Güney Afrika, 2025 yılında tarım ürünleri ihracatında yeni bir rekora imza attı. Ülkenin toplam ihracatı, bir önceki yıla göre %10 artarak 15,1 milyar dolara yükseldi. Bu artışla Güney Afrika, üst üste yedinci yılda da tarım ihracatını artırmayı başardı.

Güney Afrika Tarım İşletmeleri Odası Başekonomisti Wandile Sihlobo’nun yayımladığı nota göre, yılın ikinci yarısında ABD’ye yapılan sevkiyatlarda belirgin bir düşüş yaşanmasına rağmen, diğer pazarlardaki artış genel ihracat performansını olumlu etkiledi.

ABD’ye ihracatta düşüş, Afrika’ya ihracatta artış

2025’in üçüncü çeyreğinde ABD’ye yapılan tarım ürünleri ihracatı %11 azalırken, dördüncü çeyrekte bu düşüş %39’a ulaştı. Bu gerilemede bazı ürünlere uygulanan yeni tarifelerin etkili olduğu belirtildi.

Buna karşın ihracatın coğrafi dağılımında Afrika ülkeleri ön plana çıktı. 2025’in son çeyreğinde Güney Afrika’nın tarım ürünleri ihracatının %53’ü Afrika kıtasındaki ülkelere yapıldı. Asya ve Orta Doğu’nun payı %17, Avrupa Birliği ülkelerinin payı ise %16 olarak kayıtlara geçti. Amerika kıtasının payı ise yalnızca %4 oldu.

Başekonomist Sihlobo, “Bölgesel ticaret anlaşmalarının devreye girmesi ve lojistik avantajların kullanılması, Afrika kıtasına yapılan ihracatta ciddi bir ivme yarattı. ABD pazarındaki daralmayı dengelemiş olduk” ifadelerini kullandı.

Çeşitli ürün gruplarında güçlü performans

2025 ihracat performansında en çok paya sahip ürünler arasında turunçgiller, şarap, mısır, elma ve üzüm gibi yüksek katma değerli tarım ürünleri öne çıktı. Özellikle Afrika ülkelerinden gelen talebin, bu ürün gruplarında artış sağladığı vurgulandı.

Güney Afrika’nın tarım sektörü, 2026’da da benzer bir ihracat ivmesi hedefliyor. Yetkililer, yeni pazar arayışlarının sürdüğünü ve Asya pazarına yönelik stratejik adımların atılacağını belirtiyor.

Güney Afrika’dan tarım ürünleri ihracatında tarihi rekor adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü, 2025 yılının ilk iki ayında ihracatını geçen yılın aynı dönemine göre %5,6 artırarak 588,1 milyon dolar seviyesine çıkardı.

Sektör, bölge ihracatının %30’unu gerçekleştirdi

Bölge genelinde toplam ihracatın %30,3’ünü oluşturan sektör, Güneydoğu Anadolu’nun ihracat liderliğini sürdürdü. Kilogram başına ortalama ihracat fiyatı %1,8 artışla 0,78 dolar olurken, en yüksek fiyat artışı %24,4 ile ayçiçek yağı ihracatında yaşandı.

Sektörde en çok gelir elde edilen ürünler arasında makarna 95 milyon dolar, ayçiçek yağı 94,7 milyon dolar ve buğday unu 67 milyon dolar ile öne çıktı.

Afrika pazarındaki büyüme dikkat çekiyor

Orta Doğu ülkeleri toplam ihracatın %50,2’sini oluştururken, Afrika ülkelerine yapılan ihracat %46,7 artış gösterdi ve toplam payı %29,7’ye ulaştı. En fazla ihracat yapılan ülkeler arasında Irak 192,9 milyon dolar ile ilk sırada yer aldı. Irak’a buğday unu, bisküvi ve pasta öne çıkan ürünler olurken, Suriye’ye ihracatta buğday unu ilk sırada yer aldı.

“Makarna ihracatımız bu yıl da 1 milyon tonu aşar”

Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, Türkiye’nin toplam makarna ihracatının 144 milyon dolar olduğunu ve Güneydoğu’nun bu hacmin %66’sını karşıladığını belirtti.

Kadooğlu, “Dünyanın en kaliteli durum buğdayına ve rekabetçi fiyatlarla üretim altyapısına sahibiz. Afrika pazarındaki etki alanımız genişliyor. Batı Afrika’daki ECOWAS ülkeleri başta olmak üzere, bu yıl 1 milyon ton makarna ihracatına ulaşacağımıza inanıyoruz” dedi.

“Afrika’dan tüm ürün gruplarımıza yoğun talep geliyor”

Kadooğlu, Gana, Sudan ve Cibuti gibi Afrika ülkelerinin, bitkisel yağ başta olmak üzere tüm ürün gruplarına ilgi gösterdiğini ifade etti. 2025’in ilk 2 ayında Türkiye’nin Afrika’ya yaptığı 508 milyon dolarlık ihracatın üçte biri Güneydoğu’dan gerçekleşti.

İhracatçı Birliklerinin bu pazarlarda eğitim, tanıtım ve ilişki geliştirme çalışmalarının etkili olduğunu vurgulayan Kadooğlu, “Şimdi bu çalışmaların karşılığı alınıyor” dedi.

“Bakliyat üretiminde şu an için sorun görünmüyor”

Kadooğlu, Şubat ayında bölgedeki yağışların 2000’li yılların en düşük seviyesine indiğini ve mevsim normallerinin %50 altında gerçekleştiğini ifade etti. Ancak, kırmızı mercimek ve nohut üretiminde şu anda bir sorun olmadığını belirterek, “Mercimekte dallanma evresi devam ediyor, kışlık nohut ekilişleri tamamlanmak üzere” dedi.

Güneydoğu’nun makarna ve yağ ihracatı Afrika’yla ivme kazandı adlı haberin tamamını VKM Finans 'da okuyun.