rahatsız edici dedik” ifadelerini kullanan Rubio, Türkiye'nin NATO müttefiki olduğunu ve Suriye başta olmak üzere birçok alanda işbirliği yapılmak istendiğini söyledi.

Rubio: Olgun dış politikanın dengesi bu

Rubio, “Bu tür istikrarsızlıkları ya da bir dizi konuda ortak olmayı umduğumuz ülkelerde bu tür şeylerin yaşanmasını görmek istemiyoruz. Başkan Trump’ın ilk döneminde Erdoğan ile iyi bir çalışma ilişkisi vardı, bunu yeniden başlatmak istiyorlar” diyerek ilişkilerin devamına vurgu yaptı. Rubio, “Hem endişelerimizi dile getirip hem de ortak çalışmamız gereken konular olduğunu anlamanın mümkün olduğunu düşünüyorum. Olgun bir dış politika yürütmenin dengesi budur” ifadelerini kullandı.

Marco Rubio: Türkiye ile endişelerimiz var ama birlikte çalışmalıyız adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.